i

MỤC LỤC

MỤC LỤC i
LỜI NÓI ĐẦU v
KHÍ TƯỢNG KHÍ HẬU
1
So sánh kỹ năng dự báo lượng mưa, nhiệt độ tháng trên khu vực Việt
Nam sử dụng sản phẩm mô hình khí hậu toàn cầu và chi tiết hóa thống kê
1



2
Hiệu ứng của ENSO với hạn hán ở Việt Nam
10

3
Phân bố số ngày sương muối tiềm năng ở Bắc Bộ và Thanh Hóa
17
           

4
Nghiên cứu sự biến đổi của cực đoan khí hậu trên khu vực Nam Bộ thời
kỳ 1961-2010
23


5
Nghiên cứu sự biến động lượng mưa gió mùa mùa hè trong thời kỳ ENSO

12
Dự báo tổ hợp quỹ đạo bão trên khu vực biển đông hạn 5 ngày
77

13
Những bất thường của thời tiết và tình hình hạn hán ở Tây Nguyên trong
năm 2012
82

14
Đánh giá độ chính xác bức xạ hấp thụ bề mặt đất khu vực miền Bắc Việt
Nam được chiết xuất từ ảnh vệ tinh MODIS
89

ii

15
Hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới ở Tây Bắc Thái Bình Dương và
Biển Đông năm 2012
97


KHÍ TƯỢNG NÔNG NGHIỆP
16
Kiểm nghiệm bốc thoát hơi tiềm năng và xác định hệ số cây trồng phục vụ
tính toán nhu cầu nước trong vụ Đông Xuân ở đồng bằng sông Hồng
107

17
Đánh giá năng suất lúa ở Đồng bằng sông Cửu Long sử dụng dữ liệu viễn

nước trời của huyện Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên
162

BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
24
Sử dụng ảnh viễn thám đánh giá biến động sử dụng đất tại huyện Tây
Sơn (Bình Định) do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu
171
  

25
Tiềm năng giảm phát thải khí nhà kính phù hợp với điều kiện quốc gia
trong lĩnh vực rác thải ở Việt Nam
178
   
Trang
26
Đánh giá tính dễ bị tổn thương đối với biến đổi khí hậu của thành phố
Cần Thơ
184

27
Giới thiệu Thư viện điện tử về Cơ sở dữ liệu Biến đổi khí hậu
194


iii

28
Biến đổi khí hậu và thiên tai bất thường ở Miền Trung


35
Tài chính cho các hoạt động giảm nhẹ khí nhà kính phù hợp với điều kiện
quốc gia
250

36
Thích ứng của Đồng bằng sông Cửu Long với biến đổi khí hậu và nước
biển dâng
257
37
Đánh giá tính dễ bị tổn thương do biến đổi khí hậu ở huyện Tây Sơn, tỉnh
Bình Định
263

38
Đánh giá các kịch bản phát thải CO
2
từ nhiên liệu hóa thạch trong chu
trình Cacbon chu kỳ ngắn
271

39
Đánh giá mực nước dâng tại trạm Vũng Tàu theo các kịch bản biến đổi
khí hậu
276




45
Chuyển tải thông tin về khí hậu và biến đổi khí hậu thành các hành động
thích ứng
319

46
Đánh giá rủi ro do tác động của biến đổi khí hậu đến các lĩnh vực chính
của tỉnh Bình Định
327
          

47
Sử dụng mô hình SLIM mô phỏng phân bố của Cadmium ở thể hòa tan
và thể hạt trong sông Scheldt, Bỉ
334

48
Đánh giá rủi ro thiệt hại do lũ lụt trong bối cảnh biến đổi khí hậu cho một
xã vùng ven biển Nam Trung Bộ
341

49
Một số kết quả tăng cường năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu
348


v


đã tích cực hưởng ứng và đóng góp cho hoạt động khoa học và công nghệ của Viện.
Dù đã rất cố gắng trong biên tập, Tuyển tập báo cáo chắc chắn không tránh
khỏi một số sai sót, chúng tôi rất mong nhận được các ý kiến đóng góp của độc giả để
có thể hoàn thiện trong những lần sau.

Trân trọng cám ơn!

