51

tự trong khu vực nội tự trong suốt lễ hội.
Hệ thống cơ sở hạ tầng như đường giao thông, các bến bãi trông giữ phương
tiện ôtô, xe máy cũng đã được Nhà nước đầu tư, nâng cấp tạo điều kiện thuận
lợi cho du khách về dự lễ hội.
Phủ Dầy là tên gọi chung cho các di tích thờ Mẫu Liễu Hạnh - một bậc "Mẫu nghi
thiên hạ," vị thần chủ của tín ngưỡng thờ Mẫu và là một vị thánh trong "Tứ bất
tử" của thần điện Việt Nam. Nơi đây được coi là trung tâm thờ Mẫu lớn nhất cả
nước với trên 20 di tích gồm đền, đình, chùa, lăng, phủ phân bố trên diện tích
gần 10km2, trong đó 3 di tích chính là phủ Tiên Hương, phủ Vân Cát và lăng
Mẫu Liễu Hạnh đã được Bộ Văn hóa-Thông tin cấp bằng công nhận di tích lịch
sử-văn hóa cấp quốc gia vào năm 1975.
Hàng năm, lễ hội Phủ Dầy đã thu hút đông đảo du khách gần xa về du Xuân,
dâng hương thánh Mẫu và tham dự các hoạt động văn hóa thể thao với số
lượng khoảng 1,5 triệu lượt khách/năm.
Độc đáo lễ hội Hết Chá của dân tộc Thái vùng Tây Bắc

52

Mùa hoa ban, măng đắng lại về, ngày mùa cũng chuẩn bị bắt đầu. Đến hẹn lại
lên, nguời Thái Tây Bắc lại rộn ràng với lế hội Hết Chá đầu xuân
Lễ hội "Hết Chá" được tổ chức vào mùa xuân, là lễ hội đoàn kết cộng đồng làng
bản trước mùa xuân sang, mùa của vạn vật cỏ cây đâm chồi nảy lộc, mùa của
sức sống mãnh liệt tình yêu đôi lứa. Là hình thức sinh hoạt văn hóa tâm linh, tín
ngưỡng sâu sắc, có ý thức gắn kết sát cánh bên nhau tự tin bước vào mùa vụ
mới.
Đây cũng là ngày lễ tạ ơn đất trời, tạ ơn sinh thành, giáo dưỡng, cầu chúc cho
vạn vật hòa hợp, sinh sôi nảy nở, cuộc sống an lành, yên vui. Lễ hội cũng là dịp
để bà con dân tộc Thái thể hiện tình đoàn kết cộng đồng, cùng giúp nhau vươn
lên trong cuộc sống.

Váy phụ nữ Thu Lao may kiểu xoè nơm, được ghép từ nhiều mảnh vải hình
thang cân, tạo ra chu vi gấu váy dài tới 4 - 5 m (cạp váy chỉ 0,80m). Khi mặc,
54

phần vải thừa được túm thành một túm phía sau. Đây là điểm khác biệt đặc
trưng so với các dân tộc khác.
Khăn đội đầu của phụ nữ được thiết kế từ mảnh vải chàm có chiều dài khoảng 4
m, rộng 20 cm, khi đội khăn được gấp nhỏ thành 4 nếp theo chiều dài rồi quấn
quanh thành hình chóp trên đỉnh đầu, hai đầu khăn vắt qua nhau rồi để xoã dài,
rủ từ gáy xuống tới thắt lưng. Đây là nét đội khăn độc đáo nhất của phụ nữ Thu
Lao Phong tục đặt tên con của người Giáy ở Lào Cai
Trong cuộc sống, dân tộc Giáy luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho trẻ nhỏ. Mỗi
đứa trẻ ra đời mang lại một niềm vui lớn cho dòng họ và sự kỳ vọng ấy thể hiện
ở một nghi lễ đặc biệt đậm đà bản sắc: Lễ đặt tên cho trẻ.
55 Lễ đặt tên cho con của người Giáy thường được tổ chức khi trẻ đã đầy tháng
(nếu là con đầu lòng) hoặc chỉ ba ngày sau khi trẻ ra đời (nếu là con thứ).
Dân tộc Giáy không quá "trọng nam, khinh nữ", không phân biệt đối xử giữa trẻ
trai hay trẻ gái, nhưng là con đầu lòng thì lễ đặt tên thường được tổ chức long
trọng hơn đối với con thứ.
Lễ vật gồm có thịt lợn, thịt gà, vịt, hương, hoa, rượu đỏ, một bát gạo và một quả
trứng gà sống. Sau khi nấu nướng xong thức ăn và sắp xong lễ vật, trước sự
chứng kiến của họ hàng nội ngoại, nghi lễ đặt tên cho trẻ chính thức bắt đầu.
Đứa trẻ được ông bà nội hay bác gái bế ra vái trước bàn thờ để trình diện tổ
tiên. Khi cúng xong, mọi người đang ăn uống thì chủ nhà chuẩn bị sẵn một khay

hóa dân tộc mình, lưu truyền đến các thế hệ tiếp theo.
Lễ đặt tên con của người Giáy đã có từ rất lâu đời, tồn tại qua nhiều thế hệ và
đến nay vẫn giữ được bản sắc riêng cũng như những ý nghĩa thiêng liêng vốn
có. Đây là một phong tục đẹp góp phần làm giàu thêm cho kho tàng văn hóa
phong tục của dân tộc Giáy nói riêng và cộng đồng người Việt Nam khu vực Tây
Bắc nói chung.

