Táo bón - nguyên nhân
và biện pháp phòng ngừa Táo bón là một trong những triệu chứng rất phổ biến của bệnh lý hệ thống tiêu hoá
và cũng là triệu chứng xuất hiện trong rất nhiều bệnh lý ở các cơ quan bộ phận
khác trong cơ thể. Tuy chỉ là triệu chứng nhỏ không ảnh hưởng nhiều đến chất
lượng cuộc sống nhưng gây nhiều phiền toái cho bệnh nhân, và thiệt hại rất lớn về
mặt kinh tế.
1. Táo bón là gì?
- Ở nhiều người, táo bón chỉ đơn thuần có nghĩa là ít đi đại tiện. Tuy nhiên, đối với
một số người khác táo bón có nghĩa là phân cứng, phân khô đi đại tiện phải gắng
sức rặn, hay là cảm giác còn phân trong trong ruột sau khi đi đại tiện. Số lần đi đại
tiện thường giảm dần theo tuổi. Ở 95% người lớn, mỗi tuần thường đi đại tiện từ 3
đến 21 lần được coi là bình thường.
Dạng thông dụng nhất là mỗi ngày đi đại tiện một lần, nhưng dạng này chỉ gặp ở
dưới 50% số người táo bón. Hiện nay, thống nhất định nghĩa táo bón theo tiêu
chuẩn ROME II:
- Với người lớn: có 2 hay hơn 2 tiêu chuẩn sau, tối thiểu 12 tuần (không cần liên
tục) trong 12 tháng
+ Rặn trên 1/4 số lần đi đại tiện.
+ Phân cục lổn nhổn trên 1/4 số lần đi đại tiện.
+ Cảm giác không hết phân trên 1/4 số lần đi đại tiện.
+ Cảm giác phân bị nghẹt lại ở hậu môn trực tràng trên 1/4 số lần đi đại tiện.
+ Đi đại tiện dưới 3 lần/ tuần.
+ Không đại tiện phân lỏng và không đủ tiêu chuẩn chẩn đoán hội chứng ruột kích
thích.
- Với trẻ em:
+ Phân cứng như đá cuội trong hầu hết các lần đi đại tiện trong tối thiểu hai tuần.
+ Không có các bệnh về nội tiết, biến dưỡng, cấu trúc
2. Vậy nguyên nhân gây nên táo bón là gì?

+ Tổn thương ngoài ống tiêu hoá
- Có thai vào tháng cuối
- U tử cung, tiền liệt tuyến, dính sau mổ.
- Tổn thương não màng não: viêm màng não tăng áp sọ tổn thương tủysống, hội
chứng màng não
3. Một vài biện pháp chẩn đoán nguyên nhân táo bón
Ngoài một số nguyên nhân gây táo bón do ăn uống, lối sống , người bị táo bón
cần đến bác sỹ để được chẩn đoán nguyên nhân gây bệnh. Ngày nay, người ta có
thể sử dụng một số biện pháp sau để chẩn đoán nguyên nhân như:
- X- Quang đại tràng động bằng viên Sitzmarks.
- X- quang trực tràng hoạt động.
- Sieu âm nội soi lòng hậu môn trực tràng.
- Đo áp lực cơ vòng hậu môn.
4. Vậy điều trị táo bón như thế nào?
Phải tìm ra nguyên nhân gây táo bón để điều trị theo nguyên nhân. Ngoài việc điều
trị căn nguyên, nếu táo bón do các nguyên nhân khác thì có thể điều trị bằng cách:
- Nếu do phản ứng phụ của thuốc thì có thể đề nghị bác sỹ cho dừng thuốc hoặc
đổi thuốc khác.
- Nếu do ăn uống không hợp lý: phải cải thiện việc ăn uống, ăn nhiều chất xơ,
chất bã (rau xanh 200 – 300g/ ngày), uống nhiều nước (2 – 2,5 lít/ ngày), ăn thêm
các sản phẩm nhuận tràng như rau đay, mồng tơi, khoai lang, mướp, đồ ngọt,
cacao, socola kiêng uóng trà đặc, cà phê, rượu.
- Nếu do rối loạn mất phản xạ đại tiện: khôi phục lại phản xạ bằng cách đi đại
tiện đúng giờ, đi ngay khi mới mót, không nhịn, không mót cũng đi đại tiện đúng
giờ để tạo lập dần phản xạ đi ngoài.
Cuối cùng là việc sử dụng thuốc nhuận tràng, có rất nhiều thuốc nhuận tràng khác
nhau tuỳ theo cơ chế tác dụng đó là: Chất xơ và chất nhầy (sợi thức ăn, thạch agar
agar ), Thuốc nhuận tràng và làm mềm phân (Dầu vaselin hoặc paraphin), Các
thuốc nhuận tràng thẩm thấu (Forlax, Fortrans), Các thuốc nhuận tràng kích thích
nhu động (Phenolphtalein, Bisacodyl ), Thuốc nhuận tràng tác dụng tại chỗ (Thuốc