KHOA QUẢN LÍ GIÁO DỤC
CHUYÊN ĐỀ
XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN
NHÀ TRƯỜNG
Giảng viên: Th.s Nguyễn Thị Minh Nguyệt
Hà Nội, 2014
Chuyên đề 1:
XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA
NHÀ TRƯỜNG
1. Những vấn đề cơ bản của văn hóa nhà trường
1.1. Sơ lược các nghiên cứu về văn hóa nhà trường
!"#$$%&'(')*+(',"-.
"/0123/*%4'*56%7*8'*+*9*9*%,:*
2%0%;<'.2.=04>3?'=@90%A#0A%7*8'0"B/
$%)*...C*8*3
D2ED"&F3 GHHI!FJK#LMHFB/$%)*0/*5N
.%O(')*+@,%0PK#LQHF*9*%7
*8'.4%92&R*#:%ST0U'0K#V%"%7WX*%P@%KY5
Y-.:%YP(',%92&R**+0ZM[\3
]-'>P*='^*_*8**+"*2;2;2B/$%)*.
0/6N.#$*`A2.aF*-0$*"N@b
0V%.*#V%('W*c*d.:%*9*S$@NY9*2WVB/$%3
D25FS=Y6#$WV22B/$%04'*KeC%SN
*'.f#210$*5#$WVFK0%4'Y%W%7
('>P=0g@,%0h*X*%WD28XU#(')&Ui
-*%_10h*#R*%7'_V=_j'>6Y%A'#k'320F
0%4'Y%W*'V%*l*-"*9*%9g"#74.*+WVB/
$%3-WV.%K.%OY%A#;29*9*@b&%WY9* jk
D2%gm%#!ZG\3
*;8*#1ZM[\3
y#&%01%)*;"#%*y‚&0/%7*8'*8#%#V%('W
%K.%W'(',*+39*%,*8#%#V%b('
%K#%0c*0%A#*+.SV%7'*-*+%W'(',)*ZGQ\3
M
%7*8'*+ *9* 9*%,&%D nD";F uD&2"%D 22F
DDjD.2;SFj.Dƒ2'*YD22DS.y2%yD"D#0/*`#
*%4'02Y-*:**+.FS2p#i
3 X0g:#R*%7'i#8*0$U#6*+0h*B<>
&X„.0h**%;…Sr%*9*.%72#3
G3 X#%2.%W*('>P0gi#8*0$#*9*%92.%7#
%2.%W*('>P0g2v
M3 X0C%#:%i#8*0$#%92.%7*#$9%0$*r%#r0V%.:%>0C%v
[3 ]/012i#8*0$#%92.%7N8*.4%W'r%
#%†h2c*0g:.%v
‡3 h@9*%K*9*%92.%7i#8*0$*+*9*#V%('W*-8*.
Y5*-8*3
9*%,Y€0g#$"UK*9*%7*8'*8#%#V%('W
%K.YP(',%92&R*F#V%('W*c*d%K.%O*+%W'
r.:%#$4†h*2.%W*)*N@*+)*;%3%7*8'
*o0KS%P*-*+..%O*+%%W'r('
0%P0%4'0A*8#%#V%('W*c*d>ZMH\3
2%F*9*9*%,Y9*%;2@D3ˆDF DD#%F
D"&3xSSDF]>ˆ3'%D;F>%E32%;333*o0/%7*8'*R
A.4,r*+0P*="h%92&R*F0p%0#$
;V*5*R0A09%9X*1F('0"#*b;r*2.%W*'5%
&|.'pK%9g.-**X*F*,%%WK>P'V0$*
1%*Op1%23
J"<'0/0h*%7*8'r:*"%7*8'r#$
;VY-*1FS%A'%W*RA0b"….)*0F.8BqF
1.2. Khái niệm văn hóa nhà trường
1.2.1. Văn hóa
P>*9*Y2)*.k**#$0gwV=.4
. *Y2,b[HH0gwY9*'!3m9%%W#.0h*
"-%,%D2%'pV*@b5.@b<>32%P9F
~.•w"0a@F~•w">0C%FS%P0C%FJ0~.•0h*
%A'""#*20a@0d34;'F~.•0h*%A'"&l%FF]ŠF
1*‰0A%92&<*^F0V%"N@.:%&l'>('>4F.o"X*F9@*P3
:%@b<>F.*'pV*J#$J%P]%"'"'F
%P9@"'"'DF%Py"'"'DF%P8*"m'"'3'"'V*
'"';wYr%'>7"*9*F.'pF.V"#$'NK2
"w.X*5%W@Fp)3$1%VP'0h*.'pF*#;*
*•N0^*9*;d":F2YP9%F@R*.R"h%-**2%3
h*"1%P'Y50h**#;*;d"R%F*f*†%F2&1%3'0
%=>;X*#;*>*o*U%P0V%.:%('96r
*+#$*2%3j20F*'"'#D2ew#r$~%92&R*F
•"'>W0ASp%&|@•#*=F"X**2*2%•ZGG\3
D20gw*+xn{F~"#$S$@NY5A
9*%*+*'$*;V.N8*_#$*9*K'8**o.58*_
*+*9**9<.*9**$0p3"CA;V0$*9*21
0$;9122('9Y8.2%W1%3Ž'*9*PY`F*9*210$
;912=>0/67#$WV*9*%9gF*9*'>4V.
