TRƯỜNG THCS TRẦN PHÚ TP PHỦ LÝ- HÀ NAM
Người thiết kế: ĐỖ-HỮU
Tại sao nói tuyến yên là một tuyến quan trọng chỉ đạo hầu
hết các tuyến nội tiết khác?
Trả lời: Tuyến yên là một tuyến quan trọng nhất tiết các hoóc môn
kích thích hoạt động của nhiều tuyến nội tiết khác ( tuyến giáp,
tuyến trên thận ,tuyến sinh dục…)
Các yếu tố
giải phóng
Thuỳ trước
tuyến yên (TB
tiết hoocmon
GH
TSH
ACTH
PRL
FSH
LH
Ôxitoxin
AHD
I. Điều hoà hoạt động của các tuyến nội tiết
1) Điều hoà hoạt động của tuyến giáp
1) Tuyến giáp tiết loại hoocmôn nào? Loại này
đã ảnh hưởng đến cơ thể như thế nào ?
Trả lời: Hoocmôn tuyến giáp là tirôxin( TH)
trong thành phần có iốt .Hoocmôn này có vai
trò quan trọng trong trao đổi chất và quá trình
chuyển hoá các chất trong tế bào .
TSH
2) Quan sát sơ đồ hình
59-1 hãy giả thích cơ chế
điều hoà hoạt động của
tuyến giáp ?
-
+
Dòng máu
TSH
+
+
-
-
Vùng dưới đồi
Tế bào đích
Tirôxin
TSH
2) Quan sát sơ đồ hình 59-1
hãy giả thích cơ chế điều
hoà hoạt động của tuyến
giáp ?
Khi tirôxin tiết quá nhiều lượng
hoocmôn này theo máu :
+Lên vùng dưới đồi, dưới tác dụng
của loại hooc môn thừa này vùng
dưới đồi tiết ra một chất ức chế thuỳ
trước tuyến yên.
+Lên thẳng thuỳ trước tuyến yên ức
chế tuyến yên tiết TSH.
thận
Dưới tác dụng của
hoocmôn ACTH do thuỳ
trước của tuyến yên tiết ra ,
vỏ tuyến trên thận sản sinh
hooc môn cooctizôn điều
hoà Na
+
, K
+
trong máu,
Khi lượng hoocmôn trong máu nhiều chất
này theo máu :
+Về vùng dướil đồi làm vùng này tiết chất
kìm hãm thuỳ trước tuyến yên tiết ACTH
+Về thẳng thuỳ trước tuyến yên kìm hãm
sự tiết ACTH của tuyến yên
Kết quả : không có ACHT tới vỏ tuyến trên thận ngừng tiết cooctizôn ,lượng
hoocmôn này được cân bằng .
Dòng máu
ACTH
Vỏ tuyến
trên thận
Cooctizôn
Thuỳ trước
tuyến yên
Vùng dưới đồi
Góp phần điều
hoà đường
3) Kết luận :Tuyến yên tiết hoocmôn điều khiển hoạt động của các
tuyến nội tiết. Tuy nhiên, các tuyến nội tiết cũng tiết hoocmôn chi
phối hoạt động của tuyến yên. Đó chính là cơ chế tự điều hoà của
các tuyến nội tiết nhờ các luồng thông tin ngược
Khi đường huyết tăng
(Sau bữa ăn )
TB
TB
α
α
:
:
TB
TB
β
β
:
:
Đảo tuỵ
Insulin
Glucagôn Glicôzen
Glucagôn
Glucôzơ
Đường huyết giảm
xuống mức bình
thường
Đường huyết tăng lên
mức bình thường
Khi đường huyết giảm
mức bình thường
Khi đường huyết giảm
(Xa bữa ăn,cơ thể hoạt động )
+
-
+
I. Điều hoà hoạt động của các tuyến nội tiết
1) Điều hoà hoạt động của tuyến giáp
2) Điều hoà hoạt động của vỏ tuyến trê thận
II. Sự phối hợp hoạt động của các tuyến nội tiết
3) Kết luận :Tuyến yên tiết hoocmôn điều khiển hoạt động của các
tuyến nội tiết. Tuy nhiên, các tuyến nội tiết cũng tiết hoocmôn chi
phối hoạt động của tuyến yên. Đó chính là cơ chế tự điều hoà của
các tuyến nội tiết nhờ các luồng thông tin ngược
Dựa vào sơ đồ hình 29-3 hãy trình bày sự phối hợp của vỏ
tuyến trên thận và tuyến tuỵ (khi đường huyết giảm)?
Glucôzơ
Máu giảm
Glucagôn
Glicôgen
Glucôzơ
Glucôzơ
Glucôzơ
Thuỳ trước
tuyến yên
GlicôgenACTH
Hãy chọn ý đúng
1) Tuyến nào giữ vai trò quan trọng nhất trong các tuyến sau?
A. Tuyến tuỵ.
B. Tuyến giáp
C. Tuyến yên .
D. tuyến trên rhận
C
2) Tuyến tuỵ là loại tuyến nào?
A. Tuyến ngoại tiết, vì tiết dịch tuỵ đổ vào tá tràng.
B. Tuyến nội tiết, vì các tế bào tiết hoocmôn ngấm thẳng vào máu.
C. Tuyến pha, vì tuyến tuỵ gồm hai phần :Một phần là tế bào tiết dịch tuỵ
theo ống dẫn đổ vào tá tràng . Một phần là các tế bào trong các đảo tuỵ
tiết hoocmôn ngấm thẳng vào máu.
D. Tuyến pha vì các tế bào này vừa tiết dịch tuỵ vừa tiết hoocmôn