1. Khái quát chung về văn hóa công sở.
Công sở là một tổ chức đặt dưới sự quản lý trực tiếp của nhà nước, có tư cách pháp
nhân, được pháp luật điều chỉnh để quản lý các công việc có tính chuyên ngành và phục vụ
lợi ích công. Công sở là một thiết chế xã hội - văn hoá chỉ có ở xã hội loài người. Công sở
tồn tại như một hiện tượng văn hoá đồng thời là một chủ thể văn hoá gắn liền với các yếu tố
tổ chức quyền lực và tâm lý, tình cảm của con người. Quan niệm về văn hoá công sở ở mỗi
thời đại lịch sử, mỗi chế độ chính trị, mỗi quốc gia khác nhau thì đều khác nhau.
Văn hoá là toàn bộ những hoat động sáng tạo và giá trị của nhân dân một nước, một
dân tộc về mặt sản xuất vật chất và tinh thần trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước. Văn
hoá là tất cả những gì làm cho dân tộc này khác với dân tộc khác, từ những sản phẩm tinh vi
hiện đại nhất cho đến tín ngưỡng, phong tục tập quán, lối sống và lao động.
Văn hóa công sở xuất phát từ chính vai trò của công sở trong đời sống xã hội và trong
hoạt động của bản thân bộ máy hành chính. Có thể dễ dàng nhận thấy văn hóa công sở là
một dạng đặc thù của văn hóa xã hội bao gồm tổng thể các giá trị, chuẩn mực, cách hành xử
trong hoạt động công sở mà các thành viên trong công sở thừa nhận và tuân theo để ứng xử
với nhau trong nội bộ công sở và phục vụ xã hội, gồm: trang phục, hành vi giao tiếp, ứng
xử, tinh thần, thái độ trong thực hiện công vụ, nhiệm vụ của cán bộ, công chức và việc sắp
xếp, bố trí các trang thiết bị làm việc, bài trí công sở. Văn hóa công sở tạo nên niềm tin, giá
trị về thái độ của các nhân viên làm việc trong công sở, ảnh hưởng đến cách làm việc của
công sở và hiệu quả hoạt động của nó trong thực tế.
Văn hoá công sở là sự pha trộn của văn hoá vật chất và văn hoá tinh thần. Xuất phát từ
đặc điểm của công sở là trụ sở công mà ở đó có tổ chức (cơ cấu, đội ngũ cán bộ, công chức);
có cơ sở vật chất (nhà cửa, phòng làm việc v.v ) cho thấy văn hoá công sở rộng hơn, bao
trùm lên cả văn hoá tổ chức.
Xét trên ý nghĩa công sở là một tập hợp có tổ chức, có thể hiểu văn hoá công sở
xuất phát từ chính vai trò của công sở trong đời sống xã hội và trong hoạt động của bản thân
bộ máy hành chính. Như vậy, văn hoá công sở là một dạng đặc thù của văn hoá xã hội bao
gồm tổng thể các giá trị, chuẩn mực, vẻ đẹp và cách hành xử trong hoạt động công sở, mà
các thành viên trong công sở cùng tiếp nhận để ứng xử với nhau trong nội bộ công sở và
phục vụ cộng đồng với sự tác động của hệ thống quan hệ thứ bậc mang tính quyền lực và
tính xã hội.

hoạt động có tính chất bắt buộc mọi thành viên của cơ quan thực hiện. Nhưng đặc trưng văn
hóa đòi hỏi các quy chế, quy định qua một thời gian áp dụng lâu dài tại công sở phải tạo nên
những thói quen về nền nếp làm việc có tính chuẩn mực mà mọi người đều tự giác thực hiện.
Như thế, văn hóa công sở trên một chừng mực nhất định phản ánh những giá trị xã hội
có thực liên quan đến quá trình điều hành công sở. Mối quan hệ giữa văn hóa công sở và văn
hóa truyền thống của dân tộc đòi hỏi các cơ quan, công sở trong khi xây dựng các chuẩn mực
điều hành cần phải hướng tới sự chấp nhận chung của xã hội, không thể cục bộ và càng
không thể đối lập với nhu cầu của cuộc sống cộng đồng rộng lớn.
