PHÁT HÀNH THEO LÔ LỚN – GIẢI PHÁP CƠ BẢN
NÂNG CAO TÍNH THANH KHOẢN CỦA TRÁI PHIẾU
CHÍNH PHỦ
ISSUING GOVERNMENT BONDS IN LARGE LOTS – A BASIC
SOLUTION TO THE LIQUIDITY OF THE BONDS HỒ HỮU TIẾN
Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng TÓM TẮT
Thời gian qua trái phiếu Chính phủ được phát hành nhiều đợt, mỗi đợt với lượng vốn huy động
nhỏ, có ngày phát hành và ngày đáo hạn khác nhau. Điều này là nguyên nhân cơ bản làm hạn
chế tính thanh khoản của trái phiếu Chính phủ, từ đó hạn chế khả năng huy động vốn của Kho
bạc Nhà nước qua phát hành trái phiếu Chính phủ trên thị trường. Đồng thời đã tạo nhiều khó
khăn cho nhà phát hành, nhà đầu tư, nhà môi giới và cả cơ quan quản lý. Vì vậy cần phát hành trái
phiếu Chính phủ theo lô lớn và cơ cấu lại các lô trái phiếu đã phát hành còn trong thời hạn lưu
hành.
ABSTRACT
Recently, the government bonds have been issued many times, each of which mobilizes a small
amount of capital with different issuing dates and different maturity dates. This is the main reason
reducing the liquidity of the government bonds, and therefore restrains the capital mobilization of
the treasury by issuing the government in the financial market. Furthermore, it also brings
difficulties to issuers, investors, brokers and stock managers. Therefore, we should issue big bond
lots and reconstruct the government bonds which have been issued before the expire date.
Để đáp ứng nhu cầu vốn cho đầu tư phát triển, ban đầu Chính phủ dự kiến trong giai
đoạn 2003-2010 sẽ huy động 63.000 tỷ đồng cho một số dự án giao thông, thủy lợi và điện

loại trái phiếu Chính phủ ngày càng đa dạng hơn và một khối lượng vốn khá lớn đã được huy
động qua thị trường sơ cấp nhưng thị trường thứ cấp hoạt động quá yếu ớt. Theo Viện nghiên
cứu Nomura và Bộ Tài chính Việt Nam, mức độ tập trung và tỷ lệ giá trị giao dịch / giá trị
niêm yết trái phiếu Chính phủ của Việt Nam là rất thấp so với các quốc gia khác trong khu
vực.

Bảng 1: Mức độ tập trung trái phiếu Chính phủ
và tỷ lệ giá trị giao dịch/giá trị niêm yết trái phiếu Chính phủ của một số quốc gia

Quốc gia
Mức độ tập trung TPCP (%)
Tỷ lệ GT giao dịch TPCP/GT niêm yết (lần)
- Trung quốc
19,8
1,4
- Hàn Quốc
26,2
2,6
- Singapore
22,9
2,6
- Malaysia
22,8
2,0
- Thái Lan
27,7
1,7
- Việt Nam
3,2
0,9

+ Đối với Kho bạc Nhà nước với tư cách là nhà phát hành, phải thực hiện một khối
lượng lớn công việc về thủ tục phát hành; đăng ký niêm yết, lưu ký, thanh toán gốc và lãi trái
phiếu.
+ Đối với cơ quan quản lý thị trường giao dịch trái phiếu Chính phủ (Trung tâm giao
dịch chướng khoán và Trung tâm lưu ký chứng khoán) không thể đồng thời niêm yết tất cả các
loại trái phiếu Chính phủ để cung cấp thông tin kịp thời cho các nhà đầu tư. Ngoài ra các cơ
quan này còn phải đảm nhiệm khối lượng công việc rất lớn trong quản lý và thanh toán nợ
gốc, lãi của nhiều loại trái phiếu Chính phủ khác nhau. Hầu hết trái phiếu Chính phủ hiện nay
đang lưu hành trên thị trường đều có lãi thanh toán hàng năm.
+ Đối với nhà đầu tư và nhà môi giới, họ thật sự khó khăn khi theo dõi diễn biến giá thị
trường các loại trái phiếu Chính phủ. Kết quả phân tích diễn tiến giá thị trường ít có ý nghĩa vì
các giao dịch khớp lệnh rất ít, thưa thớt và cách quãng. Vì vậy giá niêm yết của phiên giao
dịch trước hầu như không có ý nghĩa tham khảo đối với nhà đầu tư khi tính toán đặt giá giao
dịch.
Vì vậy trong năm 2007 Kho bạc Nhà nước đã thí điểm phát hành theo lô lớn. Sau đây
là một ví dụ về phát hành trái phiếu Chính phủ theo lô lớn.
Bảng 2: Phát hành trái phiếu kho bạc theo lô lớn
Đợt
phát
hành
Ngày
chuyển
tiền
Ngày
đáo
hạn
n
(ngày)
L/suất
danh

