Lý thuy t phát tri nế ể
Nhóm 7
Đề tài : Các nghiên cứu mới của Trường phái sự
phụ thuộc.
HD: ThS.Trần Minh Đức
N i dungộ
Cardoso: Sự phát triển kết hợp với phụ thuộc
1
O'Donnell: Nhà nước quan liêu-độc tài ở Châu Mỹ La tinh
2
Evans: Liên minh tay ba ở Brazil trong những năm 1980
3
Gold: Sự phụ thuộc năng động ở Đài Loan
4
C: Sức mạnh của các nghiên cứu mới Trường phái phụ thuộc
A: Phản ứng lại với các phê bình.
B: Các nghiên cứu điển hình:
A: Ph n ng l i v i các phê bình.ả ứ ạ ớ
Sự phụ thuộc là một quá trình mở "phát triển và phụ thuộc
có thể cùng tồn tại trong một trạng thái năng động"
Mối quan hệ giữa các yếu tố bên ngoài và bên trong
Quan tâm đến các yếu tố xã hội chính trị
của sự phụ thuộc hơn là các yếu tố kinh tế
Thay vì chú trọng các yếu tố bên ngoài
tập trung vào cấu trúc bên trong của sự phụ thuộc
Chú ý các đặc điểm lịch sử và cấu trúc của sự phụ thuộc
So Sánh
Nghiên cứu cổ điển Nghiên cứu mới
Sự tăng lên về chức năng kinh tế và trấn áp của quân đội;
Quyền lực của giai cấp công nhân bị tước bỏ;
Sự suy thoái của giai cấp tư sản trong diễn đàn chính trị
Mô hình S phát tri n k t h p v i ph thu cự ể ế ợ ớ ụ ộ
Kinh Tế
Chính Trị-Xã Hội
CT:đa quốc gia
Sự bành trướng của các
công ty đa quốc gia tạo ra
động lực
công nghiệp hoá ở các
nước TGT3
Thiếu chủ động về CN, thiếu sự
phát triển của ngành CN nặng,
TB trong nước phụ thuộc vào đk
bên ngoài trong việc tích luỹ
mở rộng và tự chủ của mình
Phân hoá xã hội, gia
tăng nợ nước ngoài,
sự bóc lột sức lao
động, nghèo khổ
Sự phát triển kết hợp với phụ thuộc
1: Cardoso: S phát tri n k t h p v i ph thu cự ể ế ợ ớ ụ ộ
Động lực chính trị
Sự nổi lên của nhà nước quân sự: Thắt chặt tự do chính trị
D
A
Phi chính trị
Hoá
các vấn đề
Xã hội
Ngập sâu trong sự phụ thuộc vào
tư bản nước ngoài
Sự thống trị
của
giới quan chức
Loại trừ kinh tế
đối với
khu vực đại
chúng
Loại trừ chính trị
đối với
khu vực đại
chúng
2: O'Donnell: Nhà n c quan liêu-đ c tài M La tinhướ ộ ở ỹ
Sự nổi lên của "nhà nước BA":
Sự ra đời của nhà nước BA là một sự phản ứng lại với khủng hoảng kinh tế, chính trị để
bảo vệ quyền lợi của giai cấp thống trị.
Nhà nước BA được xây dựng để ổn định chính trị xã hội đảm bảo cho chiến lược "công
nghiệp hoá theo chiều sâu". Chiến lược này hứa hẹn sự phát triển thành công nhưng
nó cần nhiều vốn đầu tư, trình độ công nghệ cao trong thời gian dài và cũng tiềm ẩn
nhiều rủi ro cho nhà đầu tư.
Hoặc
Chuyển đổi
Sau khi một nhà nước
BA thành công
trong việc
củng cố quyền lực
nó có thể sẽ mở ra
sự phát triển
của dân chủ.
