Tác dụng của các koại
hình thiết bị trong dạy học
Vật lý
Trong thời đại ngày nay, sự phát triển của khoa học – công nghệ (KH–
CN) đã ảnh hưởng sâu sắc đến hoạt động của mỗi con người, từ kinh tế – xã
hội đến văn hoá truyền thống, tạo nên những đặc điểm mới của thời đại, theo
đó vấn đề đổi mới giáo dục đang diễn ra trên qui mô toàn cầu, tạo nên những
thay đổi sâu sắc trong giáo dục, từ quan niệm về chất lượng giáo dục, đến
quá trình tổ chức và hệ thống giáo dục.
Với sự phát triển nhanhcủa KH–CN, dẫnđến kết quả là xuất hiện nhanh,
nhiều những tri thức,những kĩ năng và những lĩnh vực nghiên cứu mới, đồng thời
những tri thức cũ trở nên lỗi thời, lạchậu, nảysinh mâu thuẫn giữa khối lượng
thông tin với trình độ,thời gian, sức lực của ngườihọc quá tải.
Trướcnhững thay đổi ấynếu con người không tiếp cậnđược với nhữngtri
thức mới,nhữnghiểubiết mới, họ sẽ trở nên nhanhchónglạc hậu vớithời cuộc và
bị đào thải. Xãhội hiện đại đòi hỏi con người phải nhạy bénvới cái mới, nhanh
chóng tiếp cận và nắm bắt các thành tựuKH–CNhiện đại.Để giải quyết vấn đề này,
giáo dục phải tiếp cận đượcnhững thành tựu mớinhất của KH–CN bằng cách chọn
lọc nộidung, đổimới phươngpháp dạy họcvà ứng dụng các phương tiện dạy học
hiện đạiđể giúp cho người học trongmộtthời gian ngắn có thể thu nhận được một
lượng thông tinlớn.
Vấn đề đổi mới giáo dục hiện nayđang trở nên cấp bách hơn bao giờ hết. Để
làm đượcviệclớn đó, chúng ta phải thực sự cầu thị, chuyển biến từ cái nhỏ nhất:
đó là cải tiến, đổi mới phương pháp dạy học trong từng bài học, trong từng giờ học,
làm cho quá trình dạycủa Thầy và học của Trò đạthiệu quả cao nhất trong điều
kiệncó thể có.
Donhững yêucầu về đổi mới phương pháp dạy họcnên các phương
tiện kĩ thuậtphục vụ dạy học ở các trườngphổ thông hiện nay được trang bị ngày
càng nhiều. Mặt khác, nhờ có sự phát triển nhanhcủa khoahọc kĩ thuật mà giá
thành của các thiết bị nghe nhìn trongnhững năm qua giảm đángkể, tạo điều kiện
tốt chocác đơnvị Sở Giáo Dục, các Trường phổ thông mạnh tay trong việc mua

TBDHlà hệ thống đối tượng vật chất và hệ thốngphương tiện kĩ thuật được
giáo viênvàhọc sinh sử dụng trongquátrình dạy học.
Căn cứ vào danhmục thiết bị dạy học màBộ Giáo Dục và Đào Tạo đã ban
hành thìhiệnnay có 9 loại hìnhchính sau đây:
1. Tranh,ảnh giáo khoa.
2. Bảnđồ, biểu đồ, lược đồ
3. Môhình, vậtmẫu, mẫu vật.
4. Các dụng cụ dạy học (Dụng cụ thí nghiệm,dụng cụ luyện tập TDTT )
5. Phimđèn chiếu (phim Slide), phimchiếu bóng.
6. Bảntrong dùngcho máy chiếu qua đầu.
7. Băng,đĩaghi âm.
8. Băngđĩa ghihình.
9. Phần mềmdạy học.
Chức năng của TBDH trong quá trình dạy học
Theo líluận dạy học thì trong quá trìnhdạy học, TBDHcócác chức năng sau:
– TBDHđảm bảođầy đủ, chính xác các thôngtinvề các hiện tượng, sự vật,
các đối tượng được nghiên cứu. – TBDH nâng cao được tínhtrực quan – Cơ sở của
tư duy trừu tượng, mở rộng được khả năng tiếp cận với các đối tượng,hiện tượng.
– TBDHtăng tínhhấpdẫn, kích thích lòng hammuốn học tập, kích thích
hứngthú học tập của họcsinh. –TBDHgiúp gia tăng cườngđộ lao động, học tập
của họcsinh, dođó nâng cao được nhịp độ nghiên cứu tài liệu,giáo khoa.
– TBDHcho phéphọc sinhcó điều kiện tự lực chiếm lĩnh tri thức, hìnhthành
kĩ năng, kĩ xảo. TBDHhợp lí hóa quá trìnhdạy học, tiết kiệmđược thời gianđể mô
tả, gắn bài học với thực tế đời sống,học gắn vớihành.TBDH giúp hìnhthành nhân
cách, thế giới quan, nhân sinhquan, rèn luyện tác phong làm việccó khoa học của
cả giáo viên lẫnhọc sinh.
Theo danhmụctrên (phần 2), ta thấy có nhiều loại hình TBDHkhác nhau,
với các chức năng của chúng như đã phân tíchthì có thể nói việcsự dụngTBDH
trong dạy học là không thể thiếu được trong quátrình dạy học. Lẽ đươngnhiên, sự
kết hợp một cách hợp lí các loạihìnhTBDH sẽ làm cho hiệu quả của việc giảng dạy

biệt là các phầnmềm dạy học là không thể tránh khỏi.
e) Đối với phần mềm dạy học
Trongđiều kiệnhiện nay,việc sử dụng phần mềmdạy họcvào quátrình
giảngdạy là rất hay, rất hiệu quả. Tuyvậy do điềukiện cơ sở vật chất còn thiếu
thốn, trìnhđộ của nhiềugiáo viên về tin học chưa đạt yêu cầu, dođó việc áp dụng
phần mềm dạyhọc vào giảng dạy là rấthạn chế,nó mới chỉ là mộthình thức bổ trợ
cho các loại hìnhTBDHkhác mà chưa thể thaythế được các loại hình TBDHtruyền
thống.
Đối với các loại hình TBDHkhácnhư phim đèn chiếu,bản trong, băng đĩa
ghi âm, băngđĩa hình, do tính năng tác dụng của chúng rất khácnhau màcác loại
hình này chỉ đóngvaitrò bổ trợ chocác loại hìnhTBDH khác mà thôi.
Tóm lại, mỗi loại hình TBDHđều có nhữngưu điểm và nhược điểm nhất
định, không thể có loại nào là đa năng, có thể sử dụng thay thế cho tất cả các loại
hình TBDHkhác. Muốnđạt được hiệu quả cao trong giảng dạy, ta phải biếtkết hợp
tốt, vận dụng một cách hợp lí các ưu điểm cũa từng loại hình, dùng những ưu điểm
đó để bổ sung những khiếm khuyết củacác loại hình TBDHkhác.