*9*g%P'_K>P'VB9*0g0c*-%7*+#†%&<$*‰• jk
D2U)*7#!ZGG\3
•%W#F0gw*+U)*7#.4.0h**2%"Y9
0U>0+.2&%Wi~"#$WVK'*b*9*%9g.N*=.%
U&2*2%;912.-*"o>('('96210$X*%ŠF2
;Xb9*%K*2%.:%#5%X%7.B/$%•ZGG\3
I
1.2.2. Văn hóa tổ chức
quyết các vấn đề và đối mặt với các thách thức… định hình suy nghĩ, cảm
xúc và hành động của con người trong nhà trường… tạo cho nhà trường sự
khác biệt”ZGL\. %9*%,>=#1: “trường học cũng là một nền văn
hóa có cá tính độc đáo của riêng mình”. gw*+E2 %*&;2
=#1.2;X6*+: “VHNT là sự tích lũy các giá trị và
chuẩn mực của nhiều người. Đó là sự đồng thuận về những gì quan trọng. Đó
là những kì vọng của tập thể chứ không phải những kì vọng của một cá
nhân”ZMQ\39*9*%,xSD33F'%D;]3ˆ3F2%;3E300g
w.4.T"%4.:%*="h%92&R*i~Một nhà
trường tốt có chuẩn chất lượng cao, có kì vọng cao đối với học sinh, có môi
trường giảng dạy và học tập tốt, hay nói cách khác là có văn hóa nhà trường
tốt• jkD2'>Šgw]$*!ZI\3
JK0gw7*A^K.=04*bS,20g
w0"i
• "#$N@h@*9**'•#X*F*9*%9gF%4#%..%
8Bq333
• "Ke0c*%7S%WF127;XY9*S%W*+
.:%*9*C*8*Y9*.;XY9*S%W%K>.:%
Y9*3
• "%7('0P2S$0%;V.N*=F%U*+#$
3
• "K%9gV0a@0h*6Sr%#$N@A.0h*
#†%*9<2*=@N3
• V::%*'•*="h*23
1.3. Sự hình thành và phát triển của văn hóa nhà trường
D2*D%n3F.C*8*6D2%*9*i.:%#
Y5*-8*";Xb9**+*9*.%7&k0P;X6
s
*9**'•#X*.*9*Y%A'*9*8Bq12.*+#%
03:%#*-8*6&2#$%Yr%B:.6*9*('>
Abr@U;'3
1.4. Cấu trúc và biểu hiện của văn hóa nhà trường
1.4.1. Cấu trúc của văn hóa nhà trường
U'P*9*%7*8'Y%S.4*='^*04'=-.:%
#$2%#56*='^*;'0<>i
• 568=z56,
S %USN*!i56>0h*
0Sr%•Y2‚"D; LQs!3D2
5F.C*8*%V#$,
SF*.S%A'%WrS4#c.
.r*%4';<'320FS4#c.
