Tình hình phát triển kinh tế và vị thế của nền kinh tế EU trên thế giới và
đối với Việt Nam hiện nay
Nội dung
Chương 1. Khái quát chung về Liên minh Châu Âu ( EU)
1.1. Các thành viên của Liên minh Châu Âu
Lịch sử của Liên Minh Châu Âu bắt đầu từ chiến tranh thế giới thứ II. Có
thể nói rằng ý tưởng về hội nhập châu Âu đã được nhận thức sẽ giúp ngăn chặn
việc giết chóc và phá hủy không xảy ra nữa. Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Robert
Schuman là người đã nêu ra ý tưởng và đề xuất lần đầu tiên trong một bài phát
biểu nổi tiếng ngày 9 tháng 5 năm 1950. Cũng chính ngày này là ngày mà hiện
nay được coi là ngày sinh nhật của EU và được kỉ niệm hàng năm là Ngày Châu
Âu. Ban đầu, EU bao gồm 6 quốc gia thành viên là: Bỉ, Đức, Italia, Luych-xam-
bua, Pháp và Hà Lan.
Các nước Đan Mạch, Ailen, và Anh gia nhập vào năm 1973. Hy Lạp gia
nhập 1981.
Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha gia nhập 1986.
Áo, Phần Lan và Thụy Điển gia nhập 1995.
Kể từ ngày 1 tháng 5 năm 2004, EU đã chính thức kết nạp thêm 10 thành
viên mới là Séc, Hungari, Ba Lan, Slovakia, Slovenia, Litva, Latvia, Estonia,
Malta và Kypros (Cộng hòa Síp).
Ngày 1/1/2007, Romania & Bulgaria, hai quốc gia Đông Nam Âu đã gia
nhập EU, nâng tổng số thành viên của Liên Minh Châu Âu lên 27 Quốc Gia
Thành Viên.
+ Diện tích : 4.000.000 km2
+ Dân số : khoảng 493 triệu người
+ GDP : khoảng 13.000 tỷ USD (2006)
+ GDP/đầu người : 29.000 USD/năm (2006)
1.2. Lịch sử hình thành
1
CH số 11 - B1 - ĐH KTQD Chuyên Photocopy - Đánh máy - In Luận văn, Tiểu luận


này, cộng đồng hướng sự quan tâm tới các chính sách vùng, thúc đẩy kinh tế ở
2
CH số 11 - B1 - ĐH KTQD Chuyên Photocopy - Đánh máy - In Luận văn, Tiểu luận

: 6.280.688
những vùng kém phát triển nhằm thu hẹp khoảng cách giàu nghèo thông qua các
dự án hỗ trợ việc làm, cải thiện kết cấu hạ tầng. Năm 1979, Nghị viện châu Âu
lần đầu tiên áp dụng chế độ bầu cử trực tiếp; vai trò của Nghị viện được tăng
cường đối với các vụ việc trong nội bộ liên minh.
Một châu Âu đầy biến động (1980-1989). Tháng 9-1989, chính trường châu
Âu trở nên phức tạp do sự sụp đổ của bức tường Béc-lin, bức tường ngăn cách
Tây Đức và Đông Đức trong suốt 28 năm. Trước đó, năm 1981, Hy Lạp trở
thành thành viên thứ 10 của EU; 5 năm sau đến lượt Tây Ban Nha và Bồ Đào
Nha. Năm 1986, Hiệp ước về “châu Âu duy nhất” được thông qua nhằm xóa bỏ
những rào cản về lưu thông tự do hàng hóa trong liên minh trong vòng 6 năm;
cùng sáng kiến thành lập "thị trường duy nhất" của châu Âu cũng được thông
qua.
Hiệp ước Liên hiệp Châu Âu (hay còn gọi là Hiệp ước Maastricht) ký ngày
7/2/1992 tại Maastricht (Hà Lan), nhằm mục đích thành lập liên minh kinh tế và
tiền tệ vào cuối thập kỷ 90, với một đồng tiền chung và một Ngân hàng trung
ương độc lập, thành lập một liên minh chính trị bao gồm việc thực hiện một
chính sách đối ngoại và an ninh chung để tiến tới có chính sách phòng thủ
chung, tăng cường hợp tác về cảnh sát và luật pháp.
Hiệp ước này đánh dấu một bước ngoặt trong tiến trình nhất thể hóa Châu
Âu. Cụ thể:
Liên minh chính trị:
- Tất cả các công dân của các nước thành viên được quyền tự do đi lại và cư
trú trong lãnh thổ của các nước thành viên.
- Được quyền bầu cử và ứng cử chính quyền địa phương và Nghị viện châu
Âu tại bất kỳ nước thành viên nào mà họ đang cư trú.

