Yếu tố nguy cơ của ung thư dạ dày

Ung thư dạ dày (UTDD) là bệnh khá phổ biến ở Việt Nam và trên thế giới. Theo
Hiệp hội Ung thư quốc tế (UICC), mỗi năm trên thế giới có trên bảy triệu ung thư
mới được phát hiện, trong đó khoảng 30% là UTDD. Riêng đối với ung thư tiêu
hoá thì UTDD là loại gặp nhiều nhất
Ở Việt Nam UTDD đang là vấn đề y tế lớn trong nhân dân, đặc biệt là ở nam giới
trên 40 tuổi. Ước tính hàng năm có khoảng 15000 – 20000 người bị UTDD, đứng
thứ 2 sau ung thư phổi ( ở nam ); đứng thứ 3 sau ung thư vú và ung thư cổ tử cung
( ở nữ ). Gần đây nhờ sự tiến bộ của y học chúng ta đã hiểu biết rõ hơn về căn
nguyên, cơ chế bệnh sinh và tìm ra nhiều phương pháp để chẩn đoán, điều trị và
phòng bệnh hiệu quả hơn. Nhưng UTDD vẫn được coi là bệnh lý ác tính tiến triển
và tiên lượng nặng nề, tỉ lệ tử vong cao. Cho đến nay nguyên nhân UBTG vẫn
chưa rõ ràng, người ta chỉ nói đến các yếu tố nguy cơ.
1. Chế độ ăn uống.
Nhiều tác giả đề cập đến nguyên nhân ăn uống liên quan đến UTDD. Các chế độ
ăn uống hợp lý, nhiều rau xanh, hoa quả tươi, các chất chống oxy hóa làm giảm
nguy cơ mắc bệnh. Ngược lại các khu vực dân cư có thói quen ăn thực phẩm ninh
nhừ (súp), thực phẩm muối hay hun khói (cá muối, thịt hun khói) tỷ lệ mắc UTDD
cao hơn các khu vực khác.
Các tác giả nêu vai trò gây UTDD của các Nitrosamid được tạo nên từ các
Nitrat,chỉ có 25% lựơng Nitrat tham gia vào chu trình nước bọt – dạ dày. Nước bọt
người bình thường có chứa 6 – 10mg nitrit/lít và 15 – 30mg nitrat/lít. 20% lượng
nitrat của nước bọt bị vi khuẩn cộng sinh ở mồm thuỷ phân thành nitrit, song đây
lại là phần chính (80%) lượng nitrit của dạ dày, còn lại 20% nitrit của dạ dày là từ
thức ăn. Ở dạ dày, nitrit phản ứng với các amin cấp 2, cấp 3 thành nitrosamid.
Người ta cho rằng chất nitrosamid được tạo thành sẽ alkyl hoá acid nhân của
ADN, ARN tạo ra đột biến gen gây UTDD. Sự tạo thành nitrosamid ở dạ dày chỉ
cần pH giảm, không cần sự tham gia của Enzym. Ở mức độ pH dạ dày khác nhau
lượng nitrosamid được tạo thành khác nhau. Nếu không được tạo thành
nitrosamid, nitrat sẽ tự phân huỷ nhanh chóng.

4. Một số yếu tố khác.
- Tính chất gia đình: ung thư dạ dày có tính chất gia đình chiếm khoảng 1 – 15%
các trường hợp ung thư. Yatsuya ( 2001 ) nghiên cứu yếu tố gia đình của bệnh thì
thấy rằng những gia đình có từ hai thành viên trở lên mắc ung thư dạ dày thì có
nguy cơ mắc bệnh rất cao cho cả hai giới và nguy cơ tử vong do ung thư dạ dày
cũng cao hơn so với các bệnh nhân ung thư dạ dày không có tiền sử gia đình. Early stomach cancer imaging under
normal light
Early stomach cancer imaging of chromo-
endoscopy under normal light
Early stomach cancer imaging by AFI - Bệnh thiếu máu ác tính, bệnh ung thư đại trực tràng di truyền không polyp, dị sản
ruột là những yếu tố nguy cơ của ung thư dạ dày.
- Các yếu tố khác như điều kiện kinh tế khó khăn, tiếp xúc với phóng xạ, công
nhân mỏ than, công nhân cao su là những điều kiện thuận lợi cho ung thư dạ dày
phát triển.
Như vậy cách tốt nhất để phòng tránh bệnh ung thư dạ dày là có một chế độ ăn
hợp lý, nhiều rau xanh và hoa quả tươi, hạn chế thực phẩm muối hay hun khói,
điều trị triệt để các bệnh lý dạ dày khác; với những người thuộc nhóm nguy cơ
cao, có tính chất gia đình nên thường xuyên nội soi dạ dày 6tháng một lần để kiểm