này có ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng công tác dự báo, làm giảm độ chính xác
của các chỉ tiêu hiệu quả
Các phương pháp phân tích rủi ro chưa được chú trọng một cách đúng mức.
Một dự án đầu tư khi đi vào hoạt động có thể gặp rất nhiều các loại rủi ro khác nhau
như: rủi ro về cung cấp các đầu vào, đầu ra; rủi ro do chậm tiến độ thi công; rủi ro
về cung cấp dịch vụ công nghệ- kỹ thuật… Tuy nhiên cán bộ thẩm định ít khi dành
nhiều thời gian và công sức đi sâu đánh giá từng loại để từ đó có hướng tư vấn,
cùng chủ đầu tư tìm các biện pháp phòng ngừa
Bên cạnh đó, phân tích rủi ro thông qua phân tích độ nhạy được coi là một
trong những phương pháp phân tích hiện đại, tuy vậy vẫn chưa được ngân hàng sử
dụng nhiều, nếu có cũng chỉ dừng lại ở việc phân tích độ nhạy một chiều. Việc lựa
chọn yếu tố dao động, khoảng dao động phụ thuộc nhiều vào sự đánh giá chủ quan
của cán bộ thẩm định chứ không được ngân hàng quy định cụ thể trên cơ sở tổng
kết các dự án đặc trưng ở các lĩnh vực sản xuất kinh doanh khác nhau
*Về nội dung và quy trình thẩm định:
Mặc dù công tác thẩm định dự án tại VPBank đã thực hiện đúng quy trình
do VPBank ban hành, tuy nhiên việc tuân thủ theo quy trình đó chỉ mang tính hình
thức bên ngoài. Trên thực tế, các nội dung trong quy trình chỉ được thẩm định một
cách sơ sài và chưa đầy đủ. Xuất phát từ đặc trưng của một ngân hàng thương mại
giống như nhiều ngân hàng khác, điều mà VPBank quan tâm nhất khi xem xét một
khoản vay đó là khả năng trả nợ, nguồn trả nợ và thời gian trả nợ. Do đó quá trình
thẩm định dự án hầu như chỉ tập trung đánh giá khía cạnh tài chính cũng như khả
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -
năng trả nợ của chủ đầu tư, các nội dung khác mới chỉ được đánh giá một cách
chung chung, sơ sài, không được quan tâm một cách đúng mức. Cụ thể đó là
Khi đánh giá về khía cạnh kỹ thuật, cán bộ mới chỉ dựa trên luận chứng kỹ
thuật của khách hàng mà ít đưa ra nhận xét chủ quan do bản thân chưa có nhiều
kinh nghiệm.
Khi đánh giá về phương diện thị trường, các kết luận đưa ra còn thiếu cơ sở,
mang nặng tính chất định tính. Hầu hết các thông số được đưa ra đều dựa trên kinh
nghiệm và ý kiến chủ quan của cá nhân, chưa áp dụng các phương pháp phân tích

không tránh khỏi những sai sót
Thứ ba, việc thẩm định các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tài chính còn nhiều bất
cập
Trong hầu hết các dự án được thẩm định, cán bộ thẩm định mới chỉ lựa chọn
một số chỉ tiêu cơ bản để tính toán như: NPV, IRR, T, tỷ suất sinh lời của vốn đầu
tư, các chỉ tiêu khác như chỉ tiêu điểm hoà vốn, lợi ích- chi phí, năng lực hoà vốn…
chưa được quan tâm và thông thường là bị bỏ qua
Các chỉ tiêu NPV, T được tính trên cơ sở áp dụng một mức lãi suất không
đổi. Tuy nhiên về mặt lý thuyết, lãi suất là yếu tố thường xuyên biến đổi dưới tác
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -
động của nhiều nhân tố theo thời gian. Như vậy các chỉ tiêu trên sẽ ít nhiều không
còn mang đầy đủ ý nghĩa, nhất là với những dự án trung- dài hạn, bởi lẽ việc tính
toán chúng phụ thuộc khá nhiều vào việc lựa chọn tỷ suất chiết khấu
Trong một số trường hợp, cán bộ thẩm định khi tính toán các chỉ tiêu trên đã
không chú ý tới giá trị thời gian của tiền, không quy đổi các khoản thu chi về cùng
một mặt bằng thời gian để tính toán, phân tích, từ đó dẫn đến làm giảm độ chính xác
của các chỉ tiêu
Thứ tư, việc lựa chọn tỷ suất chiết khấu còn thiếu cơ sở khoa học.
Về mặt lý thuyết có nhiều phương pháp lựa chọn lãi suất chiết khấu khác
nhau, tuy nhiên cán bộ thẩm định thường chấp nhận mức lãi suất do khách hàng đưa
ra, ở một số trường hợp thì sử dụng luôn lãi suất vay ngân hàng nếu nguồn vốn vay
ngân hàng chiếm đa số trong tổng cơ cấu nguồn vốn. Lãi suất chưa phản ánh đầy đủ
chi phí huy động vốn, như ở trong ví dụ trên, mức lãi suất chiết khấu đáng lẽ phải là
chi phí quân của 3 loại vốn: lãi suất vay ngân hàng, lãi vay ưu đãi của nhà nước và
chi phí cơ hội của vốn tự có. Lãi suất cũng chưa thực sự phản ánh những tác động
của môi trường kinh tế tới hiệu quả của dự án, chẳng hạn như: lạm phát, trượt giá,
mức độ rủi ro… ở đa số các dự án, như đã nói ở trên, các dòng tiền của dự án trong
suốt thời kỳ phân tích được chiết khấu với một tỷ lệ không đổi
Khi đánh giá về khía cạnh kinh tế- xã hội cán bộ thẩm định rất ít khi tính
toán các chỉ tiêu hiệu quả xã hội của dự án như : mức tăng thu nhập, khả năng tạo

