Bài 3: Chất giặt rửa
I. Mục tiêu:
1. kiến thức:
- khái niệm, thành phần chính của xà phòng và của chất giặt rửa tổng hợp
- phương pháp sản xuất xà phòng, chất giặt rửa tổng hợp
- nguyên nhân tạo nên đặc tính của xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp
2. Kỹ năng:
- sử dụng hợp lí xà phòng và chất giặt rửa trong đời sống.
- tính khối lượng xà phòng theo hiệu suất phản ứng.
3. Trong tâm : Cơ chế tẩy rửa, đ/c chất tẩy rửa
II. Chuẩn bị:
- Một số hình ảnh về phương pháp SX xà phòng
- Các mẫu chất có sẵn, phiếu học tập
III. Tiến trình lên lớp:
1: Ổn định lớp
2: Bài cũ: Viết ptpư thủy phân tristearin xúc tác axit và bazơ
3: Bài mới

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

Hoạt động 1: Vào bài
Chất giặt rửa là gì?
Tại sao chất giặt rửa lại có tác dụng làm
sạch vết bẩn?
Hoạt động 2:
GV: Yêu cầu HS đọc SGK, thảo luận và
trả lời câu hỏi vào phiếu học tập.
 Chất giặt rửa là gì ?
 Nguồn gốc các chất giặt rửa?

Hoạt động 03:

VD: Hiđrocacbon, dẫn xuất halogen…
Chú ý: Chất kị nước thì tan tốt trong dầu mỡ,
chất ưa nước thì không tan trong dầu mỡ.
b) Đặc điểm cấu trúc phân tử muối natri của
axit béo:

*GV bổ sung cho hoàn chỉnh và chú ý
cho HS dung môi tan tốt của chất kị
nước và chất ưa nước. *GV yêu cầu HS quan sát H 1.3 SGKđể
rút ra câu trúc phân tử. *GV cho HS đọc SGK tìm hiểu cơ chế
hoạt động của chất giặt rửa.

*GV bổ sung và khẳng định kết quả.

Hoạt động 04:

*GV cho HS làm việc theo nhóm, từng
nhóm báo cáo để rút ra phương thức sản
xuất xà phòng.
Cấu tạo phân tử muối natri của axit béo gồm:
+ Một “đầu” ưa nước, -COONa.
+ Một “Đuôi” kị nước , nhóm –CxHy
c) Cơ chế hoạt động của chất giặt rửa.
VD: Cơ chế hoạt động của chất giặt rửa natri

của axit cacboxylic.
2. Thành phần của xà phòng và sử dụng xà
phòng.
-Thành phần chính của xà phòng là các muối cho biết thành phần chính của Xà
phòng? Cách sử dụng?
*GV bổ sung ưu và nhược điểm của xà
phòng?

natri (kali) của axit béo, thường là natri stearat
(C
17
H
35
COONa), natri panmitat
(C

+ Chất giặt rửa tổng hợp
+ Chất thơm
+ Chất màu
+ Chất tẩy trắng: NaClO (có hại cho da)
- Ưu điểm: Dùng được với nước cứng
- Nhược điểm: trong phân tử có chứa gốc
hiđrocacbon phân nhánh, khó phân huỷ gây ô
nhiiễm môi trường Hoạt đông 05:
*GV yêu cầu HS đọc SGK và trả lời câu
hỏi:
- chất giặt rửa tổng hợp được điều chế từ
đâu?
- chúng có tính chất như thế nào?
- tại sao cần sản xuất chất giặt rửa tổng
hợp

*GV yêu cầu HS đọc SGK và cho biếtt
thành phần, ưu và nhược điểm của chất
giặt rửa tổng hợp so với xà phòng?
* HS: trả lời
4. Củng cố:
- hướng dẫn làm BT 4,5 SGK
5. Dặn dò :Chuẩn bị bài ‘Luyện tập’
IV. Rút kinh nghiệm