i TÓM TẮT
Bài nghiên cứu này kiểm tra mối quan hệ nhân quả giữa giá vàng và thành quả của
thị trường chứng khoán Việt Nam bằng cách sử dụng hàm tương quan chéo kết hợp với
các trọng số không đều theo phương pháp của Hong (2001). Sử dụng giai đoạn mẫu trong
gần 14 năm, bài nghiên cứu phát hiện sự tồn tại mối quan hệ nhân quả hai chiều trong
phương sai giữa tỷ suất sinh lợi của vàng và tỷ suất sinh lợi của chỉ số Vn-index. Tuy
nhiên, không tìm thấy bất cứ mối quan hệ nhân quả nào trong trung bình giữa hai thị
trường này. Giai đoạn mẫu được chia thành trước và sau cuộc khủng hoảng nợ dưới
chuẩn tại Mỹ, mặc dù tìm thấy mối quan hệ nhân quả một chiều trong phương sai từ vàng
sang chỉ số Vn-index trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, trong giai đoạn sau mối quan hệ
nhân quả trong phương sai này đã bị đổi chiều. Đặc biệt khi phân chia theo cuộc khủng
hoảng tài chính thế giới xuất phát từ sự sụp đổ của ngân hàng Lehman Brothers, ngoài
phát hiện mới về mối quan hệ nhân quả một chiều trong phương sai từ chỉ số Vn-index
sang vàng tồn tại trong giai đoạn đầu, các kết quả thu được là tương tự với cách chia đầu
tiên của mẫu. Do đó, có thể khẳng định kết quả này của bài nghiên cứu là bền vững và
giúp làm sáng tỏ tính chất của đầu tư vàng tại thị trường Việt Nam. Rõ ràng, vàng là một
công cụ phòng ngừa trong dài hạn và là một kênh trú ẩn an toàn cho thị trường chứng
khoán nước ta khi xảy ra các bất ổn trên thị trường tài chính. Đồng thời, vàng cũng được
xem như một chỉ báo hàng đầu đối với thị trường chứng khoán .

ii

MỤC LỤC
CHƢƠNG I: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI 1
1.1. Lý do chọn đề tài 1
1.2. Mục tiêu nghiên cứu 3
1.3. Phương pháp nghiên cứu 3
1.4. Phạm vi nghiên cứu 4

1.5. Giai đoạn 4 58
2. Kết quả phân tích tƣơng quan chéo (CCF) kết hợp với trọng số không đêu 60
2.1. Toàn bộ giai đoạn mẫu 60
2.2. Giai đoạn 1 62
2.3. Giai đoạn 2 64
2.4. Giai đoạn 3 66
2.5. Giai đoạn 4 68
DANH MỤC BẢNG VÀ HÌNH
Hình1(a) Giá vàng London fix VND 25
Hình 1 (b) Giá đóng cửa chỉ số Vn-index 25
Hình 2(a) Tỷ suất sinh lợi của giá vàng London fixing VND 25
Hình 2(b) Tỷ suất sinh lợi của giá đóng cửa chỉ số Vn-index 25
Bảng 1: Thống kê mô tả. 26
iv

Bảng 2: Kiểm định nghiệm đơn vị. 27
Bảng 3. Kết quả ước lượng mô hình AR_GARCH đối với toàn bộ giai đoạn mẫu29
Bảng 4. Kết quả kiểm tra mối quan hệ nhân quả trong trung bình và trong phương
sai: giai đoạn mẫu đầy đủ 32
Bảng 5. Ứơc lượng mô hình AR_GARCH cho giai đoạn 1 33
Bảng 6. Kiểm tra mối quan hệ nhân quả trong trung bình và phương sai: giai đoạn
mẫu đầu tiên. 35
Bảng 7. Ước lượng mô hình AR_GARCH cho giai đoạn 2 36
Bảng 8. Kiểm tra mối quan hệ nhân quả trong trung bình và phương sai: giai đoạn
mẫu thứ hai. 38
Bảng 9. Ước lượng mô hình AR_GARCH cho giai đoạn 3 39
Bảng 10. Kiểm tra mối quan hệ nhân quả trong trung bình và phương sai: giai đoạn
mẫu thứ ba. 42
Bảng 11. Ước lượng mô hình AR_GARCH cho giai đoạn 4 43
Bảng 12. Kiểm tra mối quan hệ nhân quả trong trung bình và phương sai: giai đoạn

