Judo và ngời khai sinh môn võ thuật của tuổi
trẻ
Judo đợc ci biên từ môn võ Jiujisu (nhu thuật) của Nhật. Nguyên
lý của môn Judo là "Juekugo osay xuru" nghĩa là "Lấy nhu thắng cng, bạo
lực và tàn bạo". Đấy là câu tục ngữ của Nhật Bn. Ngời sáng lập ra môn
Judo là giáo s Jigoro Kano. Ông sinh ngày 28.10.1860, tại phủ Mikage tỉnh
Hyogo Nhật Bn. Thuở nhỏ ông là một cậu bé gầy gò, ốm yếu thờng bị các
bạn bắt nạt. Kano rất thông minh, hiền lành nhng hay mặc cm và tự ti. Lúc
10 tuổi, trong một trận đá bóng, ông bị đối phng đánh và đợc một võ sinh
Jiujisu cứu thoát. Kano bắt đầu sự nghiệp võ thuật từ đó.
Vì ông có thân hình gầy gò, yếu ớt, nên ít võ s nhận làm đệ tử.
Đến năm 1877, trong thời gian theo học trờng đại học chính trị kinh tế,
Kano mới trở thành học trò của võ s Fuduka - một võ s nổi tiếng và đức độ
nhất thời bấy giờ.
Ước m đã thành hiện thực, ngời sinh viên 17 tuổi bắt đầu ra công
luyện tập. Nhờ đức tính hiền hoà, thông minh sẵn có, ông đợc thầy Fuduka
quý mến và tận tâm rèn luyện, chỉ bo. Chẳng bao lâu Kano đã trở thành
một võ sinh Jiujusu (nhu thuật) thực thụ tài ba.
Năm 1879 thầy Fudaka mất, Kano tiếp tục học võ với thầy
Mattaemon - iso. Mattaemon - iso rất quý mến Kano nên đã tiếp nhận vào
học tại võ đờng Tenjin Shin Kage và tại đó Kano đã lập nên chiến công bất
hủ làm rạng danh cho môn võ Judo sau này. Đó là việc Kano quật ngã võ
sinh Fukushima nặng gần 100 kg, trong lúc đó Kano chỉ nặng 45 kg với
đòn thế kata guruma. Từ đó, ngoài việc học tập, Kano đã dành rất nhiều
thời gian để nghiên cứu, ci tiến và hệ thống hoá môn nhu thuật cổ truyền
của Nhật Bn (Jiujitsu) thành môn võ mới mà ông đặt tên cho nó là Judo,
nghĩa là "nhu hoà, mềm dẻo".
Năm 1880, Jigoro - Kano tốt nghiệp đại học chính trị - kinh tế,
năm sau ông tốt nghiệp khoa Triết học. Nhờ có tài năng, ông đợc chính
phủ Nhật Bn cử làm cố vấn Bộ Giáo dục Nhật lúc bấy giờ.
Năm 1882, giáo s Jigdo-Kano thành lập võ đờng Kodokan để

dụng hiệu qu các đòn vật, quăng, đè, khoá, xiết cổ,v.v thì cha phi là ngời
võ sinh Judo có trình độ đẳng cấp cao.
ở Nhật Bn, môn Judo đợc ngời ta chú trọng về kỹ thuật nhiều hn
là c bắp. Tại gii vô địch Judo Nhật Bn 3 năm liền 1956, 57, 58 đều có sự
tham gia của các võ sinh Mỹ, CHLB Đức, Pháp, Liên Xô (trớc đây) và
nhiều nớc khác nhng đều không vợt qua đợc các võ sinh Nhật nổi tiếng nh
C-Hasgu, K-Cone v.v Nhng khi Judo đợc phát triển ở nhiều nớc trên thế
giới thì không phi lúc nào võ sinh Nhật cũng chiếm u thế tại các gii quốc tế.
Chẳng hạn tại gii vô địch thế giới lần thứ 4 ở Pháp năm 1961, võ sinh Phần
Lan đã giành Huy chng vàng tuyệt đối. Anh A.Fexinco đã thắng c võ sinh
lừng danh Nhật là K-Cone.
Năm 1965 vô địch toàn thế giới lần thứ 5 có 4 hạng cân tuyệt đối
và 5 hạng cân có giới hạn. Trong gii này không chỉ có các võ sinh Nhật Bn
mà còn có võ sinh Liên Xô (cũ) cũng chiếm u thế.
ở Châu á, ngoài Nhật Bn có Triều Tiên (Nam và Bắc) đều có các
võ sinh trình độ cao, nh gii vô địch thế giới năm 1972, Cộng hoà Dân chủ
Nhân dân Triều Tiên có võ sinh hạng nhẹ anh Kim-En nhận Huy chng bạc.
Môn Judo xâm nhập vào nớc ta khá sớm so với một số môn võ
quốc tế khác. Từ năm 1952, các võ s Nhật Bn đã truyền bá và sau những
năm 60 các võ sinh Việt Nam, nhất là phía Nam đã hăng say luyện tập.
Năm 1967 - 69 tại Đông Nam á vận hội, các vận động viên Judo của Việt
Nam đã đoạt đợc các Huy chng vàng, bạc.
Sau năm 1975 phong trào luyện tập ở các tỉnh phía Nam vẫn
phát triển mạnh, nhng đối với miền Bắc thì môn võ Judo (nhu đạo) hầu nh
không phát triển ngay c Thủ đô Hà Nội. Mãi đến năm 1981 Sở Thể dục thể
thao Hà Nội đã chủ động gây dựng môn Judo với số lợng học sinh không
lớn lắm tại Trờng văn hoá thể dục thể thao Hà Nội (Quần ngựa) do một số
huấn luyện viên đã học ở Liên Xô về huấn luyện. Ngoài ra còn mời một số
chuyên gia giỏi môn Judo ở các tỉnh phía Nam nh võ s Tiêm ở Huế ra huấn
luyện cho các huấn luyện viên Hà Nội làm nòng cốt cho môn Judo lúc bấy