Nghiên cứu hoạt động du lịch "Biên Mậu" ở
tỉnh Lạng Sơn Nguyễn Thị Thu Thủy Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn
Luận văn ThS. ngành: Du lịch
Người hướng dẫn: PGS.TS. Nguyễn Phạm Hùng
Năm bảo vệ: 2010 Abstract. Khái quát một số vấn đề lý luận liên quan đến đề tài như: du lịch, hoạt
động "biên mậu", du lịch "biên mậu" và tỉnh Lạng Sơn. Nghiên cứu thực trạng hoạt
động du lịch “biên mậu” ở tỉnh Lạng Sơn dựa trên sự tổng hợp, phân tích thông tin
về hình thức tổ chức, quản lý hoạt động du lịch "biên mậu"; sản phẩm du lịch "biên
mậu"; khách du lịch "biên mậu"; qua đó đưa ra đánh giá về những thành tựu, hạn
chế, thuận lợi, khó khăn trong sự phát triển du lịch "biên mậu" ở Lạng Sơn. Đề xuất
một số giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của Du lịch “biên
mậu” ở tỉnh Lạng Sơn.
Keywords. Du lịch; Quản lý du lịch; Lạng Sơn
Content
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong xu thế hiện nay, mỗi quốc gia đều coi Du lịch là bức tranh phản ánh toàn cảnh
nhất về đất nước mình, bởi Du lịch không chỉ là hoạt động mang ý nghĩa kinh tế, mà còn là ý
nghĩa văn hoá - xã hội sâu sắc. Hoạt động du lịch không chỉ thể hiện mình như một ngành
kinh tế năng động, hiệu quả; hay đặc tính xã hội sâu rộng, mà còn bao hàm những ảnh hưởng
và tác động đa chiều. Trước tình hình thế giới có nhiều diễn biến phức tạp, tuy nhiên hoà
trong khu vực.
Nằm cách thủ đô Hà Nội 154 km về phía Bắc, được đánh giá là thuận tiện hơn cả về
giao thông so với các tỉnh có biên giới giáp Trung Quốc, nên Lạng Sơn chiếm giữ vị trí quan
trọng trong chiến lược phát triển thương mại, du lịch. Tỉnh Lạng Sơn có hai cửa khẩu quốc tế:
cửa khẩu đường sắt Đồng Đăng và cửa khẩu đường bộ Hữu Nghị; hai cửa khẩu quốc gia là
Bình Nghi (huyện Tràng Định), Chi Ma (huyện Lộc Bình); ngoài ra còn có các cửa khẩu phụ
là Tân Thanh (huyện Văn Lãng), Cốc Nam (huyện Cao Lộc) và bảy cặp chợ biên giới với
Trung Quốc. Hệ thống cửa khẩu và các trung tâm thương mại, các chợ biên giới chính là một
trong những lợi thế lớn, tạo nên “dấu ấn” đối với sự phát triển du lịch nói chung và hoạt
động du lịch "biên mậu" nói riêng ở Xứ Lạng.
Khả năng khai thác các thế mạnh của Lạng Sơn làm động lực cho mọi sự phát triển
được xem là đầy triển vọng, nhất là việc tăng cường giao lưu hợp tác qua biên giới thông qua
hoạt động thương mại, du lịch; song lại không tách rời các vấn đề chủ quyền quốc gia dân
tộc, toàn vẹn lãnh thổ. Hoạt động du lịch gắn với phát triển kinh tế ở khu vực biên giới chính
là những nhịp nối mang tính quyết định để tạo nên chiếc cầu gắn kết mối quan hệ “láng
giềng hữu nghị, hợp tách toàn diện, ổn định lâu dài, hướng tới tương lai” với nước bạn. Để
có thể xây dựng nên chiếc cầu nối đó, đòi hỏi không chỉ ở sự nỗ lực rất lớn của các cộng
đồng dân cư vùng lãnh thổ tiếp giáp; các cấp chính quyền địa phương; các lực lượng phối
hợp liên quan, mà còn ở sự xác định đúng đắn các chiến lược để tận dụng hiệu quả vị trí
chiến lược quan trọng về kinh tế, văn hoá - xã hội, du lịch, cũng như về chính trị, an ninh
quốc phòng của Lạng Sơn, đồng thời bảo vệ toàn vẹn mọi thành quả phát triển nói chung. Từ
đó, người viết xin mạnh dạn đưa ra đề tài: “Nghiên cứu hoạt động du lịch “biên mậu” ở
tỉnh Lạng Sơn”
2. Mục đích và nội dung nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của đề tài
Đề tài “Nghiên cứu hoạt động du lịch “biên mậu” ở tỉnh Lạng Sơn” góp phần
nghiên cứu một loại hình du lịch vùng biên ở nước ta. Qua đó, tìm hiểu thực trạng và đặc
điểm của hoạt động du lịch “biên mậu” ở Lạng Sơn, địa bàn sôi động của du lịch“biên
mậu”. Bên cạnh đó, đề tài còn góp phần nghiên cứu một vấn đề quan trọng là kết hợp phát
triển kinh tế với giữ vững an ninh, quốc phòng, tăng cường hợp tác kinh tế gắn với việc bảo
- Phương pháp điền dã, khảo sát thực tế
- Phương pháp thu thập thông tin (qua sách báo, các phương tiện thông tin, phỏng
vấn)
- Phương pháp tổng hợp, thống kê, phân tích, đối chiếu, xử lý thông tin thu thập
thông tin.