loại như một hàng hoá và một tài sản tiền tệ. Vàng sở hữu các tính chất tương tự như tiền
tệ ở chỗ nó là một sự dự trữ giá trị, phương tiện trao đổi và một đơn vị thanh toán
(Goodman, 1956; Solt and Swanson,1981). Vàng cũng đóng một vai trò quan trọng như
là một kim loại quý với các tính chất giúp đa dạng hoá danh mục đầu tư một cách đáng
2

kể (Ciner, 2001). Vàng được sử dụng trong công nghiệp, dùng làm đồ trang sức, là một
tài sản đầu tư và tài sản dự trữ. Vàng được dự trữ trong các ngân hàng trung ương và
trong các tổ chức tài chính quốc tế, chiếm đến 32.000 tấn (Tully và Lucey, 2007). Trong
những năm gần đây, nhu cầu vàng gia tăng đáng kể, do suy thoái kinh tế thế giới, lạm
phát cao, sự mất giá của đồng đôla và sự sụt giảm sản lượng vàng thế giới. Những lý do
này đã gây nên sự biến động cao trên thị trường chứng khoán, vì các nhà đầu tư có xu
hướng xây dựng lại các danh mục đầu tư của mình bằng cách thay thế một phần các cổ
phiếu họ nắm giữ bằng vàng để phòng ngừa các rủi ro. Mặc dù nhiều nghiên cứu thực
nghiệm đã được tiến hành trên sự biến động thị trường chứng khoán toàn thế giới, chỉ có
một số ít nghiên cứu về sự biến động TSSL của vàng là được thực hiện. Tính tới hiện nay,
các nghiên cứu về thị trường chứng khoán ASEAN thường liên quan tới các khía cạnh sự
biến động, mối liên kết và truyền dẫn sự biến động giữa các thị trường phát triển và các
thị trường trong khu vực. Tuy nhiên, không có nghiên cứu nào về thị trường chứng khoán
Việt Nam được thực hiện mặc dù có một số ít bài nghiên cứu về sự phát triển của thị
trường chứng khoán Việt Nam (Loc, 2006) và chính sách tác động lên thị trường chứng
khoán Việt Nam (Andre et al., 2006). Đối với các nghiên cứu về thị trường chứng khoán
khu vực và thế giới, có vẻ như thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn chưa nhận được sự
chú ý của các nhà đầu tư.
Gần đây, khi sự sợ hãi liên quan đến việc cắt giảm gói nới lỏng định lượng của
Fed và liên quan đến tăng trưởng kinh tế toàn cầu đang lan rộng, giá vàng tăng 11% kể từ
giữa tháng 12/2013. Đặc biệt, mặc dù tăng giá, nó chưa bao giờ đạt đến mức kỷ lục của
năm 1980 nếu tính đến sự trượt giá của đồng USD. Điều này đã đặt ra một nghi vấn về
tính chất “kênh trú ẩn an toàn” của vàng theo như hiểu biết và các nghiên cứu trước đây.
Đồng thời, ngày càng thôi thúc tiến hành một phân tích thực nghiệm cụ thể cho thị trường

investment in case of emergency‟” của nhóm tác giả Takashi Miyazaki & Shigeyuki
Hamori. Bài nghiên cứu thực hiện các phân tích thực nghiệm về mối quan hệ nhân quả
trong trung bình và trong phương sai giữa thị trường chứng khoán và giá vàng tại Việt
4