2. Vai trò của văn hóa công sở trong tổ chức và hoạt động của các cơ quan nhà nước.
Những giá trị văn hóa công sở có tác dụng điều chỉnh hành vi của con người trong cơ
quan nhà nước theo một quy chuẩn nhất định và quy chuẩn ấy luôn được nhiều người ủng
hộ. Vì vậy, với tư cách là một sản phẩm độc đáo của trình độ xã hội loài người, văn hóa công
sở có những tác động nhất định và thể hiện vai trò quan trọng của mình trong tổ chức và hoạt
động của các cơ quan nhà nước.
Trước hết, văn hóa công sở giúp cơ quan vận động theo định hướng và phát triển, giúp
kiểm soát và điều chỉnh các hành vi của các thành viên trong tổ chức theo các khung chuẩn
nhất định. Để các thành viên trong cơ quan nhà nước nhận thức và hành động theo chuẩn
mực của công sở, thì văn hóa công sở phải tạo ra các giá trị hay hệ giá trị để định hướng cho
người cán bộ công chức hoạt động có hiệu quả. Giá trị văn hóa công sở tích cực sẽ tạo ra môi
trường an toàn, thuận lợi trong công tác, giúp hình thành nhân cách, trải nghiệm kiến thức kỹ
năng làm việc và đặc biệt là các kỹ năng “phục vụ nhân dân”. Cán bộ công chức phải là
người có trách nhiệm với công việc, phục phụ nhân dân một cách tận tụy không vụ lợi, trung
thực với Tổ quốc, với nhân dân, không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, đấu tranh
2
chống cái xấu, cái ác, đặc biệt là tệ tham những, quan liêu, cửa quyền, sách nhiễu nhân
dân… Vai trò của văn hoá còn thể hiện sự định hướng giải quyết đúng đắn trong từng thời kỳ
mối quan hệ giữa hiện đại hoá công sở với việc thực hiện sự công bằng cho các thành viên
trong công sở. Khi văn hoá phát huy tác dụng trong việc phát triển nguồn nhân lực công sở,
tức là văn hoá đã tham gia vào quá trình hình thành quan hệ đồng thuận giữa hiện đại hoá
công sở với đảm bảo sự công bằng cho các thành viên. Chỉ có như vậy mới phát huy được

được một nếp văn hóa, giúp các thành viên trong cơ quan nhà nước hành động tận tụy vì
mục đích, mục tiêu chung cho nền hành chính và cũng sẽ hạn chế được những thành viên
không có ý thức xây dựng cho mục tiêu chung của cơ quan, hoặc gây ảnh hưởng tích cực đến
những thành viên nhưng chưa thực sự đóng góp tích cực cho cơ quan nhà nước.
Thứ ba, văn hóa công sở tác động đến các cơ quan nhà nước một cách sinh động,
phong phú, nó nâng cao hiệu quả hoạt động chấp hành và điều hành. Cơ quan nhà nước là
3
một tổ chức lớn, bên trong là những tổ chức nhỏ, các tổ chức này hoạt động đều phải tuân
thủ những quy tắc chung và chịu sự quản lý của nhà nước. Bởi vì hoạt động quản lý là hoạt
động điều hành thống nhất dựa trên những quy tắc chung và mang tính bắt buộc. Trong khi
đó, trong một cơ quan bao giờ cũng bao gồm những giá trị văn hóa vật chất và tinh thần.