7,9
7,75
400,0
404,722
Tổng 1000,0
1016,100
Trong đó: n là số ngày của khoảng thời gian từ ngày chuyển tiền mỗi đợt phát hành đến
ngày đáo hạn.
Lô trái phiếu này có tổng mệnh giá 1000 tỷ đồng, có thời hạn là 5 năm, lãi suất danh
nghĩa 7,9%-năm, lãi thanh toán hằng năm, ngày đáo hạn là 19/10/2012, được phát hành trong
3 đợt. Lãi suất trúng thầu và mệnh giá trái phiếu phát hành từng đợt thể hiện ở bảng 2.
Cách xác định giá bán thực tế mỗi đợt được tính theo phương pháp chiết khấu dòng
tiền.
V
1
=
55432
0765,1
300
0765,1
300079,0
0765,1
300079,0
0765,1

28
5
5
0775,1.0775,1400
0775,0
0775,11
).079,0400( xx
= 404,722 tỷ đồng
Việc phát hành trái phiếu Chính phủ theo lô lớn có thể tạo áp lực thanh toán cho ngân
sách nhà nước do một khối lượng lớn trái phiếu Chính phủ cùng đến hạn, nên cần xây dựng và
thực hiện kế hoạch mua lại trái phiếu Chính phủ trước hạn. Quy trình, phương pháp thực hiện và
tính toán giá thực tế giống như khi phát hành song cách thức ngược lại.
Ngoài ra, Kho bạc Nhà nước cũng cần cơ cấu lại các loại trái phiếu đã phát hành đang
còn trong thời hạn lưu hành. Đối với những loại trái phiếu Chính phủ sắp đến hạn thanh toán
trong vòng 1 năm tới có thể không cần phải cơ cấu lại. Nhưng với các loại trái phiếu Chính
phủ mà thời gian đáo hạn còn khá lâu, Kho bạc Nhà nước nên gom các loại trái phiếu Chính
phủ đã phát hành có ngày phát hành gần kề nhau song khối lượng lô nhỏ để đổi thành một loại
trái phiếu có cùng ngày phát hành và cùng lãi suất với khối lượng lô lớn. Cách tính toán vẫn là
phương pháp chiết khấu dòng tiền.
Để minh họa ta lấy ví dụ sau:
Bảng 3: Cơ cấu lại lãi suất và thời gian đáo hạn của TPCP đã phát hành

Mã
TP
Ngày
phát
hành
Thời hạn
trái
phiếu

7,3
100
99,605
- 0,395
Tổng
1000
1000,809
+ 0,809

Chẳng hạn có 3 lô trái phiếu kho bạc đã được phát hành như trên. Để có được một lô
lớn với tổng mệnh giá là 1000 tỷ đồng, có cùng ngày đáo hạn là 16-5-2011 và lãi suất là 7,4%
năm (chọn mã trái phiếu số 2 làm chuẩn ). Như vậy cần đổi các mã trái phiếu 1 và 3 thành mã
trái phiếu 2. Giả sử việc đổi trái phiếu này được thực hiện trong tháng 5 năm 2008.
V
1
=
365
4
3
076,1.
074,1
200
074,0
074,11
.200076,0( x
= 201,204 tỷ đồng
V

- Số 9 – Tháng 9/2006 – trang 16 – 17.
- Số 10 – Tháng 10/2007 – trang 12 – 14.
[2] Tạp chí Ngân quỹ quốc gia – Số 63 tháng 9/2007 – trang 15 – 19
[3] http//www. vneconomy.com.vn/tbktvn
http: vietnamnet.vn/kinhte/taichinhnganhang/2004/07/173182