Thảm họa của biến đổi
khí hậu
Trongmấy thập kỷ qua, nhânloại đã chứng kiến và các nhà khoa học trên
khắpthế giới đã liên tục báođộngvề nhữngbiến động bất thườngcủa khí hậu toàn
cầu.
Lũ lụt
Hiện tượng bề mặt địa cầu, trước hết là khí quyển và thủyquyển không ngừng
nónglên, làm xáo động môi trườngsinh thái, đã và đang đặt ra nhiều hệ lụy đốivới
đời sốngloài người và sinhquyển của trái đất.
Các công tác nghiên cứu quymô toàn cầu đã được các nhà khoahọc ở các trung
tâmnổi tiếngtrên thế giớithúc đẩytừ đầu thập kỷ 90 thế kỷ XX.
Hội nghị quốc tế do LiênHiệp Quốc triệu tập đã được tổ chức tại Jiode Janero năm
1992. Hội nghị đã thông quamột hiệp định khungvà một chương trình hànhđộng
quốctế nhằm cứu vãntình trạng “xấu đi” nhanhchóngcủa bầu khí quyển trái đất,
được coi là nguyên nhân chủ yếucủa sự gia tănghiểm họa.
Tổ chức nghiêncứu liên chính phủ về biến đổi khí hậu của Liên Hiệp Quốc (IPCC)
đã được thànhlập, thu hút sự thamgia của hàng ngàn nhà khoa học quốc tế.
Nhiều hội thảo vàbáo cáo đã được tổ chức và công bố. Tạihội nghị Kyoto năm
1997, một nghị định thư quốctế (Nghị định thư Kyoto) đã được thôngqua. Đến
đầu tháng2/2005,Nghị định thư đã được nguyên thủ 165 quốc gia phê chuẩn và
bắt đầu có hiệu lực từ 10/2/2005.
Việt Namphê chuẩn Nghị định thư Kyoto ngày 25/9/2005. Mới đây, hộinghị lần
thứ 12 của 159nướcthamgia hiệp định khungvề khí hậu, phiên họp thứ 2của các
bên tham gia Nghị định thư Kyoto đã được Liên Hiệp Quốc tổ chức tại Nairobi,thủ
đô Kênya.
Hạn hán
Bài viết này đề cập đến các mối liênquangiữa nhiệt độ bề mặt địa cầu không
ngừnggia tăng, băng tannhanhở hai địa cựcvà trên đỉnh các dãy núi cao, mực
nước biển không ngừng dâng cao là tuyến chủ đạo đang được dư luận quốctế
quan tâm đặc biệt.
Các báocáo của IPCC vànhiều trung tâm nghiên cứu có uy tín hàng đầu trên thế

nghiêncứu chỉ rõ mối quanhệ giữa việc tăng nhiệt độ bề mặt địa cầu vớiviệctăng
hàm lượng khí CO2và các loại khíthảitạo hiệu ứng nhà kính do hoạtđộng con
người gây ra trong bầu khí quyển tráiđất.
Nguyên nhân này chịu trách nhiệm đến 90% thậm chí 99%mức gia tăng của nhiệt
độ bề mặt trái đấtđangđược báo động.Loại ý kiến thứ hai, ít hơn,tuy thừa nhận
vấn đề gia tăng nhiệt độ do hiệuứngnhà kínhsong chorằng mức độ tác động của
vấn đề khí thải nhân tạo không quá nghiêm trọng. Hiện tượng nhiệt độ bề mặt trái
đất nónglên và lạnh đi là hiện tượng tự nhiên đã xảy ra có tính chu kỳ trong lịch sử
hình thànhvàphát triển của trái đất.
Tôi cho rằng, cácnhà khoahọcViệt Namcó thể và cầnđược tổ chức thamgia
nghiêncứu vấn đề hệ trọng này.Rõ ràng, mối liênquan giữa quá trìnhgia tăng
hàm lượng CO2 và các khíthải gây hiệu ứng nhà kính docon người gây ravới sự
gia tăngnhiệtđộ bề mặt trái đất đã được minh chứng theo các số liệu mấy thế kỷ
và nhất là trongvài thập kỷ gần đây.
Nhiệt độ bề mặt trái đất có được là nhờ hấp thụ nhiệt từ mặt trời và nhận dòng
nhiệt của chính mình tỏa ratừ bên tronglòngquả đất. Sự có mặt của một hàm
lượng khí CO2 cầnthiết trong bầukhí quyển vốnlà tấm áo giáp ngănchặn bức xạ
nhiệt (bức xạ hồng ngoại) từ trái đất.
