TỔ CHỨC SẢN XUẤT NGÀNH DỆT MAY
SAU KHI BÃI BỎ CHẾ ĐỘ HẠN NGẠCH
ORGANIZING THE GARMENT AND TEXTILE INDUSTRIES
AFTER QUOTA SYSTEM BEING ABOLISHED NINH THỊ THU THUỶ
Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng TÓM TẮT
Việc bãi bỏ chế độ hạn ngạch dệt may vào ngày 1/1/2005 của Tổ chức Thương mại Thế giới
(WTO) đã đánh dấu một sự kiện quan trọng trong ngành dệt may thế giới. Tuy nhiên đối với
các quốc gia chưa là thành viên WTO như Việt nam sẽ phải đối mặt với những rào cản mới,
với áp lực cạnh tranh lớn hơn. Các nhà sản xuất sẽ phải đương đầu với những yêu cầu khắt
khe hơn của các đơn hàng về giá cả, chất lượng, mẫu mã và điều kiện giao hàng. Để thích
ứng với hoàn cảnh mới, ngành Dệt - May phải cải tiến hệ thống tổ chức sản xuất kinh doanh
sao cho có khả năng cạnh tranh cao mới có thể tiếp cận các thị trường xuất khẩu lớn như:
Mỹ, EU
ABSTRACT
The World Trade Organization's abolishment of quota system on garment and textile products
commencing on Jan 1, 2005 was an important event in the world garment and textile
industries. However, those countries who are non-members of WTO like Vietnam have faced
new barriers, and more fierce competition. Their producers encounter more demanding orders
in terms of prices, quality, design and delivery terms. In response, the garment and textile
industries must improve their production networks in order to raise their competitiveness and
tap big export markets such as the U.S, EU, and so on. 1. Vị trí của công tác tổ chức sản xuất
Tổ chức sản xuất trong doanh nghiệp là hệ thống các biện pháp nhằm phân bố, tổ chức

hội. Do đó, nó cần được hoàn thiện thường xuyên để đáp ứng những đòi hỏi của sự phát triển
trong lực lượng sản xuất và dưới tác động của các điều kiện về kinh tế - xã hội.

2. Những xu thế tác động đến công tác tổ chức sản xuất ngành Dệt - May sau khi bãi bỏ
chế độ hạn ngạch
Sự kiện bãi bỏ hạn ngạch ngày 1/1/2005 đánh dấu một bước tiến quan trọng của xu thế
tự do hoá thương mại quốc tế. Sự kiện này có tác động khác nhau đối với các quốc gia. Nó sẽ
mở rộng giao dịch về hàng dệt may giữa các nước là thành viên WTO, còn với Việt nam vẫn
phải chịu hạn ngạch đồng thời phải đối phó với những hàng rào bảo hộ mới mà Mỹ và liên
minh châu Âu (EU) áp dụng. Theo dự báo của các chuyên gia trong ngành Dệt - May, sẽ xuất
hiện những xu hướng mới sau đây:
- Thứ nhất, khi bãi bỏ hạn ngạch, các nhà sản xuất Việt nam sẽ phải cạnh tranh gay gắt
hơn với những nước thành viên khổng lồ của WTO mà tiêu biểu là Trung Quốc. Khi đó giá
các sản phẩm của Trung quốc sẽ giảm mạnh và yếu tố thời trang sẽ được khách hàng quan
tâm nhiều hơn. Vì vậy nhà sản xuất nào kết hợp được hai yếu tố: Giao hàng nhanh với chi phí
thấp sẽ có lợi thế. Các nhà nhập khẩu sẽ chọn nơi sản xuất nào họ có thể đặt hàng trọn gói, từ
vải, thiết kế mẫu, dây kéo đến nhãn mác Do đó nước nào phát triển được ngành công nghiệp
dệt may với cơ cấu cân đối cả Dệt - May - Các ngành phụ trợ thì sẽ có nhiều lợi thế vì có thể
đáp ứng các đơn hàng chủ động hơn, nhanh hơn.
- Thứ hai, khi chế độ hạn ngạch bị bãi bỏ, các khách hàng sẽ không chia lẻ đơn hàng
cho các nhà sản xuất nhỏ như trước nữa mà tìm đến với những doanh nghiệp lớn có qui mô từ
1000 lao động trở lên và có uy tín để đặt những đơn hàng lớn. Trong xu thế ấy, chỉ những
doanh nghiệp nào có quan hệ bạn hàng tốt, hệ thống phân phối tốt, biết liên kết để nâng cao
sức cạnh tranh và uy tín trong quan hệ bạn hàng thì sẽ thắng còn những doanh nghiệp nhỏ lẻ,
đơn độc sẽ khó tồn tại được.
- Thứ ba, cùng với xu thế tự do hoá thương mại, sản xuất không còn bó hẹp trong
phạm vi một quốc gia, địa phương nữa, việc lựa chọn địa điểm sản xuất ở đâu cần phải được
xem xét cẩn thận hơn rất nhiều. Các nhà sản xuất sẽ phải đối mặt với các quyết định về nguồn
cung ứng đó là nên tự sản xuất hay mua ngoài nguyên liệu, phụ liệu cho sản xuất. Xu hướng
chung của các quốc gia là sẽ sản xuất những mặt hàng nào có hiệu quả (lợi thế) hơn và nhập