được dùng để phân tích thẩm định dự án chủ yếu vẫn dựa trên các tài liệu mà khách
hàng gửi đến. Trong nhiều trường hợp các nguồn thông tin này không thực sự khách
quan vì để được ngân hàng chấp nhận cho vay, chủ đầu tư đã cố tình làm sai lệch
các số liệu nhằm làm khả quan tình hình tài chính doanh nghiệp cũng như làm tăng
tính khả thi của dự án
Hiện nay hầu hết các dự án gửi đến ngân hàng thẩm định đều là do chủ đầu
tư tự lập, nguồn số liệu trong các báo cáo khả thi thường thiếu gây nhiều khó khăn
cho cán bộ thẩm định. Hơn thế nữa, để tăng tính thuyết phục cho dự án, doanh
nghiệp trong quá trình lập báo cáo khả thi có xu hướng tìm mọi cách làm giảm chi
phí hoạt động của dự án xuống mức thấp nhất
Các báo cáo tài chính được sử dụng để phân tích, thẩm định khách hàng
vay vốn cũng không thực sự đủ độ tin cậy bởi có nhiều doanh nghiệp chưa thực
hiện chế độ kiểm toán bắt buộc. Thêm vào đó các báo cáo tài chính, kết quả kinh
doanh thường kỳ của doanh nghiệp nộp cho ngân hàng có nhiều loại khác nhau dẫn
đến khó hệ thống chuẩn hoá thông tin
Sự phối hợp về mặt thông tin giữa các thành viên cũng chưa chặt chẽ,
thường xuyên. Khối lượng công việc của phòng khá lớn nên các cá nhân làm việc
một cách độc lập, dự án phân công cho ai thì người đó tự tìm kiếm thông tin, tự
thẩm định dựa vào năng lực của bản thân, ít có sự hợp tác, hỗ trợ qua lại lẫn nhau về
mặt thông tin trong quá trình thẩm định. Điều này có ảnh hưởng không nhỏ đến thời
gian cũng như chất lượng thẩm định
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -
Trong quá trình thẩm định, tuy cán bộ thẩm định có tham khảo các thông
tin từ hệ thống thông tin tín dụng ngân hàng (CIC), tuy nhiên hệ thống này mới đi
vào hoạt động, thông tin chưa có nhiều, các thông tin về khách hàng nếu có cũng
chỉ mới được cập nhật trong vòng 2 đến 3 năm gần đây. Điều này chắc chắn sẽ gây
khó khăn cho cán bộ thẩm định trong việc nắm bắt được một cái nhìn tổng quan về
tình hình tài chính doanh nghiệp cũng như độ lành mạnh của chính doanh nghiệp
đó. Mặt khác các thông tin trên hệ thống này chủ yếu được cung cấp bởi các tổ chức
tín dụng, do vậy nếu các tổ chức này chậm hoặc không gửi thông tin lên thì sẽ khiến