Những giá trị văn hóa đó trong cơ quan Nhà nước trở thành những chuẩn mực, thói quen,
truyền thống, muốn quan hệ giữa cấp trên với cấp dưới, thành viên với thành viên, giữa
thành viên với công dân, giữa cơ quan này với cơ quan khác… những giá trị văn hóa đó sẽ
định hướng và điều khiển hành vi của con người. Thật vậy, những hoạt động giao tiếp
thường xuyên, hàng ngày giữa các cơ quan, các bộ phận của cơ quan, giữa cán bộ công chức
với nhau nếu được thực hiện tốt tạo điều kiện để guồng máy nhà nước vận hành đồng bộ,
nhịp nhàng, có kỉ luật và điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng, hiệu quả của hoạt
động của các cơ quan nhà nước. Giao tiếp nội bộ giúp cho người lãnh đạo có thể truyền đạt
các mệnh lệnh rõ ràng, chính xác và kịp thời đến các bộ phận, các cán bộ công chức dưới
quyền. giao tiếp nội bộ còn giúp các cán bộ, công chức hiểu nhau hơn, phối hợp, thống nhất
hoạt động với nhau tốt hơn khi cùng giải quyết một công việc cụ thể. Để làm được điều này
thì các cán bộ công chức phải chú ý tới văn hóa giao tiếp để điều chỉnh hành vi của mình cho
phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp, đặc biệt là trong giao tiếp với nhân dân. Cho nên, văn hóa
công sở là “chất keo dính” tạo ra khối thống nhất giữa các thành viên trong cơ quan với
nhau, các tập thể với nhau để tạo nên sức mạnh tập thể đạt mục tiêu chung của nhà nước, xây
dựng đất nước hướng tới nục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.
Quản lý của nhà nước không chỉ đơn thuần là sự quản lý ở một lĩnh vực nhất định mà
là hoạt động quản lý bao gồm mọi lĩnh vực hoạt động của đời sống xã hội, các lĩnh vực này
có mối quan hệ mật thiết với nhau cùng hướng đến mục tiêu chung của Nhà nước. Do đó,

thần trách nhiệm, đức tính liêm khiết, không vụ lợi của người cán bộ công chức, sự gắn bó
thân thiện của người cán bộ công chức với cơ quan nhà nước, với cộng đồng.
Thứ năm, giá trị văn hóa công sở có vai trò rất lớn trong việc tác động đến mục tiêu,
hiệu quả chung của bộ máy quản lí nhà nước của quốc gia. Bởi vì, mục tiêu chiến lược của
quốc gia là do Nhà nước và cơ quan quyền lực nhà nước đặt ra để định hướng cho cá nhân,
cán bộ công chức, tổ chức xã hội, cơ quan nhà nước thực hiện. Do đó, nếu văn hóa công sở
bao gồm những giá trị, chuẩn mực đúng đắn, phù hợp xu thế phát triển của quốc gia như: tôn
trọng pháp luật, tận tụy phục tùng nhân dân, không hách dịch, cửa quyền tham nhũng….
những giá trị về năng lực chuyên môn và tinh thần trách nhiệm được đề cao thì mục tiêu nhà
nước đưa ra sẽ đạt hiệu quả cao, theo đúng tinh thần “vì dân”.
Khi văn hóa công sở là yếu tố góp phần tác động đến mục tiêu và hiệu quả chung của
quốc gia là khi nó đã thực hiện vai trò to lớn của mình trong việc góp phần khẳng định quy
mô và vị thế của văn hóa Việt Nam. Mục tiêu của nền hành chính Việt Nam hiện nay là từng
bước khẳng định vị trí của mình trên trường quốc tế. Để đạt được mục tiêu đó, các giá trị văn
hóa công sở có ý nghĩa trong việc tạo nên chất lượng sản phẩm dịch vụ hiệu qủa hơn.
Tóm lại, văn hóa công sở có tác động to lớn đối với đời sống con người nói chung, tổ
chức và hoạt động của công sở nói riêng. Do đó, Nhà nước cần phải xây dựng và phát triển
một nền văn hóa công sở vững mạnh.
3. Thực trạng thực hiện văn hóa công sở trong tổ chức và hoạt động của các cơ quan nhà
nước.
