LIÊN ĐOÀN LAO ĐỘNG TỈNH BẾN TRE CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨAVIỆT NAM
CÔNG ĐOÀN GIÁO DỤC Độc lập - Tự do - Hạnh phúc TÀI LIỆU TẬP HUẤN
CÁN BỘ CÔNG ĐOÀN CƠ SỞ NĂM 2012
(TẬP 1)

-Tháng 10/2012-
TÀI LIỆU DO CÔNG ĐOÀN GIÁO DỤC
BẾN TRE BIÊN TẬP, LƯU HÀNH NỘI BỘ
MỤC LỤC
Chuyên đề Tên chuyên đề Trang

- Hướng dẫn, tư vấn cho người lao động về quyền, nghĩa vụ của người lao động
khi giao kết, thực hiện hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc với đơn vị sử dụng lao
động.
- Đại diện cho tập thể người lao động thương lượng, ký kết và giám sát việc
thực hiện thoả ước lao động tập thể.
- Tham gia với đơn vị sử dụng lao động xây dựng và giám sát việc thực hiện
thang, bảng lương, định mức lao động, quy chế trả lương, quy chế thưởng, nội quy
lao động.
- Đối thoại với đơn vị sử dụng lao động để giải quyết các vấn đề liên quan đến
quyền lợi và nghĩa vụ của người lao động.
- Tổ chức hoạt động tư vấn pháp luật cho người lao động.
- Tham gia với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết tranh chấp
lao động.
- Kiến nghị với tổ chức, cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét, giải quyết
khi quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của tập thể người lao động hoặc của người
lao động bị xâm phạm.
3
- Đại diện cho tập thể người lao động khởi kiện tại Toà án khi quyền, lợi ích
hợp pháp, chính đáng của tập thể người lao động bị xâm phạm; đại diện cho người
lao động khởi kiện tại Toà án khi quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao
động bị xâm phạm và được người lao động uỷ quyền.
- Đại diện cho tập thể người lao động tham gia tố tụng trong vụ án lao động,
hành chính, phá sản doanh nghiệp để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của
tập thể người lao động và người lao động.
- Tổ chức và lãnh đạo đình công theo quy định của pháp luật.
3.2. Tham gia quản lý nhà nước, quản lý kinh tế - xã hội
-Tham gia với cơ quan nhà nước xây dựng chính sách, pháp luật về kinh tế - xã
hội, lao động, việc làm, tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hộ lao động
và chính sách, pháp luật khác liên quan đến tổ chức công đoàn, quyền, nghĩa vụ của
người lao động.

+ Trường hợp phát hiện nơi làm việc có yếu tố ảnh hưởng hoặc nguy hiểm đến sức
khoẻ, tính mạng người lao động, Công đoàn có quyền yêu cầu cơ quan, tổ chức, doanh
nghiệp, cá nhân có trách nhiệm thực hiện ngay biện pháp khắc phục, bảo đảm an toàn lao
động, kể cả trường hợp phải tạm ngừng hoạt động.
3.4. Tuyên truyền, vận động, giáo dục người lao động
-Tuyên truyền đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà
nước liên quan đến Công đoàn, người lao động; quy định của Công đoàn.
- Tuyên truyền, vận động, giáo dục người lao động học tập, nâng cao trình độ
chính trị, văn hóa, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, ý thức chấp hành pháp luật, nội
quy, quy chế của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.
- Tuyên truyền, vận động, giáo dục người lao động thực hành tiết kiệm, chống
lãng phí, đấu tranh phòng, chống tham nhũng.
3.5. Phát triển đoàn viên công đoàn và công đoàn cơ sở
IV. Quyền và trách nhiệm của đoàn viên Công đoàn
4.1. Quyền của đoàn viên công đoàn
- Yêu cầu Công đoàn đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng khi
bị xâm phạm.
- Được thông tin, thảo luận, đề xuất và biểu quyết công việc của Công đoàn;
được thông tin về đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà
nước liên quan đến Công đoàn, người lao động; quy định của Công đoàn.
- Ứng cử, đề cử, bầu cử cơ quan lãnh đạo công đoàn theo quy định của Điều lệ
Công đoàn Việt Nam; chất vấn cán bộ lãnh đạo công đoàn; kiến nghị xử lý kỷ luật
cán bộ công đoàn có sai phạm.
- Được Công đoàn tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý miễn phí pháp luật về lao
động, công đoàn.
- Được Công đoàn hướng dẫn giúp đỡ tìm việc làm, học nghề; thăm hỏi, giúp
đỡ lúc ốm đau hoặc khi gặp hoàn cảnh khó khăn.
- Tham gia hoạt động văn hoá, thể thao, du lịch do Công đoàn tổ chức.
- Đề xuất với Công đoàn kiến nghị cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp về việc thực
hiện chế độ, chính sách, pháp luật đối với người lao động.

