Chủ quyền quốc gia trong điều kiện toàn cầu hóa I. Chủ quyền quốc gia
1. Khái niệm:
CQQG là quyền thiêng liêng bất khả xâm phạm của một quốc gia độc lập được thể
hiện trên mọi phương diện, chính trị, an ninh, quốc phòng, ngoại giao, kinh tế, văn
hóa xã hội và được đảm bảo toàn vẹn, đầy đủ về mọi mặt, cả hành pháp, lập pháp
lẫn tư pháp của quốc gia đó trong phạm vi lãnh thổ của quốc gia mình.
(Trích T17/Sách “Chủ quyền quốc gia dân tộc trong xu thế toàn cầu hóa và vấn đề
đặt ra với Việt Nam” của TS.Phan Văn Rân và PGS.TS Nguyễn Hoàng Giáp)
2/ Một số quan niệm về chủ quyền quốc gia:
Quan niệm: chủ quyền tuyệt đối của quốc gia dân tộc
Đại diện là Niceolo Machiavelli (1469-1527), ông cho rằng chủ quyền quốc gia
phải tuyệt đối trong phạm vi lãnh thổ quốc gia, phải được đặt trên mọi quyền lực
khác. Nghĩa là trong phạm vi lãnh thổ của mình, một quốc gia dân tộc có quyền
làm mọi điều bất chấp các quốc gia khác, và để tăng cường quyền lực của mình,
quốc gia có thể sử dụng tất cả các phương thức chính sách khác nhau, kể cả việc
sử dụng thủ đoạn.
Quan niệm về chủ quyền độc lập của quốc gia dân tộc:
Đại diện là J.J Rousseau, ông cho rằng chủ quyền quốc gia dân tộc đồng nghĩa
với độc lập của quốc gia đó và được thể hiện ở ba đặc tính:
Quyền lực toàn vẹn ( Một quốc gia có quyền can thiệp vào mọi lĩnh vực có
lợi cho sự phát triển tồn tại của dân tộc)
Quyền lực chuyên biệt (chủ quyền quốc gia dân tộc phải độc quyền trên
toàn bộ lãnh thổ của mình, trừ trường hợp quốc gia đó muốn tự hạn chế độc
quyền này bởi những cam kết quốc tế với nước ngoài và các tổ chức quốc
tế)
Quyền lực tự chủ: chủ quyền quốc gia phải tự chủ, không phụ thuộc vào
quốc gia nào trong quan hệ đối nội và đối ngoại.
Dựa trên cơ sở kế thừa những thành tựu của chính trị học, dân tộc học… có thể
2. CNH, HĐH đất nướcPhát triển lực lượng SX
3. Tiếp cận KH & CN tiên tiến, hiện đại của thế giới,
4. Học hỏi những kinh nghiệm quản lý xã hội
5. Phân bổ tài nguyên hợp lý
6. Mối quan hệ các nước gần gũi hơn
b. Ảnh hưởng tiêu cực
An ninh kinh tế:
Chèn ép & áp đặt quan hệ SX và XH lên nước khác -> Công cụ tài chính,
thương mại
Thế mạnh của KHKT -> Tính bảo mật thông tin Quốc gia
Văn hóa truyền thông và bản sắc dân tộc
Giá trị VH những nước lớn được thừa nhận chung của các xã hội khác
nhau.
Giá trị riêng của dân tộc bị xói mòn và mất dần ảnh hưởng.
An ninh Môi trường:
Tài nguyên cạn kiệt, bị xâm hại -> đe dọa các hoạt động kinh tế-xã hội.
Xã hội:
Phát triển và lan truyền của nhiều tệ nạn tội phạm quốc tế, khủng bố quốc
tế,… -> tăng mối đe dọa tới sự ổn định và trật tự xã hội và cuộc sống con
người
Chính trị:
1. Thẩm quyền và khả năng hành xử của quốc gia bị hạn chế.
2. Hệ thống chính trị và các thiết chế thay đổi kịp thời để phù hợp
3. Sự lợi dụng, can thiệp của thế lực bên ngoài vào các nước
3. Các quan điểm
Trung lập:
TCH là một xu thế phát triển tất yếu của lịch sử, do những nguyên nhân
khách quan và chủ quan, vừa có những tác động tích cực và tiêu cực đối với
tất cả các nước
Tận dụng các cơ hội và đối phó với những thách thức.