5. Bố cục luận văn
Luận văn ngoài phần mở đầu và kết luận, được kết cấu thành 3 chương như sau:
Chương 1: Một số vấn đề lí luận về du lịch “biên mậu” ở Lạng Sơn
Chương 2: Thực trạng hoạt động du lịch “biên mậu” ở tỉnh Lạng Sơn
Chương 3: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả của du lịch “biên mậu” ở tỉnh Lạng
Sơn.
6. Đóng góp mới của đề tài
Hoạt động du lịch "biên mậu" ngày càng giữ vai trò quan trọng trong việc xây dựng
sản phẩm, nâng cao sức hấp dẫn của du lịch Lạng Sơn; trong khi đó, công tác nghiên cứu các
đối tượng của loại hình du lịch hấp dẫn, độc đáo này còn chưa được đẩy mạnh. “Nghiên cứu
hoạt động Du lịch “biên mậu” ở tỉnh Lạng Sơn” là đề tài đầu tiên nghiên cứu về du lịch
“biên mậu” ở Lạng Sơn, qua đó tác giả đánh giá và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả
hoạt động du lịch "biên mậu" ở tỉnh Lạng Sơn nói riêng và các tỉnh, thành phố nằm ở vị trí
cửa ngõ biên giới nước ta nói chung là cần thiết và có ý nghĩa trong giai đoạn hội nhập kinh
tế quốc tế.
Đề tài “Nghiên cứu hoạt động Du lịch “biên mậu” ở tỉnh Lạng Sơn” đã đạt được
kết quả mà mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu đề ra:
Một là, đề tài đã nghiên cứu và khái quát được một số vấn đề lí luận liên quan đến đề
tài như: du lịch, hoạt động "biên mậu", du lịch "biên mậu" và tỉnh Lạng Sơn.
Hai là, đề tài đã khảo sát, nghiên cứu thực trạng hoạt động du lịch “biên mậu” ở tỉnh
Lạng Sơn dựa trên sự tổng hợp, phân tích thông tin về hình thức tổ chức, quản lí hoạt động
du lịch "biên mậu"; sản phẩm du lịch "biên mậu"; khách du lịch "biên mậu"; qua đó đưa ra
đánh giá về những thành tựu, hạn chế, thuận lợi, khó khăn trong sự phát triển du lịch "biên
mậu" ở Lạng Sơn.
Ba là, đề tài đã đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt
15. Vũ Đức Minh (2008), Giáo trình Tổng quan về Du lịch, Nxb Thống kê, Hà Nội
16. Hoàng Nam (1997), Dân tộc học đại cương, Tập II, Nxb Văn hóa - Thông tin, Hà
Nội
17. Trần Ngọc Nam (2001), Marketing du lịch, Nxb Đồng Nai, Đồng Nai
18. Lê Ngọc (2001), Những xu hướng kinh tế trong thế kỉ 21, Nxb Khoa học và kĩ
thuật, Hà Nội
19. Phan Ngọc (1998), Bản sắc văn hóa Việt Nam, Nxb Văn hóa thông tin, Hà Nội
20. Bữu Ngôn (2005), Du lịch ba miền: Hành trình phương Bắc, Nxb Trẻ, Thành phố
Hồ Chí Minh
21. Nhiều tác giả (2004), Đại Việt sử kí toàn thư, Tập 1, Nxb Văn hóa - Thông tin,
Hà Nội
22. Nhiều tác giả (2004), Đại Việt sử kí toàn thư, Tập 2, Nxb Văn hóa - Thông tin,
Hà Nội
23. Nhiều tác giả (2002), Từ điển du lịch Anh - Việt, Nxb Trẻ, Thành phố Hồ Chí
Minh
24. Nhiều tác giả (2001), Việt Nam Di tích và cảnh đẹp - Vietnam attractive
landscapes and vestiges, Nxb Văn hóa Thông tin, Hà Nội
25. Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2004), Luật biên giới quốc
gia, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
26. Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2005), Luật Du lịch, Nxb
Chính trị Quốc gia, Hà Nội
27. Nguyễn Bích San (2000), Cẩm nang hướng dẫn du lịch, Nxb Văn hóa - Thông
tin, Hà Nội
28. Sở Công thương Tỉnh Lạng Sơn (2010), Báo cáo tình hình phát triển và quản lí
chợ năm 2009, Lạng Sơn
29. Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Tỉnh Lạng Sơn (2010), Báo cáo tình hình hoạt
động du lịch tỉnh Lạng Sơn năm 2009, Lạng Sơn
30. Trần Đức Thanh (1998), Nhập môn khoa học du lịch, Nxb Đại học Quốc gia Hà
Nội, Hà Nội
31. Ngô Đức Thịnh (2004), Văn hóa và phân vùng văn hóa ở Việt Nam, Nxb Trẻ,