3:Evans: Liên minh tay ba Brazil trong nh ng năm 1980ở ữ
3: Evans: S phát tri n ph thu c và liên minh tay baự ể ụ ộ
Đâu là nguyên nhân?
Phải chăng “Phát triển phụ thuộc” là một khái niệm đầy mâu thuẫn? Vậy có thể phát
triển trong điều kiện phụ thuộc được không? Được (Brazil là một minh chứng).
Vậy, điều gì làm cho phát triển phụ thuộc có thể xảy ra?
Evans: Chính là sự hình thành của liên minh tay ba: Nhà nước, tư bản đa quốc gia (các
công ty đa quốc gia) và tư bản nội địa (doanh nghiệp trong nước).
Liên minh tay ba:
1
Công ty đa quốc gia: thu
lợi từ thị trường rộng
lớn, chính sách ưu đãi
đầu tư của nhà nước
3
Nhà nước (doanh nghiệp nhà nước):
tích luỹ tư bản thu được từ liên kết với
Vay vốn
thị trường
xuất khẩu
Ủng hộ
của người dân
trong phát triển
kinh tế
3: Evans: S phát tri n ph thu c và liên minh tay baự ể ụ ộ
Các yếu tố tạo nên sự bất ổn kinh tế chính trị:
Sự thay đổi môi trường bên ngoài - Suy thoái kinh tế thế giới 1974 – 1975 làm
thay đổi:
Thị trường vốn: Gia tăng dòng lợi nhuận chảy ra ngoài
Thị trường tín dụng: Gia tăng dòng tín dụng chảy vào trong (nợ nước ngoài gia
tăng) Gia tăng thanh toán nợ nước ngoài.
Sự thay đổi môi trường bên ngoài làm:
Giảm sự linh hoạt của nhà nước trong việc giải quyết các xung đột với các đối tác
trong liên minh;
Hạn chế khả năng của nhà nước trong việc đối phó với áp lực trong vấn đề phân
phối lại;
Hạn chế khả năng của nhà nước trong việc giải quyết các căng thẳng trong nước
bằng tăng trưởng kinh tế.
3: Evans: S phát tri n ph thu c và liên minh tay baự ể ụ ộ
3: Evans: S phát tri n ph thu c và liên minh tay baự ể ụ ộ
Vậy có triển vọng gì trong tương lai?
Kịch bản bi quan: Sự giao động của dòng vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp tư nhân trong nước
không muốn đầu tư, doanh nghiệp nhà nước bị què quặt bởi lạm phát và chương trình tư nhân hoá, chủ
nghĩa bảo hộ trong nền kinh tế thế giới Nền kinh tế chắc chắn sụp đổ.
Kịch bản lạc quan: mô hình “phân phối lại trong tăng trưởng kinh tế” – Nhà nước đầu tư vào các dịch vụ
công, tiền lương cơ bản ở thành phân kinh tế tư nhân (không được cả doanh nghiệp tư nhân trong nước
và công ty đa quốc gia bằng lòng).
Kịch bản khải huyền: Độc tài quân đội – giữ vững quyền lợi bằng mọi công cụ (cũng khó trở thành hiện
thực)
Kịch bản khả dĩ nhất: “lặn ngụp để vượt qua” những khó khăn hiện tại dựa vào sự linh hoạt và cách thức
không dự đoán được để đối phó với những điều kiện khó lường ở bên ngoài cũng như những mâu thuẫn
bên trong.
4: Gold: S ph thu c năng đ ng Đài Loanự ụ ộ ộ ở
Giai đoạn phụ thuộc cổ điển (trước 1950)
Chế độ thực dân Nhật Bản:
1
Thuộc địa của TQ dưới chế độ Tưởng Giới Thạch
2
Tạo nên cấu trúc của sự phụ thuộc
4: Gold: S ph thu c năng đ ng Đài Loanự ụ ộ ộ ở
Giai đoạn phát triển phụ thuộc (1950-1970)
Phát triển trong sự phụ thuộc
Sức Mạnh