Chẩn Đoán Ung Thư Tụy
A-MỘT SỐ TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG CỦA UNG THƯ TỤY
1-Vàng da:
Tắc nghẽn đường mật dẫn đến vàng da ở 70-85% bệnh nhân có u đầu tụy. Các
triệu chứng của vàng da bao gồm:
+ Da vàng
+ Kết mạc mắt vàng
+ Phân màu đất sét
+ Nước tiểu sậm màu
+ Ngứa
Đầu tụy nằm kề cận ống mật chủ và tá tràng, do đó khi u khu trú ở đầu tụy sẽ tăng
trưởng và làm tắc nghẽn các cấu trúc này.
2-Buồn nôn, nôn, sụt cân
- Việc làm rỗng dạ dày sẽ bị trì hoãn khi tá tràng bị chèn ép. Điều này khiến bệnh
nhân cảm thấy đầy hơi, đồng thời cũng góp phần vào triệu chứng buồn nôn và
nôn. Các triệu chứng này hiện diện lúc đầu ở 35-45% bệnh nhân ung thư tụy. Bệnh
nhân cảm thấy chán ăn và buồn nôn, dẫn đến sụt cân.
- Khi bệnh đã tiến triển, 5% bệnh nhân có u gây tắc nghẽn hoàn toàn tá tràng. Phẫu
thuật lúc đó sẽ là cần thiết để bắc cầu qua vị trí tắc nghẽn và cải thiện sự tiêu hóa
3. Mệt mỏi:
Khi bệnh tiến triển xa hơn, bệnh nhân có thể có cảm giác mệt mỏi, suy nhược. Có
nhiều nguyên nhân gây ra triệu chứng mệt mỏi ở bệnh nhân ung thư.
4. Đau bụng:
75-90% bệnh nhân ung thư tụy bị đau bụng. Đau thường dưới dạng đau quặn hoặc
lình bình đầy hơi. Đau có thể lan ra hai vai hay sau lưng.
5. Huyết khối (cục máu đông):
Bệnh nhân ung thư tụy thường có tăng nguy cơ bị huyết khối. Huyết khối cũng có
thể là triệu chứng đầu tiên của ung thư tụy. Ung thư tự bản thân nó gây ra những
được dùng cho chẩn đoán:
1. Siêu âm bụng:
Siêu âm bụng có thể nhận diện một u hay khối ở tụy hoặc đường mật gây ra tắc
nghẽn và vàng da.
2. Siêu âm qua nội soi (EUS):
Siêu âm được thực hiện trong khi nội soi dạ dày tá tràng bằng một thiết bị đặc biệt.
Hình ảnh siêu âm của tuyến tụy nhận được xuyên qua thành dạ dày.
- Phương pháp này có độ nhạy rất cao trong chẩn đoán ung thư tụy. Siêu âm qua
nội soi rất có ích trong việc phát hiện các khối u nhỏ (<2 cm) có thể không thấy rõ
được bằng CT scan thông thường. Nó còn có thể xác định xem khối u đã xâm lấn
vào các mạch máu lớn hay chưa. Thủ thuật này cho thấy rõ chi tiết các động và
tĩnh mạch kề cận với tụy. Hình ảnh tụy qua siêu âm nội soi Hình ảnh ung thư tụy qua siêu âm nội soi
- Sinh thiết khối u bằng cách chọc hút bằng kim nhỏ (FNA) có thể được thực hiện
trong lúc siêu âm qua nội soi để chẩn đoán ung thư tụy. Cần an thần giảm đau
đường tĩnh mạch khi thực hiện thủ thuật này.
3-Chụp nội soi mật tụy ngược dòng (endoscopic retrograde
cholangiopancreatography=ERCP)
- ERCP được thực hiện bằng ống nội soi qua ngã dạ dày tá tràng để quan sát
đường mật. Nó còn được dùng để đặt một stent hoặc ống sonde giúp dẫn lưu ống
mật chủ bị tắc nghẽn. Cần thực hiện an thần giảm đau tĩnh mạch khi thực hiện thủ
thuật này. Thủ thuật sẽ giúp xác định nguyên nhân gây ra tắc nghẽn.
- Một số nguyên nhân gây ra tắc nghẽn đường mật bao gồm: u bóng Vater,
carcinoma đường mật (ung thư đường mật), viêm hoặc ung thư tụy. Lấy dịch mật
- Có nhiều loại ung thư tụy khác nhau; tuy nhiên, chủ yếu là carcinom tuyến của
ống tụy (ductal adenocarcinoma) (95%). Loại ung thư tụy này khởi phát từ niêm
mạc của ống tụy (pancreatic duct), là phần tụy ngoại tiết sản xuất ra dịch tiêu hóa.
- Khoảng 5% các trường hợp ung thư khác khởi phát từ phần tụy nội tiết. Loại này
thường được gọi là ung thư tế bào đảo tụy sản xuất ra insulin (Islet, insulin producing
cell) hoặc ung thư thần kinh-nội tiết (neuroendocrine cancer). Đôi khi còn có thể gặp các
loại ung thư hiếm thấy hơn như sarcoma hoặc lymphoma.