đem ra thế chấp với ngân hàng"- đó là mối quan hệ giữa VPBank và khách hàng, do
đó việc thẩm định trên thực tế chỉ mang tính thủ tục, hình thức. Vì thế mà có những
dự án kết quả thẩm định cho thấy có thể cho vay thì chưa chắc đã được chấp thuận
cho vay, trong khi có dự án mà kết quả thẩm định cho thấy không thể cho vay hoặc
còn nhiều điều bất ổn thì lại được ngân hàng sẵn sàng cấp vốn. Đây chính là nguy
cơ chủ yếu dẫn đến những rủi ro tín dụng cho ngân hàng trong thời gian qua.
3.3. Nguyên nhân của những tồn tại trong công tác thẩm định của ngân hàng
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -
Những tồn tại trong công tác thẩm định của ngân hàng thời gian qua là do
ảnh hưởng của nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có cả nguyên nhân chủ quan
lẫn khách quan
3.3.1. Nguyên nhân chủ quan
* Nội dung và quy trình thẩm định của ngân hàng đang trong quá trình hoàn
thiện. Quy trình thẩm định đã được xây dựng là áp dụng chung cho mọi loại dự án,
chưa có văn bản hướng dẫn riêng cho từng loại dự án thuộc các lĩnh vực khác nhau.
Các nội dung trong quy trình chưa được quy định chi tiết, tỉ mỉ làm cơ sở cho cán
bộ thẩm định có căn cứ tham chiếu, khiến họ lúng túng khi thẩm định, đặc biệt đối
với những dự án thuộc các lĩnh vực kinh doanh mới. Đó cũng là nguyên nhân dẫn
đến tình trạng bỏ qua hoặc tuỳ tiện trong một số trường hợp
Mặc dù quy trình tín dụng của ngân hàng có quy định khá đầy đủ các nội
dung cần tiến hành trong quá trình thẩm định một dự án đầu tư, song trên thực tế
việc thẩm định mới chỉ tập trung vào phương diện tài chính và phân tích thị trường.
Điều này cũng hoàn toàn dễ hiểu, bởi trên thực tế ngân hàng là một đơn vị kinh
doanh và cũng không có đủ nguồn lực để thẩm định hết các yếu tố, dó đó các khía
cạnh còn lại chưa được nghiên cứu quan tâm đầy đủ, nhất là khía cạnh kinh tế- xã
hội của dự án. Đây cũng là một thực tế chung ở hầu hết các ngân hàng thương mại
Việt Nam
Trong thời gian qua mặc dù các trang thiết bị phục vụ cho công tác thẩm
định đã được ngân hàng chú trọng đầu tư, tuy nhiên do đặc thù của ngành ngân
hàng đòi hỏi hệ thống trang thiết bị phải được thường xuyên đổi mới, cập nhật, nên

vấn giữa VPbank với các đơn vị khác trong ngành hầu như chưa có
Tóm lại, ngân hàng chưa xây dựng cho mình một hệ thống cơ sở dữ liệu,
thông tin hoàn chỉnh, cũng như chưa tận dụng các thành tựu của khoa học kỹ thuật
trong việc xử lý và sử dụng những dữ liệu ấy
* Nguyên nhân khách quan
Chất lượng thẩmđịnh dự án không chỉ phụ thuộc vào bản thân ngân hàng
mà còn phụ thuộc vào các nhân tố khách quan khác (như: môi trường luật pháp,
kinh tế, x• hội… và phụ thuộc vào chính chủ đầu tư )
- Nguyên nhân từ môi trường vĩ mô
+ Pháp luật : hệ thống luật pháp của chúng ta chưa đồng bộ, còn đang trong
quá trình xây dựng và hoàn thiện. Pháp lệnh về kế toán thống kê vẫn chưa được
thực hiện một cách nghiêm minh. Hiện nay chưa có chế độ kiểm toán bắt buộc, các
số liệu về khả năng tiêu thụ, về thu nhập, chi phí hoạt động,… của doanh nghiệp chỉ
mang tính ước tính mà chưa có sự kiểm chứng của bất kỳ một tổ chức kiểm toán
nào. Do đó cán bộ tín dụng trong quá trình thẩm định rất khó xác định tình hình tài
chính, tình tình thanh toán, kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
+ Kinh tế : môi trường kinh tế trong và ngoài nước có nhiều biến động gây
khó khăn cho công tác dự báo
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -
Hệ thống các ngân hàng hiện nay chưa hoàn thiện, thị trường chứng khoán
chưa phát triển mạnh mẽ dẫn đến khó xác định mức lãi suất chiết khấu. Tỷ giá
không thống nhất cũng gây bất lợi cho việc tính toán các chỉ tiêu tài chính
Sự cạnh tranh trên thương trường diễn ra ngày càng găy gắt khiến cho nhiều
doanh nghiệp bị thua lỗ, phá sản
Phân cấp quản lý dự án của nhà nước không rõ ràng khiến cho ngân hàng
nhiều khi không xác định được chính xác thẩm quyền quyết định các dự án. Quản lý
dự án đầu tư đôi khi còn chồng chéo giữa địa phương và các Bộ ngành liên quan…
+ Môi trường xã hội : hệ thống các cơ quan tư vấn về thẩm định dự án, đặc
biệt là phương diện kỹ thuật, thị trường chưa phát triển
- Nguyên nhân từ phía chủ đầu tư

hàng VPBank luôn coi việc xác định chiến lược phát triển có ý nghĩa vô cùng quan
trọng, một mặt nhằm thực thi các chiến lược phát triển chung của đất nước, mặt
khác đảm bảo cho ngân hàng luôn phát triển đúng hướng, tăng trưởng tín dụng phải
đi đôi với an toàn, hiệu quả
Mục tiêu của ngân hàng trong tương lai là không ngừng đẩy mạnh các hoạt
động kinh doanh, phấn đấu trở thành một "ngân hàng bán lẻ hàng đầu của miền Bắc
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -