Bình giảng đoạn thơ sau trong bài thơ Đất nước của Nguyễn Đình Thi:

Mùa thu nay khác rồi
Tôi đứng vui nghe giữa núi đồi
Gió thổi rừng tre phấp phới
Trời thu thay áo mới
Trong biếc nói cười thiết tha
Trời xanh đây là của chúng ta
Núi rừng đây là của chúng ta.
Những cánh đồng thơm mát
Những ngả đường bát ngát
Những dòng sông đỏ nặng phù sa
Nước chúng ta
Nước những người chưa bao giờ khuất
Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất
Những buổi ngày xưa vọng nói về…
A-Gợi ý chung
-Nội dung cảm xúc của đoạn thơ hết sức phong phú;có niềm hoài nhớ
bâng khuâng,có nỗi phấn khích hân hoan,có niềm tự hào sung sướng và có
những suy tư trầm lắng.Phải biết chia tách đoạn thơ ra thành từng đoạn nhỏ
hơn để khai thác những ý tình của nó.
-Nét mới của cảm xúc mà Nguyễn Đình Thi đã đem lại cho đề tài mùa
thu trong thơ ca là cảm hứng thời đại hoà quyện với cảm hứng lịch sử.
-Khai thác cái hay về nhạc điệu của bài thơ.
B-Gợi ý cụ thể
A) Mở bài
-Đây là một bài thơ hay của Nguyễn Đình Thi và của thơ ca kháng chiến
chống thực dân Pháp.
-Đoạn thơ mở đầu bài thơ Đất nước đánh giá là hay nhất bài thơ vì biểu
lộ cảm xúc trực tiếp về một mùa thu mới đan tới trên quê hương.
B)Thân bài

Trời thu thay áo mới
Trong biếc nói cười thiết tha
Trời xanh đây là của chúng ta
Núi rừng đây là của chúng ta
Những cánh đồng thơm ngát
Những nẻo đường bát ngát
Những dòng sông đỏ nặng phù sa
Nước chúng ta
Nước những người chưa bao giờ khuất
Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất
Những buổi ngày xưa vọng nói về…
Bắt đầu bằng hình ảnh đất nước là nỗi nhớ về những tháng ngày đã
xa.Nỗi nhớ ấy có gì buồn bã nhưng không bi lụy,mà nó chỉ thể hiện quyết
tâm của người ra đi.Nhớ về quá khứ để mà nhìn lại thực tại:
Mùa thu nay khác rồi
Tôi đứng vui nghe giữa núi đồi
Gió thổi rừng tre phấp phới
Trời thu thay áo mới
Trong biếc nói cười thiết tha.
Âm hưởng đoạn thơ như một tiếng reo vui khác hẳn đoạn đầu của bài
thơ không có những con phố dài xao xác hơi may,những lá rơi đầy những
người ra đi đầu không ngoảnh lại.Mà chỉ có niềm vui phấp phới trong lòng
tác giả:Trở về hoàn cảnh sáng tác bài thơ ta thấy đây là giai đoạn đất nước ta
phảI thực hiện cuộc chiến tranh chống quân xâm lược.Với những tháng ngày
gian khổ nhưng đầy hào hùng ấy ta giành thắng lợi trong tay.Mở đầu bài thơ
là những ngày đất nước bắt đầu cuộc kháng chiến.Người thanh niên tiểu tư
sản phải từ giã mái trường và thời trung học tươi đẹp để dấn thân vào con
đường cách mạng phục vụ cho lý tưởng.Và hôm nay trong chiến khu giải
phóng ở Việt Bắc niềm vui đã ùa đến lòng người thanh niên học sinh năm
nào.Nhớ lại những ngày tháng xưa để lộ rõ niềm vui hôm nay.Với niềm tin

đường khắp nẻo của quê hương,những dòng sông nghìn đời lặng lẽ chở nặng
phù sa bồi đắp đồng ruộng….Những hình ảnh ấy thấm đậm những giọt máu
của ngừời ngã xuống để bảo vệ mảnh đất này.Hình ảnh của đất nước ta là
dáng hình sừng sững của người giải phóng quân trên đường bay Tân Sơn
Nhất,là bóng dáng gầy gò của ngừơi mẹ chèo đò trên đường sang sông,và
cũng là những hình ảnh của tuổi thơ êm đềm,ngày thơ của đứa trẻ hỏi “Quê
hương là gì hở mẹ?”. Hàng nghìn năm qua đất nước đã tồn tại,những người
đã ngã xuống có những người khác tiếp bước đứng lên.Cứ thế,đất nước có
mãi trong lòng mỗi người.
Lời reo vui của tác giả giờ đây hoà nhập trong cảm hứng chung của mọi
người.Cái âm hưởng vui tương giờ có vẻ trầm lắng hơn và trang trọng khi
cảm xúc chủ quan của tác giả chuyển sang lời tuyên ngôn của dân tộc.
Nước chúng ta
Nước những người chưa bao giờ khuất
Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất
Những buổi ngày xưa vọng nói về.
Những người đã dâng cuộc đời cho đất nước ngàn năm vẫn sống mãi
với quê hương. Hàng nghìn năm qua đã nước đã chịu bao gót giầy của quân
xâm lược xéo nát.Những vết thương vẫn còn mãi ,nhưng dân tộc ta không
bao giờ khuất phục , nếu có ngừơi gục xuống thì người khác sẽ lên thay. Đất
nước này là của chúng ta và là của những người đã ngã,họ không bao giờ
mất đi trong lòng đất nước.Câu thơ “Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất” làm
người ta nhớ lại hình ảnh người mẹ già đào hầm nuối dấu bộ đội của Dương
Hương Li
Mẹ vẫn đào hầm dưới tầm đại bác
Bao đêm rồi tiếng cuốc vọng năm canh
Hình ảnh của người mẹ này sẽ bất diệt cùng hình ảnh của đất nước.
Tiếng cuốc của mẹ vọng vào đêm trường như lời của “ Những buổi ngày xưa
vọng nói về”. Đoạn thơ cô đọng với những tiếng rì rầm, vang vọng của
người đã khuất. Đất nước là những hình ảnh đẹp, những ý chí hào hùng sảng

hiện tại. Nói đúng hơn điểm nhìn của tác giả là một thời điểm đầy cam go
của dân tộc nhưng tâm hồn của nàh thơ, của những người kháng chiến, của
đất nước vẫn là “ Mát trong như sáng năm xưa”. Đọc Đất nước lòng chúng
ta thấy xao xuyến, chúng ta thấy niềm vui vô bờ bến của một người tự do
đang say sưa với đất nước tự do và đang chiêm nghiệm quá khứ của ông cha
với niềm tự hào vô bờ bến…