VIỆN TRƯỞNG

GS. TS. Trần Thục

KHÍ TƯỢNG - KHÍ HẬU

 

 



pháp 


9, 11, 13].
 


 


ng.
  


Hội thảo khoa học Quốc gia về Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biến đổi khí hậu lần thứ XVI
2 Tập 1: Khí tượng – Khí hậu, Khí tượng nông nghiệp, Biến đổi khí hậu



               



           

Tây Nguyên.
2.2. Phương pháp
2.2.1. Phương pháp hồi qui tuyến tính (linear regression)



Hội thảo khoa học Quốc gia về Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biến đổi khí hậu lần thứ XVI
Tập 1: Khí tượng – Khí hậu, Khí tượng nông nghiệp, Biến đổi khí hậu 3
2.2.2. Phân tích tương quan Canon (CCA)



  EOF (emperical




 
 


2.2.3. Kiểm nghiệm chéo (cross-validation manner)
 
  








       
      



       
         

 
Hình 1, 2.
Thí nghiệm 1:      

        


Thí nghiệm 2: p CCA và

       





Nam - B-

C
Thí nghiệm 3: 

Nam - B-
Hình 3: Hình a, c, e là hệ số tương quan giữa chuẩn sai giữa nhiệt độ quan trắc
và dự báo của tháng 12, 1, 2 tương ứng. Tương tự hình b, d, f là sai số bình
phương trung bình giữa chuẩn sai nhiệt độ quan trắc và dự báo của tháng 12, 1, 2
tương ứng; cột xanh (raw) là của mô hình thô; cột đỏ (cca) là của sơ đồ hiệu
chỉnh CCA gốc; cột vàng (cca_modi) là của sơ đồ hiệu chỉnh CCA sau khi thêm
thủ tục cửa sổ tối ưu
HỆ SỐ TƯƠNG QUAN CHUẨN SAI
-0.4
-0.2
0
0.2
0.4
0.6
0.8
1
1 2 3 4 5 6 7
Thứ tự trạm quan trắc
ACC
raw
cca
cca_modi
a)
SAI SỐ TRUNG BÌNH QUÂN PHƯƠNG
0
0.2
0.4
0.6
0.8

c)
SAI SỐ TRUNG BÌNH QUÂN PHƯƠNG
0
0.2
0.4
0.6
0.8
1
1.2
1.4
1.6
1.8
2
1 2 3 4 5 6 7
Thứ tự trạm quan trắc
RMSE
cca
cca_modi
d)
HỆ SỐ TƯƠNG QUAN CHUẨN SAI
0
0.1
0.2
0.3
0.4
0.5
0.6
0.7
0.8
1 2 3 4 5 6 7


,8-1,4
0

,2-0,7
0
C.



Hình 4: hình (a, c, e) là hệ số tương quan giữa chuẩn sai giữa lượng mưa quan
trắc và dự báo của tháng 6, 7, 8 tương ứng. Tương tự hình (b, d, f) là sai số bình
phương trung bình giữa chuẩn sai lượng mưa quan trắc và dự báo của tháng 6, 7,
8 tương ứng; cột xanh (raw) là của mô hình thô; cột đỏ (cca) là của sơ đồ hiệu
chỉnh CCA gốc; cột vàng (cca_modi) là của sơ đồ hiệu chỉnh CCA sau khi thêm
thủ tục cửa sổ tối ưu; cột xanh nhạt (tlmt) là giá trị tổng lượng mưa tháng trung
bình thời kỳ 1971-2010.
H
-

HỆ SỐ TƯƠNG QUAN CHUẨN SAI
-0.6
-0.4
-0.2

-0.8
-0.6
-0.4
-0.2
0
0.2
0.4
0.6
0.8
1 2 3 4 5 6 7
Thứ tự trạm quan trắc
ACC
raw
cca
cca_modi
c)
SAI SỐ TRUNG BÌNH QUÂN PHƯƠNG
0
50
100
150
200
250
300
350
400
450
1 2 3 4 5 6 7
Thứ tự trạm quan trắc
RMSE