Nam bằng cách áp dụng một hàm tương quan chéo, kết với các trọng số không đều theo
như phương pháp được phát triển bởi Hong (2001).
1.4. Phạm vi nghiên cứu
Trong bài nghiên cứu này, dữ liệu của giá vàng và giá đóng cửa chỉ số Vn-index
được thu thập theo tần suất hàng ngày. Thời gian mẫu được chia làm 4 mẫu nhỏ khác
nhau lấy mốc là các cuộc khủng hoảng lớn trên thế giới. Toàn bộ giai đoạn mẫu kéo dài
trong gần 14 năm, bắt đầu từ ngày 28/07/2000 đến 28/02/2014 với tổng cộng 3219 quan
sát.
1.5. Bố cục đề tài
Bài nghiên cứu được chia theo bố cục dưới đây
Chương 1: Giới thiệu đề tài : trình bày một cách tổng quan ý tưởng, nội dung của
bài nghiên cứu. Từ đó thấy được vấn đề chính cần thảo luận trong bài nghiên cứu.
Chương 2: Tổng quan các bài nghiên cứu trước đây. Trong chương này nhóm tổng
hợp nội dung chính từ những bài nghiên cứu của các tác giả từ nhiều nước trên thế giới
bàn về cùng chủ đề mà nhóm đang tìm hiểu. Từ đó thấy được những khác biệt từ các góc
nhìn khác nhau và các điểm mạnh điểm yếu của từng phương pháp cũng như quan điểm
của các tác giả về nhiều khía cạnh khác nhau của vấn đề.
Chương 3: Phương pháp nghiên cứu. Trình bày phương pháp luận và nguồn dữ
liệu được trình bày trong bài nghiên cứu.
Chương 4: Kết quả mô hình thực nghiệm ở Việt Nam
Chương 5: Kết luận: tóm lược lại các kết quả nghiên cứu được và trả lời các câu
hỏi nghiên cứu nêu ra ở đầu bài.

5



báo hàng đầu của lạm phát. Sự liên kết giữa CPI và giá vàng hay giá cả hàng hoá có thể
thay đổi tuỳ thuộc vào chiều dài của thời gian được kiểm tra. Trên thực tế, nếu sử dụng
cho dự báo dài hạn thì có lẽ giá hàng hoá sẽ phù hợp hơn so với giá vàng.
Nhìn chung, vàng được xem như là một công cụ phòng ngừa chống lại lạm phát
cao. Worthington and Pahlavani (2007) xem xét quan điểm cho rằng vàng cung cấp
một công cụ phòng ngừa lạm phát hiệu quả bằng cách kiểm tra sự hiện diện của mối quan
hệ ổn định dài hạn giữa giá vàng và lạm phát tại Mỹ từ 1/1945 đến 2/2006 (734 quan sát)
và từ 1/1973 đến 2/2006 (398 quan sát). Tính chất công cụ phòng ngừa chống lại lạm
phát của vàng phụ thuộc vào sự hiện diện của mối quan hệ ổn định dài hạn giữa giá vàng
và tỷ lệ lạm phát. Do sự thay đổi cấu trúc đồng thời trên cả thị trường vàng và giá hàng
hoá tiêu dùng, phân tích này sử dụng một thủ tục kiểm định nội sinh để xác định phần lớn
các các điểm gãy cấu trúc có ý nghĩa, tác động đến mối quan hệ này. Các kết quả này chỉ
ra rằng các điểm gãy tương ứng trên thị trường vàng đã dịch chuyển hoàn toàn vào các
hoạt động của thị trường mở và tốc độ lạm phát trong những năm 1970. Một phương
pháp đồng liên kết cải tiến kết hợp với các điểm gãy này đã chỉ ra một mối quan hệ đồng
liên kết mạnh mẽ giữa lạm phát và giá vàng. Điều này chỉ ra rằng vàng là một công cụ
phòng ngừa lạm phát hiệu quả trong thời kỳ hậu chiến và cuối những năm 1970. Các kết
quả này tăng sức ủng hộ cho quan điểm cho rằng đầu tư vàng trực tiếp và gián tiếp có thể
cung cấp một công cụ phòng ngừa lạm phát hiệu quả.
2.2. Mối quan hệ giữa vàng và tỷ giá:
Capie và các đồng sự (2005) đánh giá vai trò của vàng như một công cụ phòng
ngừa chống lại sự dao động của tỷ giá được xác định bằng cách sử dụng dữ liệu hàng
tuần trong một giai đoạn hơn 30 năm (8/1/1971 đến 20/2/2004) cho giá vàng và các tỷ giá
sterling/dollar và yen/dollar. Với mô hình GARCH và EGARCH, họ xác nhận rằng có
một mối quan hệ nghịch và không co giãn giữa tỷ suất sinh lợi của vàng và mỗi loại tỷ
giá trong cả ngắn và dài hạn. Tuy nhiên, mối quan hệ này thay đổi theo thời gian. Các kết
luận thu được là vàng có vai trò như một công cụ phòng ngừa chống lại đồng đôla, mặc
dù mức độ tác động của nó thay đổi trong suốt 30 năm cuối. Điều này đã đặt ra hai câu
7

