ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN ÚC
Úc– thuộcchâu lụcnhỏ nhất vàcũnglàmột trongnhững quốcgialớn nhất thế giới.
Đại đa phần dânsố của đất nước là những người nhập cư, được người châu Âu
pháthiện vàothế kỷ 17, Úc đã có người sinh sống ít nhất từ 30.000 năm trước.
Úc – đấtnước duy nhất trên thế giới chiếm toàn bộ lục địa. Ấn Độ dương baobọc
phía tâyvà namÚc, Thái Bìnhdương – phía đông(kể cả biển San hô),vịnh
Carpentari, cácbiển Timor và Arafurbao bọc phía bắc.
Úc – lụcđịa thấp nhất trong các lục địa,chỉ gần 3% lãnh thổ nằm ở độ caotrên
1.000mso với mực nướcbiển.Cao nguyên Tây chiếmphần lớn đất nước, về phía
đôngcủa caonguyên,từ bờ bắc đến bờ namlà vành đai các vùngthấp. Dãy núi
phân thủy Lớn, chạy dọcbờ đông củaÚc. Mặc dù có độ caokhônglớn, nhưng dãy
núi giữ vai tròquantrọng trong việc tạo nênkhí hậu, cản giómang hơi nướctừ
Thái Bìnhdươngvào. Ngoại trừ vùng bờ đông và cả miền bắc và tây – nam củađất
nước, nhữngdiện tíchmênh mông của Úc là những vùng khôhạn. Do đó tên gọi
thứ hai của Úc– Lục địa xanhđã làm mọi người ngạcnhiên.
Mạng lưới sôngngòi của đất nước pháttriểnyếu, vào mùakhô ( mùa hèvà thu)đa
số các sông bị cạn, nhiều sông bị khô,biến thành các chuỗi thủy vực riêng biệt. Các
sông lớn nhất lục địa.Murrey và các phụ nhánh, DarlingvàMarrabiji.Nhìn trên
bản đồ,các hồ của Úc là những thủy vực lớn,nhưng thực ra chúngđầy nướchết cỡ
chỉ vài lần trong mộtthế kỷ, vào các kỳ cólượng mưa cao khácthường.
Một trong nhữngdanhthắng nổi tiếng nhấtcủa Úc là Rào Đá Ngầm Lớn công trình
san hôlớn nhất thế giới. Đó là hệ thống đá ngầm và các đảo nhỏ kéo dài 2.000km
dọc bờ sông của đất nước, từ mũi York và gầnđến Brisbane. Rào Đá Ngầm – thế
giới thầnthoại của nhữngcông trình đá vôikỳ vĩ và vô vàn các loại cá nhiệt đới sặc
sỡ đến khó tin. Rào Đá Ngầm là vườn quốc gia đã có hơn 20 năm.
Thế giới độngvật ở Úc độc đáo đến mức gọi là tấm danh thiếp đặc biệtcủa đất
nước cũngđúng.Kanguru, gấu túi,thú nỏ vịt và nhiều loài khác mà ngoài Úcra
khôngnơi nào có. Điều này liên quanđến đặc điểm lịch sử địa chấtcủa Úc, mà
chínhlà sự cách ly ngàn đờivới các lục địakhác, do đó ở đây cònbảo tồn những
đại diện cổ nhất của loài thú cóvú – loài có túivà đẻ trứng.
Việc bảo vệ thiên nhiên ở Úc được quan tâm đặc biệt.Năm 1879ở gần Sydneyđã

Hơn 300nămtrước không aibiết gìvề thổ dân Úc vàcác nướcÚc. Vào thế kỷ 17
các nhà địa lýchâu Âu chỉ trên bản đồ thế giới mộtkhối lục địa lớn gọi là Terra
Australic Incognita ( đấtlạ phương nam),nhưng không có mộtkhái niệm nhỏ nào
về sự phân bố, kích thước và ranh giớicủa miền đất này. Không aibiếtngười châu
Âu đầu tiên nhìn thấy bờ biển nước Úclà ai. Cóthể đó là WiliamJanzoonngười Hà
Lan, mà cũng có thể đó là Luis vaes de Torres– người Tây Ban Nha,vào năm 1606
đã tiếp cận bờ biểnmiền đấtlạ, nhưng khôngtinchắc đó là một lục địa mới. Trong
40 nămtiếp theo,người Hà Lannghiên cứu bờ tây vàbắc đại lục. Miềnđất nước
được phát hiện có tên là Tân Hà Lan. Năm 1642 Abel Tasmanphát hiện một hòn
đảo mà sauđó đượcđặt tên ôngđể kỷ niệm.Chính ôngđã phát hiện NewZealand.
