Chẩn đoán phân
Chẩn đoán phân
biệtcác bệnh ở hệ
biệtcác bệnh ở hệ
tim mạch
tim mạch1. Đặt vấn đề.
1. Đặt vấn đề.Trong những năm gần đây ngành
Trong những năm gần đây ngành
chăn nuôi nước ta phát triển nhanh cả về
chăn nuôi nước ta phát triển nhanh cả về
số lượng và chất lượng. Nhiều giống gia
số lượng và chất lượng. Nhiều giống gia
súc gia cầm có năng suất cao được lai tạo
súc gia cầm có năng suất cao được lai tạo
du nhập và sản xuất đã đem lại nhiều lợi
du nhập và sản xuất đã đem lại nhiều lợi
nhuận cho người chăn nuôi. Chăn nuôi
nhuận cho người chăn nuôi. Chăn nuôi
thật sự đã trở thành nguồn thu nhập
thật sự đã trở thành nguồn thu nhập
chính cho nhiều hộ gia đình đồng thời đã
chính cho nhiều hộ gia đình đồng thời đã
thúc đẩy sự phát triển của một số ngành

yên tâm để đầu tư lớn hơn. Như
chúng ta đã biết bệnh ở gia súc
chúng ta đã biết bệnh ở gia súc
rất nhiều.
rất nhiều.
Mỗi cơ quan bộ phận trong cơ
Mỗi cơ quan bộ phận trong cơ
thể có cấu tạo và chức năng khác
thể có cấu tạo và chức năng khác
nhau nên bệnh ở các cơ quan đó cũng
nhau nên bệnh ở các cơ quan đó cũng
có đặc điểm tính chất khác nhau. Hệ
có đặc điểm tính chất khác nhau. Hệ
tim mạch của gia súc có nhiệm vụ
tim mạch của gia súc có nhiệm vụ
quan trọng là vận chuyển máu đi nuôi
quan trọng là vận chuyển máu đi nuôi
cơ thể. Bệnh ở hệ tim mạch tuy không
cơ thể. Bệnh ở hệ tim mạch tuy không
nhiều nhưng do họat động của nó liên
nhiều nhưng do họat động của nó liên
quan mật thiết với các khí quan khác
quan mật thiết với các khí quan khác
trong cơ th

cũng như công tác sau này chúng em
tiến hành chuyên đề nghiên cứu:
tiến hành chuyên đề nghiên cứu:
“
“
Chẩn đoán phân biệt một số
Chẩn đoán phân biệt một số
bệnh thường gặp ở hệ tim mạch của
bệnh thường gặp ở hệ tim mạch của
gia súc”
gia súc”

2. Tổng quan tài liệu.
2. Tổng quan tài liệu.
2.1. Sơ lược về hệ tim mạch.
2.1. Sơ lược về hệ tim mạch.2.1.1. Vị trí.
2.1.1. Vị trí.* Tim trâu bò: 5/7 quả tim ở
* Tim trâu bò: 5/7 quả tim ở
bên trái, đáy nằm ngang nửa
bên trái, đáy nằm ngang nửa
ngực. Đỉnh tim nằm ở phần sụn

đến gian sườn 2, mặt sau đến gian sườn
6. Bên phải tim ứng với gian sườn 3 – 4.
6. Bên phải tim ứng với gian sườn 3 – 4. * Tim lợn: Khoảng 3/5 quả tim ở bên
* Tim lợn: Khoảng 3/5 quả tim ở bên
trái ngực, đáy tim ở giữa, đỉnh tim về phía
trái ngực, đáy tim ở giữa, đỉnh tim về phía
dưới đến chỗ tiếp giáp giữa phần sụn của
dưới đến chỗ tiếp giáp giữa phần sụn của
sườn 7 và xương ức, cách xương ức
sườn 7 và xương ức, cách xương ức
khoảng 1,5 cm.
khoảng 1,5 cm.