5.3. Trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp đối với Công đoàn
- Phối hợp với Công đoàn thực hiện chức năng, quyền, nghĩa vụ của các bên
theo quy định của pháp luật.
- Tạo điều kiện cho người lao động thành lập, gia nhập và hoạt động công
đoàn.
- Phối hợp với công đoàn cùng cấp xây dựng, ban hành và thực hiện quy chế
phối hợp hoạt động.
6
- Thừa nhận và tạo điều kiện để công đoàn cơ sở thực hiện quyền, trách nhiệm
theo quy định của pháp luật.
- Trao đổi, cung cấp đầy đủ, chính xác, kịp thời thông tin liên quan đến tổ chức,
hoạt động của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp theo quy định của pháp luật khi Công
đoàn đề nghị.
- Phối hợp với Công đoàn tổ chức đối thoại, thương lượng, ký kết, thực hiện
thoả ước lao động tập thể và quy chế dân chủ cơ sở.
- Lấy ý kiến của công đoàn cùng cấp trước khi quyết định những vấn đề liên
quan đến quyền, nghĩa vụ của người lao động.
- Phối hợp với Công đoàn giải quyết tranh chấp lao động và những vấn đề liên
quan đến việc thực hiện pháp luật về lao động.
- Bảo đảm điều kiện hoạt động công đoàn, cán bộ công đoàn và đóng kinh phí
công đoàn theo
VI. Những bảo đảm hoạt động của Công đoàn
6.1. Bảo đảm điều kiện hoạt động công đoàn
- Cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp có trách nhiệm bố trí nơi làm việc và tạo điều
kiện về phương tiện làm việc cần thiết cho công đoàn cùng cấp hoạt động.
- Cán bộ công đoàn không chuyên trách được sử dụng 24 giờ làm việc trong
một tháng đối với Chủ tịch, Phó Chủ tịch công đoàn cơ sở; 12 giờ làm việc trong 01
tháng đối với Ủy viên Ban chấp hành, Tổ trưởng, Tổ phó tổ công đoàn để làm công
tác công đoàn và được đơn vị sử dụng lao động trả lương. Tuỳ theo quy mô cơ quan,
tổ chức, doanh nghiệp mà Ban Chấp hành công đoàn cơ sở và đơn vị sử dụng lao

