TRAO ĐỔI MỘT SỐ VẤN ĐỀ
TRONG GIẢNG DẠY ĐỊA LÝ ĐỊA PHƯƠNG
SOME VIEW EXCHANGES IN THE TEACHING OF LOCAL GEOGRAPHY NGUYỄN DUY HỒ
Trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng
TĨM TẮT
Giảng dạy và học tập Địa lý địa phương khơng còn là vấn đề mới mẻ ở các trường sư phạm
và phổ thơng. Nhưng việc tổ chức dạy học như thế nào để đạt hiệu quả cao là vấn đề cần
quan tâm đối với tất cả các giáo viên ở trường phổ thơng.
Nội dung bài viết này sẽ đưa ra các hình thức tổ chức dạy Địa lý địa phương để giáo viên có
thể tham khảo và vận dụng vào việc giảng dạy địa lý địa phương. Các hình thức dạy học
dưới đây đã được thực hiện ở các trường sư phạm và đạt kết quả tốt. Còn ở các trường phổ
thơng, đây còn là vấn đề cần bàn bạc thêm, nếu có sự quan tâm đúng mức của Ban giám
hiệu cùng với sự nỗ lực của giáo viên, thì chúng ta có thể thực hiện được.
ABSTRACT
The teaching and learning of local geography is common in pedagogy and high schools. The
issue of prime concern for all the teachers is how to conduct such learning and teaching so as
to achieve highly effective results.
This article presents some local geography teaching procedures so that the teachers can use
them as a reference or apply them in teaching that subject. The teaching and learning
mentioned below have been used in pedagogy schools and yielded good results. However, in
high schools, they still need a further discussion. And they can be carried out if the school
leaders show appropriate concerns and the teachers make a great effort. 1. Måí âáưu

kinh tãú, x häüi. Vç váûy, u cáưu giạo viãn cn phi
nghiãn cỉïu, thu tháûp thãm cạc tỉ liãûu riãng tải nåi mçnh
cäng tạc âãø bäø sung kiãún thỉïc vo bi ging, tàng thãm
cháút lỉåüng v hiãûu qu ca tiãút hc âëa l âëa phỉång.
u cáưu vãư näüi dung kiãún thỉïc phi chênh xạc, âáưy âï
nhàòm giụp hc sinh lénh häüi täút kiãún thỉïc vãư âëa l
tải âëa phỉång mçnh.
Trong bi viãút ny, chụng täi xin trao âäøi mäüt säú
váún âãư xoay quanh viãûc "Nãn sỉí dủng cạc hçnh thỉïc ging
dảy âëa l âëa phỉång nhỉ thãú no âãø âảt hiãûu qu cao".

2. Näüi dung
Chụng täi trçnh by cạc näüi dung chênh sau:
1. Mủc âêch ca viãûc ging dảy Âëa l âëa phỉång.
2. Nhỉỵng quan niãûm vãư ging dảy Âëa l âëa phỉång
hiãûn nay
3. Cạc hçnh thỉïc täø chỉïc ging dảy Âëa l âëa
phỉång.
Trong âọ chụng täi táûp trung vo näüi dung thỉï 3:
Cạc hçnh thỉïc täø chỉïc ging dảy Âëa l âëa phỉång. Trong
näüi dung ny, chụng täi s âỉa ra kiãún riãng ca mçnh
trong viãûc täø chỉïc ging dảy âëa l âëa phỉång sao cho
ph håüp våïi cáúu trục ca chỉång trçnh, nhỉng cng phi
âm bo âỉåüc q thåìi gian hc táûp tải cạc trỉåìng phäø
thäng.
2.1. Mủc âêch ca ging dảy âëa l âëa phỉång l
nhàòm:
- Bäø sung, náng cao nhỉỵng kiãún thỉïc vãư tỉû nhiãn, dán
cỉ, kinh tãú - x häüi trong cạc giạo trçnh âëa l m hc
sinh â âỉåüc hc åí cạc låïp trỉåïc (trong âọ, âàûc biãût