Thoátvào vũ trụ mênh mônglạnh lẽo. Thiếu nó thì mặt đất sẽ không có đượcmột
nhiệt độ điều hòacho sự sinh sôi phát triển sự sống.Các công trình nghiên cứu,
ngày càngáp dụng các công nghệ hiện đạicho chúngta biết suốt thiên niên kỷ
trướckhi có cuộc cách mạngcông nghiệp, hàm lượng CO2 trong khí quyểnvẫn cân
bằngở mức 280phần triệu (ppm).Tuy nhiên, từ đầu thế kỷ XIX đến nayhàm
lượng CO2 trongkhí quyển tăng nhanhvàliêntục đến 360ppm.
Số liệu quan trắc trong 4 thập kỷ gần đâycho thấy cứ mỗithập kỷ, hàm lượngCO2
trong khí quyển tăng 4%. Nói cách khác, hiệu ứngnhàkhí do khí CO2 gây ralà quá
mức cần thiết,gây tăng nhanhnhiệt độ bề mặt địa cầu kéo theo nhiềuhệ lụy như
đã nêu trên. Tôi cho rằng, những cứ liệu và luận giảiđã được nêu ra là đầy sức
thuyết phục. Điềuđáng tiếc là cho đếnnay,Hoa Kỳ là nước xả khí thải nhà kính
nhiều nhất vào khí quyển (trên 30%tổng khí thải côngnghiệp) đã chưaphêchuẩn

Trongthế kỷ XX, nhất là trong nửa cuối thế kỷ XX hàngloạt các côngtrình nghiên
cứu của các nhà khoahọcViệt Nam,các nước trongkhu vực và quốctế trên nhiều
lĩnh vực, đặc biệt làđịachất học, khảo cổ học, hải dương học, cổ sinh vật học… về
Kỷ Đệ tứ đã đưa ra nhiều kết luận quan trọng về những vấn đề nêu trên. Nhưng kết
luận rấtđáng chú ý là:
- Thời kỳ bănghà cuối cùng của địa cầu trongKỷ Đệ tứ- băng hà Uôc 2 (Wurm2)
đạt đỉnh cao cách đây khoảng18.000 năm. Thời đó, biểnlùi xa về phía biển Đông.
Dấu vết đườngbờ biển thời đó hiệnnằm ở độ sâu100-120mso vớimựcnước biển
hiện tại trên thềm lục địa. Thời đó toàn bộ vùng vịnhBắcBộ vàthêm Sunda(nối
liền Nambộ Việt Nam với Indonesia), Vịnh Thái Lancòn là đất liền.
- Thời kỳ gianbăng lớn nhất gần ngày nay (thời kỳ biển tiến Flandrian) diễn ra vào
khoảng 6.000 – 4.000năm trướcđây.Vào thờikỳ này mựcnước biển dâng cao
hơn4 –5 m so với mực nước biển hiện tại. Vào thời đó vịnh Hạ Long và vịnh Thái
Lan mới bị ngập nước như ngày nay.
Biển cònlấnsâu và phủ trùm gần như toàn bộ đồng bằng châu thổ sông Hồng và
sông Cửu Longcũng như các đồngbằng châu thổ các sôngven biển miền trung
Việt Nam.Cácđồng bằng này như chúng ta thấy được ngày nay chỉ được hình
thành vàđượccon người chiếmlĩnh, khaithác dần khibiển rútbắtđầu từ khoảng
4.500 năm đến nay.
-Những tài liệunghiên cứuchi tiết về địa chất họcvà khảo cổ học còn chobiết, từ
cách đây 4.000 năm đến nay,xu hướng chung là biển lùi songvẫn có mộtsố chu kỳ
tiến, lùi với biên độ giaođộng mực nước biển 2 – 3 mvào khoảng trước3.000năm,
trước2.000 năm, sát trướcvàsau công nguyên. Thời đoạn từ 1.000– 1.200năm
sau công nguyên đến nay, toàn vùngđang nằm trong chu trình biển tiến.
- Có thời đoạn có dấu hiệu củabiểndângđột biến khiến cư dân tiền sử phải dịch
chuyển địa bàn cư trú khôngbìnhthường, rõnhấtlà ở khoảng giao thời hậu kỳ đá
mớisang sơ kỳ kimkhí ở ven rìađồng bằng BắcBộ vàđồng bằng sông Mã, ở ven
biển cũng như ở ven đồngbằng sôngCửu Long.
Những điều trình bày sơ lược trên đây cho thấy nếu theo chu kỳ biển tiến, biển lùi
với biên độ thời gian khoảng 800- 1.000 năm thì hiện tại chúng ta đang ở đoạn