200
250
300
350
400
450
500
1 2 3 4 5 6 7
Thứ tự trạm quan trắc
RMSE
raw
cca
cca_modi
tlmt
f)
Hội thảo khoa học Quốc gia về Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biến đổi khí hậu lần thứ XVI
Tập 1: Khí tượng – Khí hậu, Khí tượng nông nghiệp, Biến đổi khí hậu 7

,odi
,2-0,
0,4-0,             

 




-400mm, trong khi
-


 

Hội thảo khoa học Quốc gia về Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biến đổi khí hậu lần thứ XVI
8 Tập 1: Khí tượng – Khí hậu, Khí tượng nông nghiệp, Biến đổi khí hậu


 



4. Lời cảm tạ


(APCC) cung



TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Diez, E., C. Primo, J. A. Garcia-Moya, J. M. Gutierrez, and B. Orfila (2005).
Statistical and dynamical downscaling of precipetation over Spain from
DEMETER seasonal forecasts. - Tellus, Ser. A, 57(3), 409-423, doi:
10.1111/j.1600-0870.2005.00130.x.
2. Emilia K. Jin (2008). Current status of ENSO prediction skill in coupled ocean-
atmosphere models. - Springer, p647-664.
3. Hail Lin, Gilbert Brunet (2007). Seasonal forecast of Canadian winter
precipitation by post processing GCM integrations. - Monthly weather review.
4. Hongwen Kang (2007). Multi model output statistical downscaling prediction of
precipitation in Philipin and Thai Land. -Geophysical research letters.
5. Hongwen Kang (2008). Statistical downscaling of precipitation in Korea using
multi-model output variables as predictors. - Monthly weather review.

This paper compares the skill of three different approaches, applied in predicting
monthly mean temperature anomaly with the target season of December, January, February
(DJF) in northern area and monthly total rainfall anomaly with the target season of Jun, July,
August (JJA) in southern area, Viet nam. First method uses raw global climate model (GCM)
without any correction. The second is based on canonical correlation analysis (CCA) as
statistical downscaling method. The third is similar to the second scheme but one more
procedure is added to search predictor domain called optimal window (detail is described in
section 2.2.4). The results showed that prediction of raw GCM simulated poor skill while the
third was discovered as the best one compared with the others. After all, third approach so
might be expected to contribute to operational prediction system of Vietnam.

Hội thảo khoa học Quốc gia về Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biến đổi khí hậu lần thứ XVI
10 Tập 1: Khí tượng – Khí hậu, Khí tượng nông nghiệp, Biến đổi khí hậu

HIỆU ỨNG CỦA ENSO VỚI HẠN HÁN Ở VIỆT NAM
Nguyễn Trọng Hiệu
(1)
, Trần Đình Trọng
(2)
, Phạm Thị Thanh Hương
(2)
(1)
Trung tâm Khoa học Công nghệ Khí tượng Thủy văn và Môi trường
(2)
Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Môi trường

Nghiên cứu hiệu ứng của ENSO với hạn hán nhằm tìm hiểu tác nhân và khả năng dự
báo hạn. Cốt lõi của nghiên cứu là khảo sát hiệu ứng dương của El Nino và hiệu ứng âm của
La Nina đối với hạn hán trên cơ sở so sánh tiềm năng hạn hán trong các chu trình El Nino,
các chu trình La Nina với tiềm năng hạn hán trong điều kiện chung.

thúc


(tháng)
Max SSTA
Tháng

Tháng


o
C
Tháng

1
E
63-64

7
1963
1
1964
7
0,9
12
1963
2
E
65-66


(tháng)
Max SSTA
Tháng

Tháng


o
C
Tháng

4
E
69-70

9
1969
2
1970
6
0,8
1
1970
5
E
72-73

5
1972
3

E
86-88

9
1986
1
1988
17
1,7
8
1987
9
E
91-92

5
1991
6
1992
14
1,9
1
1992
10
E
94-95

9
1994
2

E
04-05

8
2004
1
2005
6
0,7
11
2004
14
E
09 - 10

6
2009
4
2010
11
1,6
12
2009
Bảng 2. Các chu trình La Nina 1960 - 2010







1967
4
1968
8
-0,8
2
1968
3
La
70-72

6
1970
1
1972
20
-1,8
12
1970
4
La
73-76

5
1973
5
1976
37
-1,9
12

1985
3
1986
6
-0,7
2
1986
8
La
88-89

4
1988
9
1989
18
-2,3
12
1988
9
La
95-96

8
1995
4
1996
9
-1,0
12



Hội thảo khoa học Quốc gia về Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biến đổi khí hậu lần thứ XVI
12 Tập 1: Khí tượng – Khí hậu, Khí tượng nông nghiệp, Biến đổi khí hậu Hình 1. Bản đồ phân bố lưới trạm nghiên cứu
1.5. Tiêu chí hạn
 Chỉ số khô hạn
 