chỉång trçnh (Cao âàóíng sỉ phảm hc vo nàm thỉï III, cn
Âải hc sỉ phảm s hc vo nàm thỉï IV).
- Näüi dung ging dảy phi âỉåüc kãút håüp våïi viãûc
liãn hãû thỉûc tãú ca âëa phỉång trong tỉìng pháưn ca bi
ging, (hồûc täø chỉïc ging dảy dỉåïi hçnh thỉïc dảy
ngoi tråìi nhỉ cho hc sinh tham quan, du lëch, càõm trải,
kho sạt ngoi thỉûc âëa ).
2.3. Cạc hçnh thỉïc täø chỉïc ging dảy Âëa l âëa
phỉång
Thäng thỉåìng åí cạc trỉåìng phäø thäng hiãûn nay, hçnh
thỉïc dảy trãn låïp váùn l ch úu m êt khi chụ trng
âãún hçnh thỉïc dảy ngoi tråìi. Våïi bäü män khoa hc âëa
l, kiãún thỉïc thu âỉåüc trãn låïp våïi thỉûc tãú ngoi
tråìi gàõn liãưn nhau, cọ nhỉỵng váún âãư nhiãưu khi giạo
viãn phi sỉí dủng ráút nhiãưu ti liãûu, täún ráút nhiãưu
thåìi gian, dng khạ nhiãưu cạc mä hçnh âãø l gii, nhỉng
hc sinh váùn khäng nàõm chàõc âỉåüc váún âãư hồûc hiãøu mäüt
cạch må häư. Nhỉng nãúu chụng ta täø chỉïc dảy åí ngoi
tråìi, giạo viãn chè cáưn gii thêch mäüt säú váún âãư v
sau âọ cho hc sinh quan sạt ngay trãn thỉûc tãú thç kãút
qu âảt âỉåüc lải ráút cao. Vç váûy, nãn chàng sỉí dủng
hçnh thỉïc dảy ngoi tråìi l thêch håüp hån? Hồûc l
chụng ta kãút håüp c hai hçnh thỉïc täø chỉïc dảy trãn låïp
våïi dảy åí ngoi tråìi ?
Chụng täi s nãu ra hai hçnh thỉïc täø chỉïc ging
dảy Âëa l âëa phỉång âãø giạo viãn ging dảy bäü män ny
cọ thãø tham kho.
2.3.1. Hçnh thỉïc dảy trãn låïp
Giạo viãn phäø thäng phi dảy thnh cạc tiãút âỉåüc
phán phäúi theo chỉång trçnh ca Bäü GD-ÂT. Säú giåì dnh cho

nàng khai thạc; âạnh giạ nhỉỵng thûn låüi, khọ khàn v
phỉång hỉåïng sỉí dủng chụng vo mủc âêch kinh tãú.
b) Nhỉỵng váún âãư vãư sỉû phán bäú dán cỉ, dán täüc v
cạc hçnh thại dán cỉ
Cáưn nãu vai tr, nghéa ca nọ âäúi våïi phạt
triãøn kinh tãú. Sau âọ phán têch cạc khêa cảnh ca dán cỉ,
sỉû gia tàng dán säú v phỉång hỉåïng âiãưu khiãøn säú dán,
(cáưn lỉu âãún ngưn lao âäüng v sỉí dủng ngưn lao
âäüng trong cạc ngnh kinh tãú v cạc thnh pháưn kinh tãú
tải âëa phỉång, cháút lỉåüng ca ngưn lao âäüng tỉì sau khi
âáút nỉåïc bỉåïc vo thåìi k âäøi måïi cho âãún nay).
c) Nhỉỵng váún âãư vãư kinh tãú
Cáưn trçnh by âàûc âiãøm vãư sỉû phạt triãøn kinh tãú;
sỉû chuøn biãún trong cå cáúu v phán bäú cạc ngnh; sỉû
phán họa lnh thäø theo vng; cạc chênh sạch kinh tãú;
hỉåïng phạt triãøn trong tỉång lai
Củ thãø näüi dung ny cáưn âi sáu vo phán têch nhỉỵng
váún âãư chênh sau:
+ Cäng nghiãûp: Cáưn phán biãût cäng nghiãûp ca Trung
ỉång âọng tải âëa phỉång; cäng nghiãûp âëa phỉång v tiãøu
th cäng nghiãûp; lm r sỉû phạt triãøn ca cạc ngnh
quan trng; nhỉỵng sn pháøm ch úu
+ Näng nghiãûp: Nhỉỵng biãún âäøi vãư cå cáúu v phán
bäú; nhỉỵng cáy träưng, váût ni ch úu v cạc vng
chun canh
+ Giao thäng váûn ti v thäng tin liãn lảc: Âàûc âiãøm
chung; täøng chiãưu di cạc loải âỉåìng; cạc âáưu mäúi giao
thäng chênh; khäúi lỉåüng hng họa v hnh khạch
+ Thỉång mải, dëch vủ, du lëch: Tênh cháút, âàûc âiãøm
phán họa trong khäng gian, xu hỉåïng phạt triãøn trong tỉång