* Tim chó: Khoảng 3/5 quả tim
* Tim chó: Khoảng 3/5 quả tim
nằm bên trái, đáy tim nằm giữa ngực,
nằm bên trái, đáy tim nằm giữa ngực,
đỉnh tim nghiêng về sau, xuống dưới
đỉnh tim nghiêng về sau, xuống dưới
đến phần sụn của sườn 6 – 7, có con
đến phần sụn của sườn 6 – 7, có con
đến sụn sườn 8, cách xương ức 1 cm.
đến sụn sườn 8, cách xương ức 1 cm.


biệt: Tim trái và tim phải. Tim trái
lớn hơn tim phải và chiếm khoảng
lớn hơn tim phải và chiếm khoảng
2/3 tim. Tim trái chứa máu đỏ
2/3 tim. Tim trái chứa máu đỏ
tươi, tim phải chứa máu đỏ thẫm.
tươi, tim phải chứa máu đỏ thẫm.
Mỗi nửa tim lại được chia làm 2
Mỗi nửa tim lại được chia làm 2
phần: Tâm nhĩ và tâm thất.
phần: Tâm nhĩ và tâm thất. C
C
ấu
ấu
t
t
ạo tim động vật
ạo tim động vật

Giữa tâm nhĩ và tâm thất có
Giữa tâm nhĩ và tâm thất có
van nhĩ thất, ở nửa tim trái là van
van nhĩ thất, ở nửa tim trái là van
2 lá, ở nửa tim phải là van 3 lá.

chức năng sợi cơ tim vừa có
tính chất cơ vân vừa có tính
tính chất cơ vân vừa có tính
chất cơ trơn. Sợi cơ tim có
chất cơ trơn. Sợi cơ tim có
những vân ngang và nhiều
những vân ngang và nhiều
nhân như sợi cơ vân, nhưng
nhân như sợi cơ vân, nhưng
nhân không nằm ở gần màng
nhân không nằm ở gần màng
mà nằm ở giữa sợi cơ
mà nằm ở giữa sợi cơ
2.1.2.2. Hệ dẫn truyền hưng phấn của tim.
2.1.2.2. Hệ dẫn truyền hưng phấn của tim.Nốt Keith – Flack ở phần trước vách tâm nhĩ
Nốt Keith – Flack ở phần trước vách tâm nhĩ
phải, nơi tĩnh mạch chủ đổ vào.
phải, nơi tĩnh mạch chủ đổ vào. Nốt Aschoff – Tawara ở vào phần dưới vách

2.2. Các phương pháp chẩn đoán hệ
2.2. Các phương pháp chẩn đoán hệ
tim mạch.
tim mạch.2.2.1. Nhìn vùng tim.
2.2.1. Nhìn vùng tim.Chú ý tim đập động là hiện
Chú ý tim đập động là hiện
tượng chấn động thành ngực vùng
tượng chấn động thành ngực vùng
tim do tim co bóp chấn vào. Ở động
tim do tim co bóp chấn vào. Ở động
vật lớn trâu, bò, ngựa, lạc đà tim đập
vật lớn trâu, bò, ngựa, lạc đà tim đập
động do thân quả tim đập vào thành
động do thân quả tim đập vào thành
ngực; Ở gia súc nhỏ lại do đỉnh quả
ngực; Ở gia súc nhỏ lại do đỉnh quả
tim.
tim.Có thể thấy rõ tim đập động ở

sườn 3, 4, 5. Trâu bò lớn, tim đập động rộng
khoảng 5 – 7 cm2, ở con nhỏ là 2 – 4 cm2, ở
khoảng 5 – 7 cm2, ở con nhỏ là 2 – 4 cm2, ở
ngựa là 4 – 5 cm2.
ngựa là 4 – 5 cm2.
Lợn gầy vùng tim đập động 3 – 4 cm2.
Lợn gầy vùng tim đập động 3 – 4 cm2.
Tim đập động phụ thuộc vào lực cơ tim co bóp,
Tim đập động phụ thuộc vào lực cơ tim co bóp,
tình trạng tổ chức dưới da ngực và độ dày của
tình trạng tổ chức dưới da ngực và độ dày của
thành ngực.
thành ngực. Tim đập động mạnh
Tim đập động mạnh
: Do tâm thất co
: Do tâm thất co
bóp mạnh tiếng tim thứ nhất tăng.
bóp mạnh tiếng tim thứ nhất tăng.
Do trời nóng bức, lao động nặng, sốt
Do trời nóng bức, lao động nặng, sốt
cao. Viêm nội tâm mạc, viêm cơ tim
cao. Viêm nội tâm mạc, viêm cơ tim
cấp tính giai đoạn đầu.
cấp tính giai đoạn đầu.
Tim đập động yếu
Tim đập động yếu
: Lực đập yếu diện