"KV&Š6=>F&Š
(';90h*.&Š>0C%3ƒ4;<'*+
."*9*%9gF%4#%.*9*Œ
w*+*2%#*^Y('
;90h*2c*Y>0C%ZMG\3
<>"#56%4'%7*8'*+%W#;q&RY%S.4
*='^**+3D2#56>F%V,SFS2
p#@UC%.@U*6#i
H
HiHình 1.2: Các tầng bậc của VHNT
• 568%z56*='^*MUSN*i
<>"#56*+.C*8*#n&3*D%0.0h*
9@&R.23D2#56>FS2p#MUSN*i
z U8=iK>P'VK'6_*A(';90h*v
z U8%iK%9g0h*A%WFS2p#%4#%F9%0$F
*9*8Bqv
z U8SiK%,%P*bS,_S2p#K>P'V"%7('
0P#5%B'('FX*P*+C*8*F0P210$.#V%('
W%K*2%2C*8*3ZMs\
1.4.2. Biểu hiện của văn hóa nhà trường
j2"N@h@=*,K>P'V"#70c*%7S%W*+
>;2.:%Y9*.;2.:%*9*C*8*Y9**27*9*
S%A'%W*+0c*S%W@2@^3'>%7FY%6#%A'.4F
*9*S%A'%W*RA0h*04*N@0P0"i
• 8#1FU#6*+
• 9**'•#X*F%9gF%4#%2
• 9*'>4VF%8*F%"Š*+
• ]g*;q.K*<'*'>W0h*"''>4*+
• 2%.*9*#V%('W2
• m%P^*F%W.N.*9*S%A'h*+
mDj3DD;2.DD*Dn3jD"!ZGL\
Ch@%7*8'*+*9*9*%,DD;2m3j3FjD"3n3F2‚"D;
•3FED"&3F%*&;2E3.4*9*S%A'%W*+F*A=>
0h*S%A'%W*RA%USN* *9*>P'VS4C%.*9*>P'VS4
;<'!;'i
‘9*>P'VS4C%*+_"K>P'V*A(';90h*FS2
p#i
z9*>P'V21%*,*+Fi,FY•'%W'F*<>
*,F*<>BFb%S>;,@•#*+)*;%F@O'>4VF
@O;%21N@A*+%92.%7F@O;%21N@A*+)*;%‰
G
z8#WFU#6*+3
z]22F@l%W'FS%A'FS%9'>4V*+3
z9*%"ŠF%8*'>4V*+3
zm5Y-":@)*3
zm`"'NF4P@*+3
z210$*+%92.%723
z210$N@A*+%92.%7F)*;%3
zK%2 %P@Y5*-8* %K*9*#%2
*$0pF<.%7F.*$0p0;dB9*0g.:%.*#
YP.:%K%9g*V"„%.*9*#V%('Wr0<>3p%F-*
*X*"#0$"X*"#.%W*3m%*5NK(',F
%9g*+K†"X*.*C.o*2K*#YPF*9S$<.%7*,#
=>*7#0$"X*0A"#.%W**#*`F*,%%P.+$;X>0C%3
P'#$*SV%*,Y5„.4#R*0-*F%P'#$U#
6*Y,'>4*,#8:%#)%%F-*9*S'C%"Š#J
(',F<.%7;dS%A'%W%P'"h2;'V('96"#.%W*3
2%F-**X*@@U(')*,%%W%W'(',.;'=
"#.%W*23%92.%7.)*;%*5b2#$
#5%.#r0'5%&|;X†"X*"#.%W*F*#YP.:%
K%9g0P*'V%*lF*^Œ%,%('>P*9*.=04.N@'.2.%W*
)*N@*+=*,)*;%3
%ED"&ZM[\*o*2fF#$-**X**AN
>"N@8*Y%S:**<.25%03ƒ%A'%W*+"#$
SU'Y5Y->7CFNXFY`"'NF^*0•>*9*210$2
Sf#$*,#%9*^.gF;V0$.4K#R*0-*#
::%32#5%0F)*;%*,#=>X%.0w01*F%92
.%7%.4*5.%W**+).:%*0$.-*'>7%W@3%92.%7F
)*;%04'*,#=>1@^*FX%b"9@"X*.*€3=*,
[
#)%%04'S%P„)"%.1%;2)r0<>3%92.%7_)*;%0V%Bq
.:%'Sf;X5)K0V%9*3D2%ED"&F0A
@R*.R%W'(',*2YP(',%92&R*F*U@,%"#*2r7-**X*
5('U#6.%9g*+F0p%@,%"#*2r
7#1#d5('=*,*9*#V%"%7YP23
*9*0$=":0P*="h%92&R*2
5('K,rX*%P@>%9%P@0P%&1>.%
)*3cY9*F.r*,r0P*="h%92&R**O
Sr%S,<*o"#$@U*+*b602122
*%;…9*%W#.4YP(',*+)*;%v*#1":%.
%^@'5%&|&O*,>*+K5%-**X*v.%O"/012*+
*9S$F%92.%70h*@9'>."%7R**,%%W32%F
B'>7**9*%8*F%"Š%^@*+*V7#*2*9*%9g.