1. Những tồn tại cần khắc phục của văn hóa công sở hiện nay:
- Môi trường làm việc và bài trí trong công sở hiện nay vẫn chưa thể hiện được một nền hành
chính dân chủ, hiện đại và gần dân. Ở không ít công sở còn diễn ra cảnh tượng nơi làm việc
nhếch nhác, lộn xộn, thiếu biển chỉ dẫn lối đi, sơ đồ hướng dẫn các bộ phận giải quyết công
việc của cơ quan,
-Vẫn còn không ít CBCC với thái độ làm việc thiếu nghiêm túc, trang phục phản cảm; tác
phong công tác tuỳ tiện, tính kỷ luật yếu kém,Trong thực hiện công vụ, nếu người đến liên
hệ công tác có lợi lộc cho mình thì lập tức được săn đón, còn ngược lại thì cau có, cố tình
gây phiền hà.
5

Một là, Tuyên truyền nâng cao nhận thức về văn hóa công sở cho cán bộ lãnh đạo, đội ngũ
CBCC và nhân dân.
Văn hoá công sở là một trong những vấn đề nhạy cảm; yếu tố nhận thức là vấn đề then chốt
để mỗi cán bộ lãnh đạo, đội ngũ CBCC và toàn thể nhân dân hiểu được vai trò, trách nhiệm
của chính mình và từ đó nâng cao các hành vi văn hoá công sở và là một trong những điều
kiện cần và đủ để đội ngũ CBCC thay đổi quan niệm, cung cách làm việc tiến dần đến chuẩn
“Chuyên nghiệp và hiện đại”.
Đối với người cán bộ lãnh đạo cần phải tạo được cơ chế tốt để các nhân viên có điều kiện
phát triển, một môi trường hòa đồng, thân thiện có tính đoàn kết cao thì hiệu quả công tác sẽ
cao; quan trọng hơn chính là việc cần thay đổi nhận thức, suy nghĩ của một số CBCC về thái
độ, hành vi ứng xử với nhân dân từ những việc làm rất nhỏ như bố trí người giữ xe; cảnh trí
nơi làm việc, ghế, bàn, nước uống nhằm góp phần xây dựng hình ảnh người CBCC “Trung
6
thành – Tận tụy – Sáng tạo – Gương mẫu”, của một nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa
của dân, do dân và vì dân ngày càng trong sạch, vững mạnh.
Hai là, Các cơ quan công sở cần ban hành quy chế văn hóa với nội dung cụ thể, rõ
ràng mang tính khả thi cao; có bản cam kết thực hiện của mỗi phòng ban, đơn vị trực
thuộc; có kiểm tra, tổng kết, đánh giá định kỳ.
Để quy chế văn hóa công sở đạt hiệu quả cao trước hết cần phải xây dựng quy chế một cách
cụ thể, chi tiết, rõ ràng và phải phù hợp với điều kiện của từng cơ quan, tổ chức để mọi
người phấn đấu; cần có quy định về thưởng, phạt đúng mức đối với những CBCC làm tốt và
chưa tốt.
Xây dựng công sở văn minh là một hướng đi đúng, có tính tất yếu song cần đi vào thực chất
chứ không nên dừng lại ở hình thức, chạy theo thành tích. Quy chế văn hóa công sở sẽ không
thể đạt kết quả cao nếu chỉ biết hô khẩu hiệu hoặc quy định rồi bỏ đó. Vì vậy, ngoài việc
thường xuyên giáo dục nâng cao văn hóa cho các đối tượng giao tiếp ở công sở còn cần phải
tăng cường cơ chế kiểm tra, giám sát của cán bộ lãnh đạo, đồng thời phải biết quan tâm đến
ý kiến của những người dân có tham gia vào lĩnh vực phụ trách để có những điều chỉnh kịp
thời.
Ba là, Phải có sự thống nhất về nhận thức chung, xem thực hiện văn hóa công sở chính là