8

Điều này ngụ ý rằng trong vòng 23 năm qua, vàng đã trở thành một công cụ phòng ngừa
chống lại USD; vàng là một kênh trú ẩn an toàn kém hiệu quả; trong những năm gần đây,
vàng trở thành một công cụ phòng ngừa hiệu quả để chống lại rủi ro tiền tệ liên quan đến
đồng đôla. Như vậy, vai trò của vàng như một sự đầu tư phòng ngừa chống lại đồng đôla
ngày càng mạnh mẽ và bền vững hơn như được chỉ ra bởi Capie et al. (2005).
Pukthuanthong and Roll (2011) đã mở rộng nghiên cứu của Joy (2011) bằng
cách xem xét mối quan hệ giữa giá vàng với các loại tiền tệ khác nhau. Họ nhận thấy
rằng thông thường vàng và đôla có mối tương quan âm, khi mà giá vàng xác định bằng
đồng đôla tăng lên, đồng đôla mất giá so với các đồng tiền khác. Theo trực giác, điều này
dường như chỉ ra một cái gì đó bất đối xứng bởi vì sự mất giá của đồng đôla tương đương
với sự tăng giá của các đồng tiền khác. Tại sao giá trị của đồng đôla lại không tuân theo
quy luật này? Trên thực tế, họ tìm thấy rằng không chỉ đồng đôla mà cả đồng Euro, Yen
và Pound cũng thể hiện mối tương quan âm tương tự trong suốt giai đoạn mẫu từ năm
1971 đến 2009. Giá vàng được định giá theo đồng đôla có thể liên quan đến sự mất giá
của đồng đôla và giá vàng được định giá theo đồng Euro (Pound, Yen) có thể liên quan
tới sự mất giá của đồng Euro (Pound, Yen). Như vậy trực giác là sai, giá vàng được tính
bằng một đồng tiền có thể liên kết với sự mất giá của đồng tiền đó và trong cùng khoảng
thời gian này, một mối quan hệ với các dấu hiệu tương tự có thể đúng đối với giá vàng và
sự mất giá của những đồng tiền khác. Nói cách khác, . Trong 468 quan sát trong mẫu,
mối quan hệ này đã đảo ngược đáng kể trong 9 lần (mức ý nghĩa 5%). Nó không bao giờ
xảy ra cho đồng Yên, nhưng xảy ra 2 lần cho đồng đôla, 4 lần cho đồng Euro và 3 lần cho
đồng Pound tại những thời điểm khác nhau. Có thể giải thích hiện tượng này là do sai số
gây ra, về cơ bản trong toàn bộ giai đoạn mẫu đều thể hiện mối tương quan dương giữa
sự gia tăng trong giá vàng được định giá bằng một đồng tiền với sự mất giá của đồng tiền
đó.
2.3. Mối quan hệ giữa thị trƣờng vàng và thị trƣờng chứng khoán.
Do và các cộng sự (2009) tiến hành phân tích thực nghiệm các hành vi biến động
của năm thị trường chứng khoán mới nổi tại ASEAN (Indonesia, Malaysia, Philippines,

thị trường cổ phiếu hoặc trái phiếu sụt giảm hoặc có TSSL cực kỳ âm hay không. Các
10