R
E
DI 


- 
- 
- 

- 
- 
- 
- 
 Tiêu chuẩn hạn
               


1.6. Các đặc trưng thống kê chủ yếu


2.1. Phân bố của tiềm năng hạn trong điều kiện chung
       
bình (
R



Bảng 3. Các địa điểm có chỉ số khô hạn thấp và cao trên các khu vực


DI cao


R
: 2411mm. DI: 0,28),

R
: 2730mm. DI: 0,25)
Yên Châu: (
R
: 1223mm),
Sông Mã: (
R
: 1177mm. DI: 0,82)


Sa Pa (
R

Quang (

R
: 1270mm. DI:
0,70)
Nam

Trà My (
R
: 4096mm. DI: 0,37)

R
: 3627mm. DI: 0,22)
Cam Ranh (
R
:1274mm. DI: 0,54)
Nha Trang (
R
:1354mm. DI: 1,04)

R
:701mm. DI: 2,44)

R
:1078mm. DI: 1,27)
Tây
Nguyên

R
:2849mm. DI: 0,23)
Ayunpa (
R

1400mm.
d) Bắc Trung Bộ:  

   

e) Nam Trung Bộ:  


f) Tây Nguyên:  

g) Đồng bằng Nam Bộ:  

2.3. Hiệu ứng của ENSO về hạn hán
  

Hội thảo khoa học Quốc gia về Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biến đổi khí hậu lần thứ XVI
Tập 1: Khí tượng – Khí hậu, Khí tượng nông nghiệp, Biến đổi khí hậu 15





Nina.
ình El Nino và chu trình La

              

  



9

30  60
6
10
Tây Nguyên
25 - 40
10
9

30 - 40
9
7
3. Một số kết luận
- 


- 

 65%.
- 
 

Hội thảo khoa học Quốc gia về Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biến đổi khí hậu lần thứ XVI
16 Tập 1: Khí tượng – Khí hậu, Khí tượng nông nghiệp, Biến đổi khí hậu



+ 


(2)
, Pham Thi Thanh Huong
(2)

(1)
Center for Meteorology, Hydrology and Environment Science and Technology
(2)
Viet Nam Institute of Meteorology, Hydrology and Environment

Studying the effects of ENSO to drought situation aim to understand causes and
predictability drought. Main contents of the experiment is to investigate the positive drought
effect of El Nino cycles and the negative drought effect of La Nina cycles by comparison of
drought potential in El Nino cycles or La Nina cycles with drought potential in general
situations.
Experiment results show that in Viet Nam drought potential is about 20 – 60% in
general situation, becomes stronger in El Nino cycles an weaker in La Nina cycles. However
drought effect of ENSO activities are different on various climatic zones. The positive drought
effect of El Nino cycles appeared on 6 of 7 climatic Zones and the negative drought effect of
La Nina cycles appeared just only on 4 climatic Zones.
Hội thảo khoa học Quốc gia về Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biến đổi khí hậu lần thứ XVI
Tập 1: Khí tượng – Khí hậu, Khí tượng nông nghiệp, Biến đổi khí hậu 17
PHÂN BỐ SỐ NGÀY SƯƠNG MUỐI TIỀM NĂNG Ở BẮC BỘ VÀ
THANH HÓA
Phạm Thị Thanh Hương
(1)
, Nguyễn Thị Lan
(1)
,
Vũ Văn Thăng
(1)


0
C,

 -
 



2. Tiêu chí xác định và số liệu
2.1. Tiêu chí xác định ngày có sương muối tiềm năng và mùa sương muối tiềm năng
              

 Tm 
0
C.



