Tìm vốn cho doanh
nghiệp (phần 2)

Ngoài vốn vay ngân hàng, doanh nghiệp có thể tìm vốn qua hình
thức phát hành cổ phiếu, trái phiếu, mua chịu hàng hóa, đi thuê
tài chính hay liên doanh liên kết.

Doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm tới 97% tổng số doanh nghiệp
tại Việt Nam, đóng góp hơn 40% tổng sản phẩm quốc nội, nhưng
lại gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận các kênh huy động vốn
chính thức, do quy mô nhỏ, uy tín chưa cao. Tuy nhiên, nếu biết
gõ đúng cửa, doanh nghiệp vẫn có cách để gỡ bài toán vốn.

Phát hành cổ phiếu

Thị trường chứng khoán được xem là kênh huy động vốn quan
trọng của các doanh nghiệp. Chỉ trong 5 tháng đầu năm 2010,
theo thống kê của Công ty Truyền thông Tài chính Stox Plus, đã
có 38,5% doanh nghiệp niêm yết công bố kế hoạch phát hành cổ
phiếu, dự kiến sẽ huy động được 32.000 tỉ đồng.

Tuy nhiên, việc phát hành cổ phiếu ồ ạt đã khiến thị trường
chứng khoán bị bội thực nguồn cung. Vì thế, kênh huy động này
đã thực sự không còn thu hút trong thời gian gần đây. Mặc dù
vậy, với đặc điểm vừa có thể gọi vốn từ cổ đông vừa có thể chào
bán riêng lẻ cho đối tác, công nhân viên chức, việc phát hành cổ
phiếu vẫn được nhiều doanh nghiệp ưa chuộng.

Phát hành trái phiếu

Trong 6 tháng đầu năm 2010, thị trường đã chứng kiến các đợt

sản xuất kinh doanh. Ở Mỹ, cứ 10 doanh nghiệp thì có đến 8 thuê
tài chính vì tính linh hoạt và tiện lợi của hình thức này.

Khi thuê mướn tài sản, doanh nghiệp tránh được rủi ro do tài sản
mất giá. Ngoài ra, khi có nhu cầu thay đổi hoặc nâng cấp tài sản,
doanh nghiệp có thể tùy cơ ứng biến bằng cách thuê bổ sung
hoặc ngừng thuê. Doanh nghiệp chỉ trả chi phí cho thời gian sử
dụng thiết bị thay vì phải chi trả toàn bộ giá trị thiết bị. Vì thế, việc
đi thuê tài chính cho phép doanh nghiệp linh hoạt về vốn, thanh
toán, tận dụng được cơ hội kinh doanh và không làm ảnh hưởng
tới hạn mức tín dụng của doanh nghiệp khi đi vay ngân hàng.
Doanh nghiệp cũng hưởng được một khoản lợi về thuế so với
việc sở hữu tài sản…

Tuy nhiên, ở Việt Nam hình thức này lại chưa phổ biến. Nguyên
nhân là giá cho thuê tài chính (phí khấu hao tài sản, phí bảo
hiểm ) còn cao. Ngoài ra, hành lang pháp lý về cho thuê tài
chính vẫn chưa hoàn thiện.

Mua chịu hàng hóa

Đây là hình thức chiếm dụng vốn giữa các doanh nghiệp với
nhau thông qua việc mua chịu hàng hóa và trả chậm. Việc chiếm
dụng này có thể phải trả phí (lãi, chiết khấu) hoặc không tùy vào
mối quan hệ giữa các bên. Tuy nhiên, khi tận dụng được nguồn
vốn này, thay vì ngay lập tức phải thanh toán đủ số tiền mua
nguyên vật liệu, hàng hóa, doanh nghiệp chỉ cần trả trước một
phần. Như vậy, hình thức này cho phép doanh nghiệp sử dụng
quỹ tiền mặt của mình cho những mục đích khác hoặc có thể có
nguyên vật liệu kịp thời để phục vụ sản xuất kinh doanh, dù lúc

Đó là tính pháp lý của doanh nghiệp; uy tín của doanh nghiệp thể
hiện qua lịch sử vay nợ, danh tiếng và kết quả phỏng vấn có
được; mục đích sử dụng vốn của doanh nghiệp; tính khả thi của
dự án; môi trường kinh doanh của doanh nghiệp. Ngoài ra, doanh
nghiệp có phương án tài chính nào khác để chắc chắn về khả
năng trả nợ? Tài sản nào sẽ được doanh nghiệp dùng để làm
đảm bảo? Rõ ràng, không dễ dàng gì để các doanh nghiệp vừa
và nhỏ có thể đáp ứng được các tiêu chí trên.

Đó là lý do vì sao chỉ 32% doanh nghiệp vừa và nhỏ có khả năng
tiếp cận được vốn ngân hàng. Và dù các ngân hàng đang cởi mở
hơn cũng như tiến hành hạ lãi suất cho vay, doanh nghiệp vừa và
nhỏ vẫn khó tiếp cận được kênh vay vốn này.