phân tích thực nghiệm tập trung vào ba thị trường tài chính lớn (Mỹ, Anh và Đức) bằng
ba đơn vị tiền tệ khác nhau (U.S. dollar, U.K. pound and the Euro) để kiểm tra sự khác
nhau và giống nhau trong vai trò của vàng trên 3 thị trường này. Họ nhận thấy rằng vàng
là một kênh trú ẩn an toàn đối với cổ phiếu tại Mỹ, Anh và Đức. Vàng cũng là một công
cụ phòng ngừa đối với chứng khoán tại Anh và Mỹ. Tuy nhiên, không nơi nào vàng là
một kênh trú ẩn an toàn đối với trái phiếu và nó cũng không là công cụ phòng ngừa đối
với trái phiếu tại Anh và Mỹ. Hơn nữa, vàng không phải là một kênh trú ẩn an toàn cho
cổ phiếu tại mọi thời điểm nhưng điều này là đúng khi có một cú sốc cực kỳ tiêu cực trên
thị trường chứng khoán. Thêm vào đó, vàng chỉ hoạt động như là một kênh đầu tư an
toàn trong một khoảng thời gian hạn chế, xấp xỉ 15 ngày giao dịch. Trong kỳ hạn dài hơn,
vàng không phải là một kênh trú ẩn an toàn , do đó các nhà đầu tư nào nắm giữ vàng
nhiều hơn 15 ngày giao dịch kể từ một cú sốc cực kỳ âm xảy ra sẽ mất tiền của họ thông
qua việc tiếp tục đầu tư vào vàng. Nói cách khác, vàng là một kênh trú ẩn an toàn khi nó
thực sự cần thiết nhưng nó không phải là một kênh trú ẩn an toàn và điều này cũng không
được khuyến khích khi mà thị trường chứng khoán tăng giá.
Được xây dựng dựa trên nghiên cứu của Baur và Lucey (2010), Baur và
McDermott (2010) cũng kiểm tra giả thiết cho rằng vàng như là một kênh trú ẩn an toàn
đối với cổ phiếu của hầu hết các nước mới nổi và các nước phát triển. Tuy nhiên, phân
tích này được mở rộng bằng một cách xem xét các phản ứng của nhà đầu tư đối với các
cấp độ biến động thị trường khác nhau. Bộ dữ liệu của họ cho phép phân biệt cả về tính
khốc liệt và khoảng thời gian khác nhau của các cú sốc đối với hệ thống tài chính. Đồng
thời, họ tiến hành một phân tích đa quốc gia trong một gồm một giai đoạn 30 năm bắt đầu
từ 3/1979 đến 3/2009, sử dụng các nước mới nổi và phát triển từ một mẫu gồm 53 thị
trường chứng khoán quốc tế. Hơn nữa, phương pháp nghiên cứu ở đây cũng được mở
rộng bằng cách kiểm tra thêm hai câu hỏi liên quan tới tính chất kênh trú ẩn an toàn và
vai trò của vàng trong hệ thống tài chính toàn cầu (i) trong phạm vi nào mà vàng không
thể bảo vệ sự giàu có khi điều kiện thị trường khắc nghiệt? (tức là vàng là một kênh trú

tiêu cực của sự không chắc chắn, vàng di chuyển đồng thời với thị trường chứng khoán
và tạo thành một thị trường chung. Trên thị trường này, tất cả các tài sản di chuyển theo
cùng một hướng. Một phân tích về vai trò tác động của tỷ giá trong bài nghiên cứu này
12