*V"„%v*K*<'*'>WY`%W#;X*5.%N*9*~
l•*0@2":*2F*#5%.N"-A%W*2
%4#.'%F;XX239*.%72#$4-**X*"'5*Œ
8**'.4;XYP†%%K*9**9<FŒ8*0h**%;…$/%.4;X
5).*#;**2#)%%3
5%.,rB='0P*="h%92&R*Y%*8
0X*9*>P'V%7'*X*3*A";X%P'*%;…#R*0-*.U#6
Y5V=&2&X7"h%-**9<v*9S$%92.%7Y56#=>
Œw2*5.%W*F*;'>w%7'*X*2c*Y5*6*,#.:%)*
;%v('%W#.4('9Y8*+#$*<'*'>W*+;X=
S1%.'*'$*v*+w*9<*X*02,r":v*=@
NK1*Pp1%.9;X0C%#:%3%7'*X**OS%A'%W
r;X1*P*+Œ8**$0pFp1%%4';'>wY5V.40p
%W@.;%.%7v*-'>4V2c**9*%"Š-**X*
%^@@9%AŒ8**$0pv#1":%.120%4'Y%W*2;X"
'>4*+K5%%7'*X*F;%"W*v.%O"/012*+%W'r
I
2Y50h*@9'>*oK6#k'*,
rB='@9%A#1232%F;X@<9.#<'
'k2*9*#V%('W*+*9S$F%92.%7v;XB'=%W
B'>7*+K%.lf*9<v*,#B^*=.)F
*9,B'=%W2*9S$%92.%7*o"KS%A'%W*+
%7'*X*3
,r0P*="h%92&R*Sr%,r0P=*,
*9*210$23'>%7F0A%7*8'K,r
*+0P*="h%92&R**A*`5('#$;V9*0$*R
cY9*F*9*>P'V0$*1%*Op1%2P'Y50h*
*,%%W;d,rB='0P%)*32#$#5%
c.4'>4RF%920%4'F9@0cF)*;%;dr7R0$F%P';XX
%.2S,<35%Y5<%W;drK
2*,Y%P)*;%Y5S$*"$.@9%AP0h*KY,
*+#6FY5X*;X8^F*9*%W##%.2*9*210$
)*N@F.'%*b%F"20$‰23
1.5.3. Ảnh hưởng của văn hóa nhà trường đến giáo viên
%O*+0V%.:%*o*U0h*6NJ%*0$
0V%"N@i,r*+4.-**X*.,r*+4.
%7'*X*>0$*1%3
2C*8*F-**X*;d9*0$=":0P3
9*0$0A%Wr%4'@b&%W38=F Y'>PY-*#V%('
Wh@9*F*%;…Y%%W#F)*}%"k'%K*9*32#5%
0F*,#=>2,%#9%&Š&,2"'N.4K.=04>
YY#)0c@@,%v;”;*%;….:%'Y%P8*.Y%
%W#*'>7#5v-**X*20C%@b@9@.Y‹%,&1>v
s
('<#0P*5.%W**+'.*lh@9*.:%"/0120A
X*%W#R*%7'%92&R*0/043
8%F12SU'Y5Y-%*N>^*0•>('<#0P*="h
.%W'(',%,&1>F)*N@3ƒU'Y5Y-*r%#rF%*N>F5)"k
'120$"X*0A('<#*,%%P<*2*="h&1>.)*
0p%@@U*,%%W-*%,&1>.)*N@*+3
'>%7*o*Y%2p1%K>P'V0$*1%2c*
K>P'VD2%%Y5*O@lh@Fr;X*,#r0V%.:%
%W'(',210$*+3"Y%<.%7Sg@<9F#R*%7'
@R*.R%)*Sg>PSr%*9*#R*%7'Y9*FK*9%Y5@,%"
%9g.;'>w%7'*X*p1%23
1.5.4. Ảnh hưởng của văn hóa nhà trường đến mối quan hệ giữa giáo viên và
0$0P*2%.<>,r0P*2%ZI\3
RAF2#$C*8*F%"/012"%B9*0gU#6
*22C*8*F&k&TC*8*0AX*%WU#603]%C*8*
"N@YP21**%P"h**2C*8*3%"/012@,%"%*'>-_
0h*127Sr%@2*9*"/012FSr%.%W*120h*,r..%W*
'>401U#60P#)%%3%"/012*o@,%"%X*
;X('<#0P.%W*B<>&X.29*+C*8*F12*2C*8*#6*
0h*.29%73
.N>F0AB<>&X.F%.JX*%W.%
O*+#$(',"-F.JX*%W.%O*+#$%"/01232
0F.%O*+%"/012*Œw0c*S%W(')0V%.:%.%W*0g
