z
TIỂU LUẬN
ĐỀ TÀI: NGUYÊN NHÂN VÀ THỰC TRẠNG THÂM HỤT
NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC NĂM 2008
I. Nguyên nhân thâm hụt ngân sách năm 2008 2
1. Khủng hoảng tài chính toàn cầu 2
2. Lạm phát tăng rất cao (22.97%) 2
3. Cơ cấu Thu – Chi NSNN thay đổi 3
4. Thiên tai, lũ lụt, dịch bệnh 3
5. Gói kích cầu của CP nhằm kích thích Đầu tư và Tiêu dùng 3
II. Thực trạng 3
1. Tổng vốn đầu tư vào Việt Nam Giảm sút 3
2. Hoạt động Xuất Khẩu hàng hóa sang Thị trường TG giảm mạnh. Đặc biệt thị trường
Mỹ và Châu Âu 3
3. Hoạt động xuất khẩu chiếm 60% GDP do dó bị giảm sút mạnh. Đặc biệt là thì
trường Mỹ, Châu Âu,… 3
4. Nguồn Thu vào NSNN giảm 3
5. Nhiều Doanh nghiệp bị thua lỗ hoặc bị phá sản 3
6. Tốc độ tăng trưởng Kinh tế Giảm sút 3
III. Nguyên nhân thâm hụt ngân sách năm 2009 3
IV. Thực trạng thâm hụt NSNN năm 2009 4
V. Giải pháp của Chính Phủ nhằm Tài trợ cho thâm hụt Ngân sách nhà 4
1. Giảm chi tiêu công 4
a. Cắt giảm nguồn đầu tư và Tín dụng Nhà nước 4
b. Rà soát và cắt bỏ các hạng mục đầu tư kém hiệu quả của doanh nghiệp nhà nước 4
c. Cắt giảm chi thường xuyên của bộ máy nhà nước các cấp 4
2. Kiện toàn hệ thống thu 4
3. Phát hành Tín phiếu 5
4. Trái phiếu 5
5. Vay nợ nước ngoài 7
a. Thực trạng vay nợ nước ngoài của Việt Nam 7
Các gói kích cầu Kinh tế của Chính Phủ
Tình hình Thiên tai, lũ lụt, dịch bệnh trong năm
Vốn đầu tư Giảm Nhiều nhất và FDI
Hoạt động xuất nhập khẩu giảm mạnh
=> Giảm Thu vào NSNN
• Tổng GTXK chỉ đạt 27.8 tỷ USD so với dự kiến là 64.75 tỷ USD (6 tháng đầu
năm)
• Giá trị Xuất khẩu và Giá xuất khẩu nhiều loại hàng hóa đều sụt giảm mạnh
• Thị trường xuất khẩu cũng bị thu hẹp như Hoa Kỳ, Nhật Bản, EU, …
• Lượng khách du lịch giảm 20%
• Lượng vốn FDI giảm sút tới hơn 1/3 cùngkỳ
IV. Thực trạng thâm hụt NSNN năm 2009
V. Giải pháp của Chính Phủ nhằm Tài trợ cho thâm hụt
Ngân sách nhà
1. Giảm chi tiêu công
a. Cắt giảm nguồn đầu tư và Tín dụng Nhà nước
15 Tập đoàn và Tổng công ty Nhà nước bị cắt giảm, hoãn khởi công 1.003
dự án với Tổng giá trị 29.366 tỷ VNĐ
Số dự án đình hoãn, dãn tiến độ của địa phương là 1.884 dự án với tổng số vốn
điều chỉnh giảm 5.662 tỷ đồng
2 bộ GTVT và NN-PTNT cắt giảm, đình hoãn 3.900 tỷ đồng vốn ngân sách và
vốn trái phiếu chính phủ
b. Rà soát và cắt bỏ các hạng mục đầu tư kém hiệu quả của
doanh nghiệp nhà nước
Quảng Nam
Hoãn khởi công các dự án Trụ sở làm việc Trung tâm Pháp y tỉnh Quảng Nam
và Khu xử lý rác thải Đồi 42 với tổng mức đầu tư 9,7 tỷ đồng.
Ngừng triển khai, chấm dứt đầu tư 2 dự án Khu nuôi tôm công nghiệp tại Vũng
Lắm (huyện Núi Thành) và Bình Hải (huyện Thăng Bình); với tổng mức đầu tư
35,5 tỷ đồng
buộc bằng đồng Việt Nam đối với các tổ chức tín dụng.
Tín phiếu phát hành theo hình thức ghi sổ, với kỳ hạn 364 ngày.
Lãi suất là 7,8%/năm.
Quý III - 2008, Kho bạc Nhà nước sẽ phát hành 4.000 Tỷ đồng Tín phiếu kho bạc nhà
nước
Ngày 6/10/2008, Kho bạc Nhà nước phối hợp với Ngân hàng Nhà nước tổ chức
đấu thầu 1.000 tỷ đồng tín phiếu kho bạc đợt 11/2008.
Kỳ hạn 364 ngày.
Tín phiếu được phát hành ngày 7/10, hạn thanh toán là ngày 6/10/2009.