cũng chỉ ra rằng một sự định giá đồng tiền chung bằng USD của cả các thị trường chứng
khoán và cả giá vàng thường tăng đồng thời trong tất cả các điều kiện thị trường. Điều
này đã loại bỏ hoặc làm giảm đáng kể vai trò là một tài sản trú ẩn an toàn của vàng.
Sumner và các cộng sự (2010) điều tra sự phụ thuộc lẫn nhau giữa cổ phiếu, trái
phiếu và vàng. Như đã biết, vàng là một tài sản quan trọng và thường được xem như là
một kênh trú ẩn an toàn và là phương tiện đầu tư phản chu kỳ. Bằng cách sử dụng một
phương pháp chỉ số lan toả, Sumner đã kiểm tra xem liệu rằng TSSL của vàng và sự dao
động có thể dự báo sự vận động của thị trường chứng khoán Mỹ và thị trừơng trái phiếu
hay không hoặc ngược lại. Đối với toàn bộ thời kỳ mẫu từ 1/1970 đến 4/2009, các hiệu
ứng lan toả của TSSL đã biến mất. Tuy nhiên, một vài bằng chứng cho thấy sự lan truyền
biến động tồn tại đối với toàn bộ giai đoạn mẫu. Phần lớn sự lan truyền biến động là do
một sự lan truyền từ những thay đổi trong cổ phiếu đến sự biến động TSSL của trái phiếu.
Tác động lan toả trong các loại TSSL cao hơn trong các giai đoạn đầu những năm 1980,
giữa những năm 1990 và trong cuộc khủng hoảng tài chính gần đây nhất. Tác động này là
rất cao trong cuộc khủng hoảng tài chính gần đây cũng như vào cuối những năm 1970 và
đầu những năm 1990. Gần như không nhìn thấy bất kỳ xu hướng nào trong những sự lan
truyền này, có những giai đoạn sự lan truyền tăng lên, dừng lại ở mức cao trong một thời
gian rồi sau đó trở về mức bình thường. Như vậy, hiệu ứng lan truyền từ vàng sang cổ
phiếu và từ vàng sang trái phiếu là rất thấp, đặc biệt xét trên khía cạnh TSSL, việc dự báo
sức mạnh của vàng liên quan đến cả hai loại tài sản này là rất hạn chế. Tuy nhiên, mối
tương quan âm giữa vàng với cổ phiếu và trái phiếu vẫn còn được khẳng định một cách
có ý nghĩa khi xem xét từ quan điểm xây dựng các danh mục đầu tư. Nói cách khác, vàng
vẫn là một tài sản quan trọng đối với các nhà đầu tư danh mục nhưng dường như có một
cuộc sống riêng của nó bởi vì hiệu ứng lan truyền không đáng kể của cả thị trường cổ
phiếu và thị trường trái phiếu là khá rõ ràng.

động phù hợp với giá cả của các hàng hoá khác cái mà biến động do các điều kiện kinh tế,
câu hỏi đặt ra là liệu rằng vàng có phải vẫn là một nơi trú ẩn an toàn cho nỗi sợ hãi? Sử
dụng dữ liệu từ Mỹ trong giai đoạn 2004 đến 6/2009. Họ nhận thấy rằng VIX bị tác động
cùng chiều bởi TSSL cuả vàng ngày trước đó, ngụ ý rằng sự gia tăng trong giá vàng dẫn
14

đến mức độ sợ hãi tăng cao. Hơn nữa, có bằng chứng cho thấy trong suốt giai đoạn ổn
định, chỉ số VIX dao động xung quanh khoảng 10-20 và tồn tại một mối quan hệ nhân
quả hai chiều đáng kể. Trong khi đó, trong suốt thời kỳ còn lại của giai đoạn mẫu (khi mà
VIX vượt qua 20), dường như TSSL của giá vàng điều khiển sự thay đổi của chỉ số VIX.
Cả hai phát hiện này hỗ trợ cho việc xác nhận rằng vàng vẫn là một kênh trú ẩn an toàn
cho mỗi sợ hãi là một kênh đầu tư thay thế khi có sự hiện diện của sự không chắc chắn
cao trên thị trường vốn.
Tiếp tục hướng nghiên cứu này, Sari và các cộng sự (2011) đã điều tra cơ chế
truyền tải thông tin giữa các thị trường dầu, vàng, bạc, tỷ giá dollar/euro của thế giới và
chỉ số dao động VIX với dữ liệu hàng ngày trong một giai đoạn mẫu kéo dài 8 năm, từ
1/2/2003 đến 8/10/2009. Đặc biệt, họ đã chứng minh bằng thực nghiệm tầm quan trọng
và phạm vi của các mối quan hệ năng động tồn tại giữa giá giao ngay của chỉ số VIX, giá
dầu, vàng, bạc và tỷ giá. Các bằng chứng cho thấy có một mối quan hệ cân bằng dài hạn
duy nhất, nơi mà vàng, bạc, tỷ giá và các nhận thức về rủi ro xuất hiện như là các biến tác
động dài hạn đến giá dầu thế giới. Các kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các nhận thức
về rủi ro toàn cầu có tác động lên các TSSL của thị trường kim loại và dầu. Đặc biệt, tác
động của sự nhận thức rủi ro lên giá dầu là tương quan âm và có ý nghĩa đáng kể, ngụ ý
rằng việc gia tăng sự không chắc chắn trong thời kỳ nền kinh tế phục hồi đang giới hạn
nhu cầu nguồn năng lượng toàn cầu và là nguyên nhân gây nên sự sụt giảm giá dầu thô.
2.5. Các mối quan hệ khác:
Với việc thiếu một sự tương quan giữa TSSL của vàng và những tài sản tài chính
khác như là vốn cổ phần đã được củng cố nhiều lần. Lawrence (2003) đã sử dụng dữ
liệu hàng quý của giá vàng, nền kinh tế vĩ mô của Mỹ và thị trường tài chính từ 1/1975
đến 9/2001 và một mô hình VAR năng động để kiểm tra lý lẽ cho rằng về cơ bản, lý do