WilliamDempier,một hải tặcngười Anh, vào năm 1688đã đổ bộ lên bờ tây. Bờ
đôngkhôngđược khảo cứu cho đến năm 1770, ngày 29thnag14 chiếctàu
“ Endeavour”của JamesCook vào vịnh Botani.Cook tuyên bố quyền của Anh quốc
đối với miền đông đại lục, gọi đó là NewSouth Wales.
Làng Anhđầutiên đượcthànhlập ở đây năm1787.Dân cư ở làng là những người
tù đượcđưa từ chínhquốc tới. Trướcđó không lâu docuộccách mạng ở Mỹ, Anh
mấtcác thuộc địa ở Bắc Mỹ và cầngấp những nhà tù mới ở hải ngoại. Úctrở thành
loại nhà tù đó. Tháng 5– 1787 hạm đội gồm 11 tàu, trên đó có gần một ngàn rưỡi
mà hơn một nửalà khổ sai,đã rời nước Anh. Tháng1 năm sau,dưới sự chỉ huy của
ArthurPhillip, hạm đội đã đếnbờ biển Úc,đi vào vũngPort Jackson, phía bắc vịnh
Botani. Lịch sử Sydney,thànhphố lớn nhất nước Úc,được bắt đầu như vậy.
Ổn địnhxong,dân dicư bắt đầutrồng lúa mì và chăn nuôi gia súc. Đến năm 1800
có tới 5.000ngừoi sinhsống trong làngvà bải chăn thả nằm giữa đại dương và
Green Mountains.Năm1813 dân làngtìm được một con đườngthuận tiện duy
nhất đi qua dãyGreenMountains dẫn vào cácvùngnội địa của đất nước. Cácchủ
nôngtrại và chăn nuôi cần những vùng đất mới,họ bắt đầu tự độngchiếmđất ở
phía tâyvà và bắc Sydney. Nhữngngười này được gọi làSquatter ( tiếngAnhlà
những người chiếm đất quốc gia),bởi vì họ không trả thuế chiếm đất vàsử dụng
đất.
Metue Flinders,một sĩ quan hàng hảiđi qualục địa năm 1801– 1803và đề nghị

dài 20 năm, và năm 1927nghị viện chuyển từ Melbourne đến Canberra.
Úc chiếm vị trí thứ 6 thế giới về diện tích lãnhthổ nhưng về dân số nó lại chiếm vị
trí 50 trongsố các quốcgia của thế giới. Phầnlớn lãnh thổ Úc hầunhư không có
người ở. Hơn 85% dân số sốngở các thành phố.Hầu như 2/3 – tập trungở 5 vùng
thành phố lớnnhất. Bangđông dâncứ nhất Úclà NewSouthWales mà thủ phủ là
Sydney– thànhphố lớn nhất nước.Victoria và thủ phủ Melbourne chiếm vị trí thứ
2 trong số cácbang và thành phố.
Úc – đấtnước phát triển nhấtở Nam bán cầu, nhưng cơ cấu ngoại thươngkhông
cho phép đưa Úc vào hàng quốcgia phát triểncao điển hình. Cácthànhtựu của đất
nước dựa trên cơ sở công nghiệp và tài nguyênthiênnhiên, nghĩa là xuất khẩu
nguyênliệu. Ngành chủ đạocủa nôngnghiệp vẫn làchăn nuôi cừu. Từ trước đến
giờ Úc dẫnđầu thế giới về sản xuấtvà xuấtkhẩu len.Cácvùng chính pháttriển
chăn nuôi cừu– dải đấtrộng dọc sườn tây củadãy Great DividingRange,từ bắc
vùng New South Wales đến tây Victoria.Cừu cònđượcchăn nuôi ở NamvàTây Úc.