Tín phiếu được phát hành
=>
Ưu điểm:
• Dễ huy động vốn để bù đắp thâm hụt ngân sách tạm thời.
• Giúp rút tiền từ lưu thông về để chủ động kiểm soát chặt chẽ tiền tệ, góp phần
kiềm chế lạm phát.
Nhược điểm:
• Kỳ hạn ngắn.
• Hình thức phát hành là đấu thầu dẫn đến chính phủ có thể chịu mức lãi suất không
mong muốn.
4. Trái phiếu
Chứng khoán nợ, có thời hạn (1 năm trở lên), có mệnh giá, có lãi, xác nhận nghĩa vụ của
trả nợ của chủ nợ với người sở hữu trái phiếu.
• Năm 2007, kế hoạch đề ra là 22.000 tỷ đồng và huy động được 7.000 tỷ đồng,
chiếm 32%. Năm 2008, số vốn huy động được là 20.000 tỷ đồng, chiếm 62%.
Tổ chức phát hành
Loại trái
phiếu
Ngày đấu thầu dự kiến Khối lượng dự kiến
Kho bạc Nhà nước
Trái phiếu
• Lãi suất trần cao nhất 8,5%.
• Hình thức Đấu thầu là kết hợp Đấu thầu cạnh tranh lãi suất và không cạnh tranh
lãi suất.
• Phát hành dưới hình thức bút toán ghi sổ và được niêm yết tại Trung tâm Giao
dịch Chứng khoán.
Trái phiếu Chính phủ quý I/2010
Stt
Kênh phát hành Ngày tổ chức đấu thầu, bảo lãnh Khối lượng
1 Đấu thầu tín
phiếu qua
NHNN
Thứ 2, thứ 5 hàng tuần (ngày 11/1,
14/1, 18/1, 21/1, 25/1, 28/1, 1/2,
4/2, 25/2, 1/3, 4/3, 8/3, 11/3, 15/3,
18/3, 22/3, 25/3, 29/3)
1.000- 1.500 tỷ đồng/
phiên
2 Đấu thầu trái
phiếu qua Sở
GDCK
Ngày 21/1, 4/2, 4/3, 18/3 1.000- 1.500 tỷ đồng/
phiên
3 Bảo lãnh phát
hành
Ngày 15/1, 27/1, 10/3, 24/3 1.000- 1.500 tỷ đồng/
phiên
=>
Ưu điểm:
• Có tính an toàn cao do được chính phủ bảo lãnh về việc thanh toán đúng hạn.
Nhược điểm:
• Ảnh hưởng tới chính trị
6. Phát hành tiền giấy
Phát hành tiền giấy là một biện pháp dễ thực hiện khi Ngân Hàng nước chỉ cần in thêm
tiền. Tuy nhiên trong những năm gần đây biện pháp này không được sử dụng.
• Từ những năm 1990, phát hành tiền chống thâm hụt ngân sách có xu hướng giảm
dần:
• Năm 1990: 2.01% GDP, 30% Bội chi
• Năm 1991: 0.34% GDP, 17.79% Bội chi
• Năm 1992 thì dừng hẳn
Bảng số liệu Tổng thu, Tổng chi, Thâm hụt NSNN so với GDP
Năm Tổng thu
(1.000 tỷ)
Tổng chi
(1.000 tỷ)
Thâm
hụt/GDP
2001 100,900 129,773 4.7
2002 123,860 148,208 4.5
2003 177,409 197.573 3.3
2004 149,320 187,670 4.3
2005 283,847 313,479 4.86
2006 350,842 385,666 5
2007 431,057 469,606 5
2008 408,080 474,280 4.95
2009 394,000 533,000 6.9
Dự kiến
2010
461,500 582,200 6.2
• Thâm hụt NSNN ngày càng tăng, nhưng mức thâm hụt NSNN/GDP
1. Tỉ lệ lạm phát cao khá cao
1. Suy thoái Kinh tế làm chi tiêu NSNN tăng lên cao hơn
2. Do thiên tai lũ lụt…nên phải chi Trợ cấp nhiều trợ cấp nhiều
3. Sau khi gia nhập WTO, Thu NSNN từ thuế giảm do cắt giảm nhiều loại
thuế
Sau khi gia nhập WTO, Việt Nam phải cắt giảm 22% so với mức
thuế hiện hành (trên toàn bộ biểu thuế Nhập khẩu của Việt Nam –
10.600 dòng thuế).
Tổng lượng thuế giảm sau 5 năm sau khi gia nhập WTO là 300
triệu USD, tương đương 4.800 tỷ đồng.
Trung bình giảm khoảng 1.000 tỷ đồng/năm, tương đương khoảng
6-7% số thu thuế nhập khẩu hàng năm.
3. Cắt giảm thuế để kích thích đầu tư và tiêu dùng
3. Nguồn thu ngân sách nhà nước không ổn định
4. Quản lý vĩ mô KT chưa hiệu quả
4. Hoạt động thu chi thuế kém hiệu quả, trốn thuế, lậu thuế
=> Ảnh hưởng của Thâm hụt NSNN
• Gánh nặng cho nền Kinh tế và khả năng trả nợ trong tương lai.
• Gây Lạm phát 5%
=> Kích thích tăng trưởng kinh tế