: Là những chấn động nhẹ
vùng tim do bệnh ở van tim hoặc ở
vùng tim do bệnh ở van tim hoặc ở
bao tim, lỗ động mạch chủ hoặc lỗ
bao tim, lỗ động mạch chủ hoặc lỗ
nhĩ thất trái hẹp.
nhĩ thất trái hẹp.
2.2.3. Gõ vùng tim.
2.2.3. Gõ vùng tim.
Thường gõ vùng tim ngựa, chó. Với
Thường gõ vùng tim ngựa, chó. Với
các loài gia súc khác do thành ngực
các loài gia súc khác do thành ngực
dày, xương sườn to, gõ vùng tim
dày, xương sườn to, gõ vùng tim
không có kết quả
không có kết quả

a. Vùng âm đục tuyệt đối của tim
a. Vùng âm đục tuyệt đối của tim
Là vùng mà tim và thành ngực tiếp giáp với
Là vùng mà tim và thành ngực tiếp giáp với
nhau. Vùng bao quanh – giữa tim và thành
nhau. Vùng bao quanh – giữa tim và thành
ngực có lớp phổi xen, là vùng âm đục tương
ngực có lớp phổi xen, là vùng âm đục tương
đối.

Ở ngựa: Vùng âm đục tuyệt đối là một hình
tam giác mà đỉnh ở gian sườn 3, dưới đường
tam giác mà đỉnh ở gian sườn 3, dưới đường
ngang kẻ từ khớp vai 2 – 3 cm. Cạnh trước
ngang kẻ từ khớp vai 2 – 3 cm. Cạnh trước
cơ khuỷu giới hạn, cạnh sau là một đường
cơ khuỷu giới hạn, cạnh sau là một đường
cong đều kéo từ đỉnh đến mút xương sườn
cong đều kéo từ đỉnh đến mút xương sườn
6. Vùng âm đục tương đối bao quanh vùng
6. Vùng âm đục tương đối bao quanh vùng
âm đục tương đối, rộng khoảng 3 – 5 cm.
âm đục tương đối, rộng khoảng 3 – 5 cm.
Vùng âm đục ở dê giống ở trâu bò. Ở lợn
Vùng âm đục ở dê giống ở trâu bò. Ở lợn
thường không xác định được vùng âm đục.
thường không xác định được vùng âm đục.Chó: Vùng âm đục tuyệt đối ở khoảng
Chó: Vùng âm đục tuyệt đối ở khoảng
gian sườn 4 – 5
gian sườn 4 – 5b. Các triệu chứng cần chú ý.
b. Các triệu chứng cần chú ý.
Vùng âm đục mở rộng
Vùng âm đục mở rộng
về phía trên và