cạnh tranh từ bên ngoài, đồng thời tăng tính chủ động và tạo động lực để phát triển cả hai
ngành dệt và may.
- Về qui mô sản xuất và mối liên hệ sản xuất: Theo số liệu điều tra của Tổng cục
Thống kê, tính đến 31/12/2003 ngành dệt may Việt nam chỉ có 645/1919 doanh nghiệp
(chiếm khoảng 33,6%) là doanh nghiệp lớn, có nguồn vốn từ 10 tỷ đồng trở lên, trong đó
ngành dệt có 245/708 doanh nghiệp, ngành may có 400/1211; còn lại 66,4% là doanh nghiệp
vừa và nhỏ. Những doanh nghiệp lớn chủ yếu là doanh nghiệp nhà nước nằm trong hệ thống
của Tổng Công ty Dệt May (Vinatex), còn các doanh nghiệp vừa và nhỏ là của các địa
phương. Trong tương lai khách hàng có xu hướng tìm đến những nhà sản xuất lớn có nguồn
cung ổn định, thời hạn giao hàng nhanh thì rõ ràng các doanh nghiệp lớn sẽ tiếp cận các khách
hàng lớn dễ hơn, còn những doanh nghiệp có qui mô sản xuất nhỏ, sức cạnh tranh thấp sẽ vô
cùng bất lợi. Điều này sẽ đặt ra yêu cầu thúc đẩy các nhà sản xuất trong nước phải đi theo xu
thế hợp tác, liên kết trong sản xuất, tiêu thụ để hình thành những tập đoàn sản xuất lớn có sức
mạnh cạnh tranh cao. Các doanh nghiệp đầu đàn sẽ trở thành những đầu mối, hỗ trợ cho các
doanh nghiệp nhỏ bằng cách thu hút các doanh nghiệp nhỏ làm vệ tinh hoặc nhận sát nhập các
doanh nghiệp nhỏ để củng cố, hay thành lập các công ty cổ phần
- Vấn đề chuyên môn hoá sản xuất: Để mở rộng khả năng hợp tác giữa các nhà sản
xuất cũng như khả năng hoàn thiện sản phẩm đòi hỏi các nhà sản xuất phải đẩy mạnh sản xuất
theo hướng chuyên môn hoá. Mỗi doanh nghiệp cần đi sâu làm chủ một vài công nghệ, từ đó
định hướng đầu tư những máy móc chuyên dùng để tập trung sản xuất chuyên sâu theo từng
nhóm sản phẩm: sợi, dệt, riêng khâu may mặc nên chuyên môn hoá hẹp hơn theo các sản
phẩm như: sản phẩm quần âu, áo sơ mi, quần áo trẻ em, quần áo thể thao

4. Kết luận
Trước áp lực cạnh tranh gay gắt của quá trình hội nhập, để tồn tại và phát triển không
có cách nào khác, ngành dệt may phải cải tiến mọi mặt trong hoạt động sản xuất kinh doanh
và cái gốc để tạo ra sự thay đổi ấy chính là bắt đầu từ việc tổ chức lại hệ thống sản xuất. TÀI LIỆU THAM KHẢO