lải hiãûu qu täút:
+ Hçnh thỉïc 1: Täø chỉïc cho hc sinh thỉûc hnh åí
ngoi vỉåìn âëa l, hồûc täø chỉïc cho hc sinh âi thàm
quan nhỉỵng di têch lëch sỉí, vàn hoạ, nhỉỵng cnh quan thiãn
nhiãn
- Xáy dỉûng mäüt säú bi thỉûc hnh åí vỉåìn âëa l (âo
nhiãût âäü, âäü áøm, giọ ). Hçnh thỉïc ny âỉåüc thỉûc
hiãûn sau khi hc sinh â âỉåüc hỉåïng dáùn pháưn l thuút
cå bn åí trãn låïp, sau âọ cho hc sinh ra ngoi vỉåìn âëa
l v hỉåïng dáùn cạc em tỉû âo nhiãût âäü khäng khê, âäü
áøm khäng khê, hỉåïng giọ, v.v
- Täø chỉïc tham quan nhỉỵng di sn vàn họa, di têch
lëch sỉí, nhỉỵng cnh quan thiãn nhiãn, cäng viãûc ny âỉåüc
thỉûc hiãûn sau khi hc sinh â hc xong pháưn l thuút.
+ Hçnh thỉïc 2: Täø chỉïc cho hc sinh kho sạt tải
âëa phỉång: Kho sạt cạc hiãûn tỉåüng âëa l (c tỉû
nhiãn, dán cỉ, kinh tãú); thu tháûp cạc tỉ liãûu. Tỉì âọ liãn
hãû våïi nhỉỵng kiãún thỉïc â hc v váûn dủng vo thỉûc
tiãùn.
- Hçnh thỉïc kho sạt: Cọ thãø täø chỉïc táûp trung
dỉåïi sỉû hỉåïng dáùn ca giạo viãn, nhỉng cng cọ thãø täø
chỉïc hoảt âäüng âäüc láûp theo nhọm, täø.
- Cạc phỉång phạp tiãún hnh kho sạt: Cho hc sinh
âi thỉûc âëa; âiãưu tra, tçm hiãøu qua nhán dán âëa phỉång;
nghe bạo cạo ca âëa phỉång; phán têch ti liãûu, tranh
nh, biãøu âäư, bn âäư ).
* u cáưu âäúi våïi giạo viãn khi hỉåïng dáùn hc sinh
kho sạt tải âëa phỉång:
- Khi hỉåïng dáùn hc sinh nghiãn cỉïu, kho sạt âëa
phỉång cáưn chè dáùn cho hc sinh biãút cạch quan sạt, mä

tråìi, theo chụng täi kãút qu thu âỉåüc ráút cao, hc sinh
s váûn dủng âỉåüc c pháưn l thuút â hc trãn låïp
våïi thỉûc tãú ngoi tråìi, hiãøu v nàõm chàõc kiãún thỉïc
hån.
Nhỉng, khọ khàn låïn nháút hiãûn nay l viãûc bäú trê
thåìi gian sao cho ph håüp, vç khäng phi åí táút c cạc
trỉåìng phäø thäng âãưu cọ thãø thỉûc hiãûn âỉåüc. Nãn chàng,
cáưn täø chỉïc kãút håüp läưng ghẹp trong cạc âåüt càõm
trải, tham quan, hay täø chỉïc ngoải khoạ ngoi giåì.v.v
Hçnh thỉïc läưng ghẹp ny s khäng lm nh hỉåíng âãún
thåìi gian hc táûp trãn låïp. V âãø thỉûc hiãûn cọ hiãûu
qu hçnh thỉïc ny, u cáưu giạo viãn âëa l åí cạc
trỉåìng phäø thäng phi thỉûc sỉû tám huút våïi ngnh, våïi
bäü män.
Cn riãng âäúi våïi cạc trỉåìng sỉ phảm, viãûc kãút
håüp ny s âỉåüc thỉûc hiãûn trong cạc hc pháưn thỉûc âëa
theo qui âënh ca Bäü GD-ÂT, q thåìi gian hc táûp cng
thûn låüi hån, cho nãn viãûc läưng ghẹp giỉỵa l thuút
våïi thỉûc tãú cọ thãø thỉûc hiãûn dãù dng.

3. Kãút lûn
Tỉì nhỉỵng váún âãư â nãu trãn, âãø thỉûc hiãûn täút
viãûc ging dảy âëa l âëa phỉång, theo chụng täi nãn kãút
håüp c hai hçnh thỉïc dảy trãn låïp v dảy ngoi tråìi.
Nãúu sỉí dủng täút c hai hçnh thỉïc ny, thç khi dảy trãn
låïp cäng viãûc ca giạo viãn nhẻ nhng hån, chè cáưn giåïi
thiãûu khại quạt mäüt säú váún âãư chênh, sỉí dủng mäüt säú
tranh nh hồûc bàng hçnh, hỉåïng dáùn hc sinh âc ti
liãûu, hỉåïng dáùn láûp cạc biãøu âäư, nháûn xẹt, phán têch,
kãút lûn Sau âọ âỉa hc sinh ra quan sạt ngoi thỉûc

[8] Địa lý thành phố Đà Nẵng, Sở GD-ĐT Thành phố Đà Nẵng.