cho dữ liệu hàng tháng từ 1/1970 đến 7/2008 để xác định xem liệu rằng tồn tại bằng
chứng cho phép chúng ta bác bỏ mối quan hệ nhân quả giữa ba biến này hay không. Các
kết quả thực nghiệm cho thấy giả thiết về việc không có mối quan hệ nhân quả giữa giá
trị của đồng dollar, giá vàng và giá dầu không được ủng hộ bởi các bằng chứng tìm được.
16

Nói cách khác, tồn tại các mối quan hệ nhân quả giữa giá cả hai loại hàng hoá này với giá
trị đồng dollar và đó là một mối tương quan âm, như được dự đoán bởi các lý thuyết kinh
tế chuẩn. Thêm vào đó, mối tương quan dương giữa giá vàng và giá dầu cũng đựơc tìm
thấy và cho thấy rằng hai hàng hoá này có thể thay thế nhau trong vai trò duy trì giá trị
của các tài sản. Như vậy, vàng và dầu đại diện cho những kênh trú ẩn an toàn từ những
biến động trong giá trị của đồng dollar. Khi có một sự mất giá của đồng đô la thì giá vàng
và giá dầu tăng lên, qua đó cung cấp cơ sở cho một xu hướng tìm kiếm các kênh đầu tư
an toàn hơn.

17

CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
3.1. Phƣơng pháp luận:
Áp dụng nghiên cứu của Hong (2001), bài nghiên cứu này sử dụng phương pháp
hàm tương quan chéo (CCF) kết hợp với các trọng số không đều để tra xem liệu rằng có
hay không việc tồn tại mối quan hệ nhân quả Granger trong trung bình và mối quan hệ
nhân quả Granger trong phương sai giữa tỷ suất sinh lợi của giá vàng và tỷ suất sinh lợi
của chỉ số Vn-index. Từ đó giúp làm sáng tỏ tính chất của đầu tư vàng như là một tài sản
phòng ngừa hoặc là một kênh trú ẩn an toàn cho thị trường chứng khoán Việt Nam, đặc
biệt là trong giai đoạn thị trường khủng hoảng. Cụ thể, bài nghiên cứu đưa ra các giả thiết
như sau và sử dụng nhiều phân tích định lượng để làm sáng tỏ các giả thiết này:
H
0
: Không tồn tại một mối quan hệ nhân quả một chiều (hai chiều) trong trung

; j ≥ 0) (1)
I
2t
= (Y
t-j
; j ≥ 0) (2)
I
t
= (X
t-j
, Y
t-j
; j ≥ 0) (3)
Khi đó, Y
t
gây ra quan hệ nhân quả Granger cho Xt

nếu:
Pr(X
t
|I
1,t−1
) = Pr(X
t
|I
t−1
) (4)
Tuy nhiên, định nghĩa trên khá chung chung và một định nghĩa thay thế cho mối quan hệ
nhân quả Granger thường được nhắc đến. Theo đó, Y
t