cho người lao động;
+ Tổ chức hoạt động đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của
người lao động;
+ Phát triển đoàn viên công đoàn, thành lập công đoàn cơ sở, xây dựng công đoàn
vững mạnh;
+ Tổ chức phong trào thi đua do Công đoàn phát động;
+ Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công đoàn; đào tạo, bồi dưỡng người lao động ưu
tú tạo nguồn cán bộ cho Đảng, Nhà nước và tổ chức công đoàn;
+Tổ chức hoạt động văn hoá, thể thao, du lịch cho người lao động;
+ Tổ chức hoạt động về giới và bình đẳng giới;
+ Thăm hỏi, trợ cấp cho đoàn viên công đoàn và người lao động khi ốm đau,
thai sản, hoạn nạn, khó khăn; tổ chức hoạt động chăm lo khác cho người lao động;
+ Động viên, khen thưởng người lao động, con của người lao động có thành
tích trong học tập, công tác;
+ Trả lương cho cán bộ công đoàn chuyên trách, phụ cấp trách nhiệm cho cán
bộ công đoàn không chuyên trách;
+ Chi cho hoạt động của bộ máy công đoàn các cấp;
+ Các nhiệm vụ chi khác.
8
Chuyên đề 2
MỤC TIÊU VÀ NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG CỦA CÔNG ĐOÀN CƠ SỞ
I. Mục tiêu hoạt động Công đoàn
Điều 57 Luật Giáo dục (2005) quy định “Đoàn thể, tổ chức xã hội trong nhà
trường hoạt động theo quy định của pháp luật và có trách nhiệm góp phần thực hiện
mục tiêu giáo dục”.
Nghị quyết 20-NQ/TW ngày 28/01/2008 vể tiếp tục xây dựng giai cấp công
nhân Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa của Hội nghị Ban
chấp hành trung ương Đảng lần thứ 6 (khóa X) đã chỉ rõ “Các cấp công đoàn cần
hướng mạnh hoạt động về cơ sở, lấy cơ sở làm địa bàn hoạt động chủ yếu, lấy
CBGVLĐ làm đối tượng vận động, lấy chăm lo bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp,

b) Nội dung hoạt động chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích người lao động của
công đoàn cơ sở
(1)- Hướng dẫn, giúp đỡ người lao động ký giao kết hợp đồng với Thủ trưởng
đơn vị theo đúng quy định của Bộ luật lao động.
(2)- Công đoàn cơ sở đại diện cho CBGVLĐ tham gia xây dựng Thỏa ước lao
động tập thể: tổ chức cho CBGVLĐ tham gia xây dựng Thỏa ước lao động tập thể và
đại diện cho CBGVLĐ thương 1ượng với Thủ trưởng đơn vị.
(3)- Công đoàn cơ sở thay mặt CBGVLĐ ký kết Thỏa ước lao động tập thể với
chủ doanh nghiệp.
(4)- Công đoàn vận động, tổ chức CBGVLĐ thực hiện tốt Thỏa ước lao động
tập thể và giám sát việc thực hiện những quy định trong Thỏa ước lao động tập thể do
các bên ký kết.
(5)- Công đoàn cơ sở giám sát việc thực hiện pháp lệnh bảo hộ lao động, vệ
sinh an toàn lao động, chính sách bảo hiểm xã hội, y tế và các biện pháp phòng ngừa
bệnh nghề nghiệp…
(6)- Tổ chức giúp đỡ CBGVLĐ phát triển kinh tế gia đình, chăm lo đời sống,
nâng cao thu nhập cho gia đình.
2.2. Tham gia quản lý
a) Vai trò của công đoàn tham gia quản lý nhà trường, cơ quan, đơn vị
Tham gia quản lý nhà trường, cơ quan, đơn vị là một trong những chức năng
của công đoàn. Thực chất của tham gia quản lý nhà trường, cơ quan, đơn vị là nhằm
phát huy quyền làm chủ của người lao động, bảo vệ lợi ích trước mắt, lợi ích lâu dài,
lợi ích cá nhân, lợi ích tập thể của người lao động.
Tùy theo điều kiện hoạt động của công đoàn cơ sở, việc thực hiện chức năng
này có nội dung khác nhau chia làm ba nhóm là: công đoàn cơ sở trong các đơn vị
hành chính sự nghiệp; công đoàn cơ sở ở nhà trường, cơ quan, đơn vị nhà nước;
công đoàn cơ sở trong nhà trường, cơ quan, đơn vị khu vực kinh tế ngoài nhà nước.
Tuy nhiên, dù ở đơn vị nào công đoàn cũng có chức năng tham gia quản lý dưới các
hình thức phù hợp, được quy định bởi pháp luật, thể hiện quyền làm chủ của người
lao động.