pụp” đi liền nhau. Tiếng thứ nhất phát ra lúc
tim bóp, gọi là tiếng tâm thu; Tiếng thứ hai
tim bóp, gọi là tiếng tâm thu; Tiếng thứ hai
phát ra lúc tim giãn gọi là tiếng tâm trương.
phát ra lúc tim giãn gọi là tiếng tâm trương.
Tiếng tâm thu do: Tiếng tâm nhĩ co bóp đẩy
Tiếng tâm thu do: Tiếng tâm nhĩ co bóp đẩy
máu từ tâm nhĩ xuống tâm thất; Tiếng do cơ
máu từ tâm nhĩ xuống tâm thất; Tiếng do cơ
tâm thất căng do máu từ tâm nhĩ xuống, tiếng
tâm thất căng do máu từ tâm nhĩ xuống, tiếng
động mạch chủ, động mạch phổi căng lúc máu
động mạch chủ, động mạch phổi căng lúc máu
từ tim dồn vào, và thành phần chủ yếu tạo
từ tim dồn vào, và thành phần chủ yếu tạo
thành tiếng tâm thu là do tiếng van nhĩ thất trái
thành tiếng tâm thu là do tiếng van nhĩ thất trái
phải đóng lại gây ra.
phải đóng lại gây ra.
Tiếng tâm trương do van động mạch chủ và van
Tiếng tâm trương do van động mạch chủ và van
động mạch phổi đóng lại tạo thành.
động mạch phổi đóng lại tạo thành.

Giữa tiếng thứ nhất và tiếng thứ hai có
Giữa tiếng thứ nhất và tiếng thứ hai có
quãng nghỉ ngắn (ở chó: 0,2 giây); Sau

- Tiếng tim thứ nhất xuất hiện lúc tim
bóp, đồng thời động mạch cổ đập; Tiếng
bóp, đồng thời động mạch cổ đập; Tiếng
thứ hai sau một lúc.
thứ hai sau một lúc.
- Ở gia súc nhỏ vì tim đập nhanh, hai
- Ở gia súc nhỏ vì tim đập nhanh, hai
quãng nghỉ gần giống nhau, nên căn cứ
quãng nghỉ gần giống nhau, nên căn cứ
mạch đập xuất hiện cùng với tiếng nào để
mạch đập xuất hiện cùng với tiếng nào để
phân biệt.
phân biệt.
2.2.4.2. Tiếng tim thay đổi.
2.2.4.2. Tiếng tim thay đổi.
Do bệnh và các nguyên nhân khác, tiếng
Do bệnh và các nguyên nhân khác, tiếng
tim có thể mạnh lên, yếu đi, tách đôi
tim có thể mạnh lên, yếu đi, tách đôi
- Tiếng tim thứ nhất tăng: Do lao động
- Tiếng tim thứ nhất tăng: Do lao động
nặng, hưng phấn, gia súc gầy, lồng ngực
nặng, hưng phấn, gia súc gầy, lồng ngực
lép.
lép.

Do bệnh: Viêm cơ tim, thiếu máu, sốt cao.

- Tiếng tim thứ nhất tách đôi: Do hai buồng
- Tiếng tim thứ nhất tách đôi: Do hai buồng
tâm thất không cùng co bóp, van hai lá, van
tâm thất không cùng co bóp, van hai lá, van
ba lá không cùng đóng gây nên. Do một
ba lá không cùng đóng gây nên. Do một
buồng tâm thất thoái hoá hay nở dày hoặc
buồng tâm thất thoái hoá hay nở dày hoặc
một bên bó His trở ngại dẫn truyền.
một bên bó His trở ngại dẫn truyền.
- Tiếng tim thứ hai tách đôi: Do van động
- Tiếng tim thứ hai tách đôi: Do van động
mạch chủ và van động mạch phổi không
mạch chủ và van động mạch phổi không
cùng đóng một lúc.Huyết áp động mạch chủ
cùng đóng một lúc.Huyết áp động mạch chủ
hay huyết áp động mạch phổi thay đổi, và
hay huyết áp động mạch phổi thay đổi, và
bên nào huyết áp tăng, áp lức cảm thụ lớn,
bên nào huyết áp tăng, áp lức cảm thụ lớn,
buồng tâm thất bên đó co bóp trước. Còn
buồng tâm thất bên đó co bóp trước. Còn
nguyên nhân các van nhĩ thất, lỗ nhĩ thất
nguyên nhân các van nhĩ thất, lỗ nhĩ thất
không bình thường, có đầy máu hai buồng
không bình thường, có đầy máu hai buồng
tâm thất không đồng đều; Và bên nào máu