Súc vật lớn cósừngđược chăn nuôi ở Queensland, lãnhthổ Bắc và phía bắc miền
Tây Úc, mặc dù diện tích gieo trồng chiếm phần khônglớn lãnh thổ, nhưngđất
nước vẫn chiếmmộttrong những vị trí dẫn đầutrên thế giới về sản xuất lúa mì.
Thu nhập từ xuất khẩukhoáng sản chiếm khoảng 1/3xuất khẩu của Úc. Quặng sắt,
đồng, chì, kẽmvà bạc đượcxuất khẩu.Khaithác bô xít và nikelphát triển nhanh.
Có thể trong những nămtới Úcsẽ giữ vaitrò quan trọng trên thế giới về xuất khẩu
uraniumvà amiăng.
Tên gọi:Cộngđồng Úc. Diện tích 7.687.000km2. Dân số ( năm 1999) 18.439.000
người. Thủ đô. Canberra -Đỉnh núi caonhất.Cossushco ( 2.228m).Cáchồ lớn. Eir,
Torrens,Gheirdiner.Ngônngữ chính,tiếngAnh. Các tín ngưỡngchính. Thiên chúa
giáo, TinLành,Chínhthống.Nguyênthủy quốc gia. Nữ hoàngAnhmà đại diện là
thống đốc toànquyền - Thủ tướng là nguyên thủ của đa số nghị viện. Văn phòng bộ
trưởng đượcthủ tướng chọn từ thànhphầncủa thượng việnvà hạ viện - Đơn vị
hành chính.6 bang NewSouth Wales, Queensland, NamÚc, Tasmania, Victoria,
Tây Úc, lãnhthổ của thủ đô liên bang và lãnhthổ Bắc. Hệ thống tiền tệ. 1 đô la Úc =
100 cent.

Vùng trung du phía nam của dãy Tailor, cách vũng Morton 19km về phía tây.
Làng trở thành thành phố năm 1834 và tên để kỷ niệm nam tước Thomas
Brisben, thống đốc New South Wales. Trong số các danh thắng của thành phố
cổ. Đại thánh đường, trường đại học tổng hợp thành lập năm 1909. Tòa nhà
nghị viện ( năm 1869), Galeri mỹ thuật, trong đó có Galeri tranh Quốc gia, các
viện bao tàng và thư viện, công viên và vườn cây.
Pert ( 1.143.265 người) nằm ở cửa sông Swan ( thiên nga) chảy vào Ấn Độ
dương, thủ phủ của bang Tây Úc, trung tâm lớn về giao thông, thương mại và
công nghiệp. Sông Swan là ranh giới thực tế trung tâm thành phố ở phía nam
và đông, nối liền Pert với cảng Frimantle. Ở rìa tây của thành phố, công viên
mỹ lệ Kings vượt cao lên, nhiều giống thú của Úc sinh sống ở đó. Các danh
thắng chính. Viện bảo tàng nhân chủng Bernd. Thư viện xã hội quốc gia, Galeri
tranh " Thế giới dưới nước" - một cảnh hồ khổng lồ trong vũng gần thành phố.
Có những nhà thờ Anh giáo, Pert trở thành thành phố năm 1856. Thành phố
phát triển đặc biệt nhanh chóng sau năm 1890, khi ở miền tây đất nước, phát
hiện ra vàng. Việc xây dựng cảng Frimand năm 1901 và tuyến đường sắt năm
1917 cũng thúc đầy để mở rộng thành phố. Loài thú có túi thường gặp ở Tân
Ghine, Tân Thế giới, Nhưng chính ở Lục địa xanh chúng đa dạng đến kinh ngạc
- 120 loài, chỉ riêng Kanguru có đến 50 loại. Tuy nhiên người Úc chỉ gọi hai
loại lớn nhất là Kanguru hung đỏ và xám lớn. Loại đầu được mô tả trên quốc
huy Úc, các loại nhỏ hơn còn lại ở trong nước được gọi là Wallabi. Sau khi
người châu Âu xuất hiện, kanguru bị tiêu diệt hàng loạt để lấy thịt và da, và cả
dưới chiêu bài là làm trong sạch đồng ruộng. Một số loài không cạnh tranh nổi
với loài thỏ được đưa đến. Ngày nay việc cấy giống Kangura biến mất không
còn đáng lo ngại nữa.