(9)- Đẩy mạnh các hoạt động kiểm tra, giám sát của Ban Thanh tra nhân dân và
Ủy ban Kiểm tra công đoàn.
Các cấp công đoàn tham gia với cơ quan thanh tra nhà nước kiểm tra, giám sát
việc thực hiện các quy định của pháp luật như: kiểm tra việc chấp hành pháp luật về
hợp đồng lao động; kiểm tra việc tuyển dụng và cho thôi việc, tiền lương, tiền
thưởng, bảo hộ lao động, thời gian làm việc và thời gian nghỉ ngơi. Công đoàn giám
sát việc thực hiện Thỏa ước lao động tập thể, giải quyết các khiếu nại, tố cáo của
người lao động.
11
(10)-Cử cán bộ Công đoàn tham gia các hội đồng cơ sở với tư cách đại diện
cho tập thể CBGVLĐ giải quyết những vấn đề liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của
CBGVLĐ;
(11)-Tổ chức cho CBGVLĐ tham gia xây dựng và thực hiện tốt nội quy, quy
chế trong cơ quan, nhà trường, cơ quan, đơn vị; kiểm tra, giám sát việc thực hiện chế
độ, chính sách và các nội quy, quy chế trong cơ quan, nhà trường, cơ quan, đơn vị;
kiểm tra, giám sát việc thực hiện chế độ, chính sách và các nội quy, quy chế của cơ
quan, nhà trường, cơ quan, đơn vị; tham gia các hoạt động xã hội và thực hiện tốt
công các kế hoạch hóa gia đình; thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ đại diện, bảo vệ
quyền, lợi ích của nữ CBGVLĐ.
2.3.Công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao năng lực làm chủ của
CBGVLĐ
a) Vai trò của công tác tuyên truyền, giáo dục
Công tác tuyên truyền, giáo dục có tác động rất lớn đến nâng cao nhận thức các
mặt cho CBGVLĐ, góp phần tích cực vào nâng cao chất lượng đội ngũ CBGVLĐ.
b) Nội dung công tác tuyên truyền, giáo dục
(1)- Tuyên truyền, phổ biến các chế độ, chính sách, luật pháp có liên quan đến
quyền và lợi ích của công nhân viên chức, lao động.
(2)-Tuyên truyền phổ biến để CBGVLĐ nắm được những kinh nghiệm trong
dạy học, kinh nghiệm trong phòng chống các tệ nạn xã hội; chú trọng đề xuất với thủ
trưởng cơ quan, đơn vị, trường học quan tâm đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ

dung, phương pháp hoạt động. Trong bối cảnh đó việc đổi mới xây dựng công đoàn
cơ sở phát triển đoàn viên, kiện toàn tổ chức công đoàn xây dựng công đoàn cơ sở
trong sạch, vững mạnh là yêu cầu khách quan.
- Trong công tác xây dựng tổ chức công đoàn, vấn đề bồi dưỡng, nâng cao
năng lực trình độ cán bộ công đoàn ở cơ sở có vai trò hết sức quan trọng, vì cán bộ
công đoàn đóng vai trò then chốt, có tính chất quyết định đến kết quả hoạt động công
đoàn. Quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ công đoàn ở cơ sở là trực tiếp giúp xây
dựng công đoàn cơ sở vững mạnh.
b) Nội dung của công tác phát triển đoàn viên, xây dựng công đoàn cơ sở
vững mạnh
(1)- Tuyên truyền, giáo dục về công đoàn, quyền, nhiệm vụ của đoàn viên công
đoàn, các lợi ích khi CBGVLĐ gia nhập tổ chức công đoàn, làm cho CBGVLĐ tự
giác gia nhập công đoàn và tham gia hoạt động công đoàn.
(2)- Chú trọng đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động, hướng hoạt động của
công đoàn cơ sở vào đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng
của CBGVLĐ qua đó thu hút CBGVLĐ gia nhập công đoàn.
(3)- Xây dựng và tổ chức thực hiện chương hình, kế hoạch công tác
Chương trình, kế hoạch công tác là dự kiến những nội dung hoạt động quan
trọng của công đoàn cơ sở trong từng thời gian cụ thể. Chương trình, kế hoạch công
tác được xây dựng khoa học, phù hợp với thực tiễn, đáp ừng được yêu cầu, nguyện
vọng của CBGVLĐ sẽ là cơ sở để tổ chức chỉ đạo hoạt động công đoàn có hiệu quả,
nhằm thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ công đoàn.
Để xây dựng chương trình, kế hoạch công tác khoa học, sát với thực tế ở nhà
trường, cơ quan, đơn vị , công đoàn cơ sở cần nghiên cứu, quán triệt quan điểm, chủ
trương của Đảng, nghị quyết của cấp ủy đảng các cấp, chính sách, pháp luật của Nhà
nước, chương trình chỉ thị hướng dẫn của công đoàn cấp trên và tình hình giảng dạy,
công tác của đơn vị, nhà trường, cơ quan, đơn vị .
13
(4)-Xây dựng Tổ Công đoàn, công đoàn cơ sở vững mạnh theo các tiêu chuẩn
đã được CĐGD tỉnh ban hành.

hái thi đua “Dạy tốt - Học tốt”, năng động, lao động sáng tạo, vươn lên hoàn thành tốt
nhiệm vụ được giao, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển của ngành
giáo dục.
1.2. Các nguyên tắc thi đua, khen thưởng
a)Đối với thi đua
- Tự nguyện, tự giác, công khai; đảm bảo tinh thần đoàn kết, hợp tác cùng phát
triển;
- Việc xét tặng các danh hiệu thi đua phải căn cứ vào kết quả phong trào thi đua;
- Không bình xét thi đua các cá nhân, tập thể không đăng ký thi đua hoặc đăng
ký thi đua không đúng thủ tục, thời hạn.
b)Đối với khen thưởng
- Chính xác, công khai, dân chủ, công bằng và kịp thời trên cơ sở đánh giá
đúng hiệu quả công tác của các tập thể, cá nhân; hình thức khen thưởng phải đảm bảo
tương đương với thành tích đạt được, không nhất thiết phải khen theo trình tự có hình
thức khen thưởng mức thấp rồi mới được khen thưởng mức cao hơn; thành tích đạt
được trong điều kiện khó khăn và có phạm vi ảnh hưởng lớn thì được xem xét, đề
nghị khen thưởng với mức cao hơn; một hình thức khen thưởng có thể tặng nhiều lần
cho một đối tượng;
- Kết hợp chặt chẽ động viên tinh thần với khuyến khích bằng lợi ích vật chất;
- Chú trọng khen thưởng tập thể nhỏ và cá nhân, đặc biệt quan tâm tới người lao
động, người trực tiếp giảng dạy, người công tác tại các vùng khó khăn.
1.3. Phát động phong trào thi đua
Hàng năm Thủ trưởng các đơn vị phối hợp với công đoàn cùng cấp căn cứ nội
dung phong trào thi đua do Sở GD và ĐT phát động và điều kiện, đặc điểm cụ thể của
các cơ sở giáo dục, để xây dựng kế hoạch thi đua (thường xuyên, thi đua theo đợt
hoặc theo chuyên đề) và tổ chức phát động phong trào thi đua.
Hình thức tổ chức phát động thi đua phải thiết thực, đa dạng có sức lôi cuốn
được nhiều đối tượng tham gia; coi trọng công tác tuyên truyền về nội dung ý nghĩa
của phong trào thi đua, phát huy tinh thần trách nhiệm, ý thức tự giác của cán bộ,
15