2
|I
1,t−1
} = E{(X
t
−
,xt

)
2
|I
t−1
} (7)
thì Yt gây ra Xt trong phương sai, với
,xt

là trung bình có điều kiện của X
t
, điều kiện là
I
1, t-1
.
Tương tự, nếu
E{(Y
t
−
y,t

)
2

nhân quả nói chung. Nhưng nếu mối quan hệ trong trung bình và phương sai được tìm
thấy thì có thể kết luận rằng tồn tại mối quan hệ nói chung theo như định nghĩa tại
phương trình (4). Do đó, một khi kiểm định mối quan hệ nhân quả trong trung bình thất
bại thì việc phát hiện ra mối quan hệ nhân quả trong phương sai đặc biệt quan trọng.
Nguyên nhân là vì điều này ngụ ý rằng tồn tại một mối quan hệ nhân quả theo phương
trình (4) nói chung mặc dù mối quan hệ nhân quả trong trung bình không tồn tại. Nhìn
chung, việc xác định được mối quan hệ nhân quả trong phương sai có tầm quan trọng
đáng kể bởi vì nó trực tiếp liên quan đến hiệu ứng lan truyền biến động giữa các tài sản
và các thị trường khác nhau.
Để thực hiện phương pháp của Hong (2001), đầu tiên chúng ta kiểm định tính
dừng đối với từng chuỗi số liệu và ước lượng một mô hình AR(k)-EGARCH(p,q) cho cả
hai chuỗi dữ liệu tỷ suất sinh lợi sau khi chúng đã dừng:
0
1
, , ( )
k
t i t i t t t t t
i
y a a y z z GED k
  


   

(9)
22
11
ln( ) ( ) ln( )
pq
t i t i


là phương sai có điều kiện của
t

(
22
1
( | )
t t t
E



. Phương trình
(9) và (10) lần lượt là các phương trình trung bình và phương sai đối với cả hai biến. Lý
do mà mô hình EGARCH được sử dụng để tiến hành ước lượng là vì nó phân biệt được
ảnh hưởng của cú sốc âm và cú sốc dương (còn gọi là hiệu ứng đòn bẩy hay hiệu ứng bất
đối xứng) và không đòi hỏi các hệ số trong phương trình phương sai không âm. Trong
phương trình (10),
i

và
i

lần lượt thể hiện hiệu ứng mức độ tác động và hiệu ứng dấu
của mô hình. Ví dụ trong mô hình EGARCH (1,1), nếu
1
1
t
t

nó được xem là mô hình ước lượng tối ưu.
Tiếp theo, ước lượng phần dư của mô hình trên để đưa vào tính toán chuỗi số liệu
phần dư chuẩn từ trung bình có điều kiện và bình phương phần dư chuẩn từ phương sai
có điều kiện. Tương quan chéo giữa các phần dư chuẩn và bình phương phần dư chuẩn
này được sử dụng để kiểm tra giả thiết không (H
0
) cho rằng không tồn tại mối quan hệ
trong trung bình. Tương tự, tương quan chéo giữa các bình phương phần dư chuẩn sẽ
được sử dụng để kiểm tra giả thiết không (H
01
) cho rằng không tồn tại quan hệ có điều
kiện trong phương sai.
Giả sử rằng X
t
và Y
t
được viết như sau:
X
t
=
,xt

+
,x t t
h

(11)
và
Y
t

21

y,
,
tt
t
yt
Y
h




(14)
Bởi vì cả
t


và
t

là khó quan sát nên các ước lượng của chúng là
^
t

và
^
t

được sử

Tk
t
t t k
T





  

  

  

với k = 0, 1, 2, … (16)
^^
^
^
1
1
Tk
t
t k t
T






^2
1
1
2
( ) ( )
k
i
ST
r i k






(17)
với
2
()k

là một phân phối chi bình phương với bậc tự do k.