Hiệp ước Amsterdam (còn gọi là Hiệp ước Maastricht sửa đổi - ký ngày
2/10/1997 tại Amsterdam - Hà Lan) đã có một số sửa đổi và bổ sung trong một
số lĩnh vực chính như: 1. Những quyền cơ bản, không phân biệt đối xử; 2. Tư
pháp và đối nội; 3. Chính sách xã hội và việc làm; 4. Chính sách đối ngoại và an
ninh chung.
Hiệp ước Schengen: Ngày 19/6/1990, Hiệp ước Schengen được thoả thuận
xong. Đến 27/11/90, 6 nước : Pháp, Đức, Luxembourg, Bỉ, Hà Lan, Italia chính
4
CH số 11 - B1 - ĐH KTQD Chuyên Photocopy - Đánh máy - In Luận văn, Tiểu luận

: 6.280.688
thức ký Hiệp ước Schengen. Hai nước Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha ký ngày
25/6/1991. Ngày 26/3/1995, Hiệp ước này mới có hiệu lực tại 7 nước thành
viên. Hiệp ước quy định quyền tự do đi lại của công dân các nước thành viên.
Đối với công dân nước ngoài chỉ cần có visa của 1 trong 9 nước trên là được
phép đi lại trong toàn bộ khu vực Schengen. Hiện nay, 14/15 nước thành
viên EU đã tham gia khu vực Schengen (trừ Anh).
Hiệp ước Nice (7-11/12/2000): tập trung vào vấn đề cải cách thể chế để đón
nhận các thành viên mới đồng thời tăng cường vai trò của Nghị viện châu Âu,
thành lập Lực lượng phản ứng nhanh (RRF).
Theo luật của EU, Hiệp ước Nice cần được nghị viện của tất cả các nước
thành viên thông qua mới có hiệu lực. Hiện nay, quá trình này đang được tiến
hành trong các quốc gia thành viên.
1.3. Cơ cấu tổ chức
EU có bốn cơ quan chính là : Hội đồng Bộ trưởng, Uỷ ban châu Âu, Nghị
viện châu Âu, Toà án châu Âu.
Hội đồng Bộ trưởng :
Chịu trách nhiệm quyết định các chính sách lớn của EU, bao gồm các Bộ
trưởng đại diện cho các thành viên. Các nước luân phiên làm Chủ tịch với nhiệm
kỳ 6 tháng. Giúp việc cho Hội đồng có Uỷ ban đại diện thường trực và Ban