63X*%W.%O"/012F*U9*0$.2;'>
wF.%*+ƒFF0A)210$D2K#R*%7'*'
*+3:%.%O"/012F*-"%0g
:F"<#0%A#V=*9*%9g23
GH
210$(',"-_"/012*+%0/@<
-*r7"#$210$#-2&%WF('9B'>P=*,*9*
@b&%W*+#$FJYP21**%P"h*@9%A
F0$%oƒF210$&1>)*_%92&R*‰*20P*b;r.N
*=F%PSg&1>)*F#V%('W.:%*$0p3j20F
B<>&X*o"#$$%&'(')2*59*(',"-F"/
012*+%f#0,#S,2*="h%92&R**+
3
";,@•#0h*127Sr%N@AƒFF<.%7F_
K.%7*+C*8**8Y5@,%";,@•##
-*9<3'>%7F2.%W*B<>&X.@9%AS2%
*o*,r('>P0g*+%080U'_%3
%K.%O"/012@9%AF('>P0g“*%@V%;X@9%A
3
."#*2@R'>%A'„.%O*+)v
G3"'5;'>w0A)*}%F0A0C%#:%.<*2'>-*+#6
23
4B<>&X0O%}%*U@,%*%%.*KS:*0%
@lh@3D2%9*%,Julie Heifetz & Richard HagbergF%*A
9@&RS:*0AB<>&X.C*8*&:%0<>.2B<>&Xi
3 6#%A'#5%.*9*>P'V,r:%*%P"h*@9%A
*+2b"%v
G3 ?9*0g0<'"%9g*V"„%"#*b;r*+v
M3 ?<>&XU#6_#$S8*"Œr2b"%_#
;d.b:%"#0g:0AB<>&Xv
[3 9%9%W1%.B9*0gK>P'V.2*U
>0C%3
GG
‡3 N@'%7*8'F04B'=%,%@9@"#6."#P20A'
a@Y2,*9**+K%9g.%W*..b"%*+
v
I3 ?9*0g.%O*+"/0122.%W*&k&T>0C%.@9%A
3
Q3 21,2YP21*F@b90$*RAF@lh@0A@9%A
v
s3 '>0$;X#%*+=*,*9*.%7.2B<>&Xv
L3 ]#*2*9*.%7=>„Kr1%*+;X>0C%#$
*9**RAFJ0F0$.%7FY-*"W*9**9<#1&1>0C%v
H3,#S,2;X@9%A%7R**+v*^)B<>&X.0$
*9*6#k'"Œr@lh@.:%#560::%3$
.%7#)%%2%D2*9*6#k'"-r.**P0$YDrYg@
%v
3B'>709%9FB<>&X*9**'•#X*F%9g#:%
@lh@.:%;X@9%A*+B/$%YPh@.:%.%W**+*V.@9'>
JK@<-*7*A=>F0AB<>&X."/012@9%A
.f#<*2*="h%92&R*F%*UX*
%W*9*$%&'*5.%W**RA;'0<>i
‘9*S%W@9@*RA9*0$.2*9*>P'VS4C%*+i
z ?<>&X.*%;…;8#WFU#6*+N@'.2
.%W*&1>)*.%92&R*3
z ?<>&X*9**'•#X*.20A"'5*,%%P.
.b:%3
z 12&X"g*;q.'>4V3
z C*8*#1":%*9*Y75%5;'V23
z ?<>&XY%P^*FY5%.3
z ('<#F('Wh@9**c*dF"5%Ye2*$0p
#%.2*9*.=04*+3
G[
‘9*S%W@9@9*0$.2*9*>P'VS4;<'*+i
z ?<>&X.*%;…*9*%9g*V"„%*+39*%9g*V
"„%:0P.%W*<*2*="h%,&1>*+%92.%7.YP(',
)*N@*+)*;%3
z 12%9g-**X**2*9*#V%('W23
z ^*0•>"#.%W*h@9*3
z 12&X.&'>6'>-X*;XF7'b*2F3
z 2%)@9%A*'>7#53
z 5N;X*V%P*+0$%o3
z 2%);X"%7R**,%%P23
z %,%('>P*9*#<''kFB'0$$%S$Yg@%3
z m'>PY-*%92.%7#%0@ŒY%P3
2.3. Xây dựng văn hóa nhà trường Việt Nam trong xu thế hội nhập và toàn
cầu hóa
2.3.1. Giáo dục Việt Nam trong xu thế hội nhập và toàn cầu hóa
PY`??.:%KS:*@9%A#1#d*+Y2)*_*5
Copyright: Tài liệu đại học ©