57

Lễ hội đâm trâu của đồng bào dân tộc S’tiêng (Bình Phước)
Lễ đâm trâu thể hiện sự huyền bí, tinh thần thượng võ, khát vọng về sức mạnh
và sự thịnh vượng đã được biểu hiện rõ nét trong từng phần của lễ hội. Đặc biệt
hơn nữa đối với người dân tộc S’tiêng (Bình Phước), con trâu là biểu tượng cho
sự thịnh vượng và sức mạnh trong cộng đồng. Vì thế trâu thường được người
đồng bào dân tộc sử dụng làm vật tế thần linh.

Lễ hội đâm trâu của đồng bào dân tộc S’tiêng năm nay khác hơn so với mọi năm
ở chỗ: được chính quyền tỉnh Bình Phước quan tâm tổ chức, nên thu hút đông
đảo người dân trong tỉnh, du khách các tỉnh lân cận, đặc biệt là đồng bào các
dân tộc thiểu số tham gia. Phần Hội được diễn ra trong 2 ngày 8 - 9/3 đã quy tụ
10 dân tộc thiểu số trong tỉnh tham gia Hội thi văn hóa thể thao dân tộc thiểu số
với các môn thi Kéo co, bắn nỏ… Còn phần Lễ diễn ra tưng bừng vào đêm 9/3
với lễ hội ẩm thực, văn nghệ chào mừng, tuyên dương đoàn viên hội viên xuất
sắc, đâm trâu cúng mùa lúa mới, đốt lửa trại, giao lưu văn nghệ giữa các trại và
các dân tộc….
Trong không khí tưng bừng ấy, ông Huỳnh Thanh, Trưởng ban dân tộc tỉnh Bình
Phước cho biết: Lễ hội đâm trâu được tổ chức như mừng chiến thắng, khánh
thành nhà Rông, làm lễ cầu an, lễ phá điềm xấu, điểm gở cho cả buôn làng…
58


phần thịnh soạn. Các thành viên ở trong buôn sẽ đến từng gia đình để chung
vui, trước hết là những bà con thân thích, sau đó đến những người láng giềng
thân cận. Sau cuộc tế lễ này, lúa mới được đưa ra sử dụng và bắt đầu những
công việc như làm nhà, chuyển làng
Trước sự quan tâm của chính quyền, Già làng Điểu Sơn ở sóc Trà Cố, xã Long
Tân, huyện Bù Gia Mập mừng rỡ nói: “Đây là dịp để người S’tiêng được giao
lưu, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc mình, mong rằng trong những năm tiếp
theo chính quyền tỉnh Bình Phước sẽ thường xuyên tổ chức những lễ hội như
thế này, để văn hóa của người S’tiêng không bị mai một”.
Sẵn sàng cho ngày khai mạc lễ hội Cố đô Hoa Lư, Ninh Bình
Đến hẹn lại lên, từ ngày mùng 6 đến 8/3 âm lịch (tức ngày 8 đến 10/4/2011), du
khách gần xa lại nô nức về trẩy hội Trường Yên để thắp nén hương thơm tưởng
nhớ công dựng nước và giữ nước của Đức Đinh Tiên Hoàng đế và vua Lê Đại
Hành.

Sắp đến ngày khai hội, không gian văn hoá lễ hội đã tràn ngập khắp nơi trên
mảnh đất Cố đô.
Hào hứng, phấn chấn hướng về ngày khai hội, cụ Phạm Văn Khang (80 tuổi,
Chủ tịch Hội Người cao tuổi xã Trường Yên) vẫn còn giữ vẹn nguyên cảm xúc
như ngày đầu cách đây 30 năm được tham gia vào đội tế lễ của xã Trường Yên
để báo công với tổ tiên tại đền thờ Vua Đinh, Vua Lê. Cụ Khang cho biết: Lễ hội
truyền thống Cố đô Hoa Lư có ý nghĩa đặc biệt với các thế hệ cháu con. Là
60

người chuyên viết tấu đối cho lễ hội nhiều năm, tôi cảm nhận được sự linh
thiêng của ngày hội. Để con cháu nhớ tới cội nguồn dân tộc, hằng năm con cháu
họ Đinh, Lê đều tổ chức tế lễ báo công ơn với 2 vị anh hùng dân tộc.
Cùng tâm trạng náo nức hướng về ngày hội như cụ Khang, người dân xã
Trường Yên đang tích cực tập luyện, huy động mọi nguồn lực và điều kiện tốt
nhất để đảm bảo lễ rước nước sáng mùng 6/3 âm lịch diễn ra an toàn, trang