: 6.280.688
Chương 2. Tình hình phát triển nền kinh tế EU
2.1. Những thành tựu về kinh tế của EU
Liên minh châu Âu ngày càng lớn mạnh về nhiều mặt, đặc biệt hội tụ đông
đảo các nền kinh tế phát triển (chiếm khoảng 1/3 GDP toàn cầu). Lãnh thổ EU
trải rộng hơn 4 triệu kilômét vuông với dân số gần 500 triệu người. Để có được
sự hợp nhất trong suốt 50 năm qua, nguyên tắc hành động của liên minh là hợp
tác và liên kết vì lợi ích giữa các dân tộc châu Âu. Liên minh chú trọng tăng
cường nền dân chủ, hòa bình, phồn vinh và đóng góp vào sự giàu mạnh.
Năm mươi năm trôi qua, EU đã có được một nền hòa bình và thịnh vượng.
Mỗi nước thành viên của EU đều đóng góp vào sự thống nhất châu Âu và sự ổn
định của nền dân chủ ở đây. Sự vắng bóng của những cuộc xung đột giữa các
quốc gia thành viên là một minh chứng sống động cho sự liên kết chặt chẽ này.
Với 27 nước thành viên, EU ngày nay đã trở thành động cơ hòa bình trên thế
giới.
Dân chủ, một trong những giá trị chung của EU đã được phát huy mạnh mẽ
tại châu lục này. Những bản sắc văn hóa và truyền thống đa dạng của các nước
thành viên EU đều được trân trọng và đón nhận. Các đường biên giới nội khối
được rộng mở, di sản văn hóa của toàn châu Âu thêm phong phú. Một châu Âu
giàu có về vốn hiểu biết và kinh nghiệm chính là chìa khóa của sự tăng trưởng
mạnh, việc làm và sự hoà hợp xã hội. Người dân EU được sống bình đẳng, đầy
đủ quyền tự do đi lại, học tập và sinh sống thuận lợi trong toàn liên minh.
Sự phồn vinh đã đến với liên minh khi người dân ở đây được hưởng mức
sống với những tiêu chuẩn xã hội cao. EU đã thành công khi tạo dựng hình mẫu
xã hội châu Âu công bằng và dân chủ. Không những thế, khối thị trường chung
dần phát triển thành thị trường duy nhất - khu vực trao đổi thương mại rộng lớn
nhất trên thế giới. Đồng ơ-rô là biểu tượng thành công cho tiến trình nhất thể
7
CH số 11 - B1 - ĐH KTQD Chuyên Photocopy - Đánh máy - In Luận văn, Tiểu luận


8
CH số 11 - B1 - ĐH KTQD Chuyên Photocopy - Đánh máy - In Luận văn, Tiểu luận

: 6.280.688
Tình trạng tài chính của chính phủ cũng được cải thiện nhờ thu nhập từ
thuế tăng vọt. Tỷ lện thâm hụt công trung bình của EU25 và khu vực đồng tiền
Euro ở mức thấp 2% GDP (ngoại trừ các nước như Séc, Hungari, Italia, Bồ đào
nha và Xlô-va-ki-a có mức thâm hụt trên 3%GDP). Trong khi đó , lạm phát của
EU giảm xuống còn 2,12%, đáp ứng mục tiêu của Ngân hàng Trung ương châu
Âu đề ra.
Thứ hai, đó là tình hình kinh tế châu Âu năm 2007. Năm 2007 kinh tế châu Âu
khởi đầu với một nền tảng kinh tế khá vững: tỷ lệ thất nghiệp tháng 10/06 giảm
xuống mức thấp nhất kể từ khi số liệu này được thu thập năm 1993 là 7,5% và
lòng tin tiêu dung ở mức cao. Những yếu tố này đã góp phần thu hẹp khoản cách
về tốc độ tăng trưởng kinh tế giữa châu Âu cà Mỹ.
Tuy nhiên, số liệu Chính phủ Mỹ công bố ngày 31/1/2007 cho thấy tốc độ tăng
trưởng của kinh tế Mỹ năm 2006 (ước đạt 3,4%) tiếp tục vượt châu Âu một đoạn
khá xa. Từ năm 1993 đến nay, tăng trưởng kinh tế của Eurozone chỉ vượt Mỹ
trong hai năm 2000 và 2001, khi đó châu Âu được lại từ việc bùng nổ Internet
cuộc thế kỷ trước. Trong dài hạn, Mỹ sẽ duy trì vị trí đứng đầu về tăng trưởng
kinh tế toàn cầu, đặc biệt là khi dân số châu Âu đang già đi và theo qui định hạn
chế nhập cư là giảm số lao động năng động.
Nhưng theo thông tin mới nhất vào tháng 7/2007, ba viện kinh tế hàng đầu châu
Âu là Insee (Pháp), Ifo (Đức), Isae (Italia)vừa công bố báo cáo, trong đó dự báo
kinh tế khu vực đồng tiền chung châu Âu gồm 13 nước thành viên sẽ tăng
trưởng 3% năm 2007
Môi trường kinh doanh không ngừng khởi sắc đang tạo ra xu thế tăng trưởng
khả quan cho ngành công nghiệp Eurozone; đàu tư ngày càng bùng nổ đang
củng cố triển vọng sáng sửa của nền kinh tế Eurozone trị giá 8.000tỷ Euro, sau
khi khu vực này đạt mức tăng yếu ớt trong quý I/2007, do ảnh hưởng của việc