Biện pháp quản lí văn hóa tổ chức trường
Trung cấp Công Nghệ Hải Phòng
Trịnh Ngọc Toàn
Trường Đại học Giáo dục
Luận văn Thạc sĩ ngành: Quản lí giáo dục; Mã số: 60 14 05
Người hướng dẫn: GS.TS. Nguyễn Thị Mỹ Lộc
Năm bảo vệ: 2011
Abstract: Nghiên cứu cơ sở lí luận về quản lý văn hoá tổ chức nói chung và của Nhà
trường nói riêng. Đánh giá thực trạng về văn hoá tổ chức và quản lý văn hoá tổ chức
của Trường Trung cấp Công Nghệ Hải Phòng. Đề xuất các biện pháp quản lý văn hoá
tổ chức Trường Trung cấp Công nghệ Hải Phòng trong bối cảnh hiện nay.
Keywords: Quản lý giáo dục; Trường Trung cấp; Quản lý văn hóa; Hải Phòng
Content
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục gắn liền với lịch sử loài người, từ khi xuất hiện loài người là đã có giáo dục.
Để phát triển giáo dục - đào tạo, quản lý giáo dục đóng vai trò là yếu tố quyết định. Thông
qua hoạt động quản lý giáo dục để thực hiện mục tiêu giáo dục, các chủ trương chính sách
giáo dục của Đảng và Nhà nước. Trong đó, Quản lý giáo dục phải coi quản lý Nhà trường là
cơ sở nền tảng bởi Nhà trường được coi là tế bào của hệ thống giáo dục và là đối tượng trung
tâm của các cấp quản lý.
Cũng như sự tồn tại của giáo dục, văn hoá xuất hiện khi có loài người, có xã hội. Văn
hoá tồn tại khách quan và tác động vào con người sống trong nó. Nếu con người nhận thức
được, tác động và quản lý nó theo hướng tích cực thì nó trở nên lành mạnh. Và với cách thức
tác động có ý thức như vậy của con người, văn hoá như một hệ điều tiết, góp phần quan trọng
tạo nên sản phẩm giáo dục toàn diện - đó là con người nhân cách đẹp cả về tâm lực, trí lực,
3.2. Đánh giá thực trạng về văn hoá tổ chức và quản lý văn hoá tổ chức của Trường Trung cấp
Công Nghệ Hải Phòng
3.3. Đề xuất các biện pháp quản lý văn hoá tổ chức Trường Trung cấp Công nghệ Hải Phòng
trong bối cảnh hiện nay
4. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu.
4.1 Khách thể nghiên cứu.
Văn hoá tổ chức trường Trung cấp Công Nghệ Hải Phòng
4.2 Đối tượng nghiên cứu.
Quản lý văn hoá tổ chức trường Trung cấp Công Nghệ Hải Phòng
5. Giả thuyết khoa học.
3
Nếu tìm ra những biện pháp quản lý được văn hoá cho tổ chức, sẽ tạo ra được sự khác
biệt của Nhà trường, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của trường Trung cấp Công
Nghệ Hải Phòng trong bối cảnh hiện nay.
6. Phƣơng pháp nghiên cứu.
- Phương pháp nghiên cứu lý luận.
Phân tích các tài liệu liên quan đến chủ đề nghiên cứu và vận dụng các chuyên đề
QLGD liên quan để xác định cơ sở lí luận của đề tài
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn.
Điều tra khảo sát thực tiễn văn hoá tổ chức ở Trường Trung cấp Công Nghệ Hải Phòng.
- Phương pháp đàm thoại, Phỏng vấn
- Phương pháp điều tra, khảo sát xã hội học bằng phiếu trưng cầu ý kiến
- Dùng các thuật toán để xử lý số liệu
7. Cấu trúc luận văn.
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, phụ lục và tài liệu tham khảo, nội dung luận
văn được trình bày trong 3 chương.
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của vấn đề quản lý văn hoá tổ chức Nhà trường
Chƣơng 2: Thực trạng về văn hoá tổ chức và quản lý văn hoá tổ chức Trường Trung cấp
Công Nghệ Hải Phòng.
Chƣơng 3: Biện pháp quản lý văn hoá tổ chức Trường Trung cấp Công Nghệ Hải Phòng
bản sắc của Nhà trường đó.
- Quản lí văn hóa Nhà trường: Quản lý văn hoá Nhà trường quản lý văn hóa Nhà trường là sự
tác động có ý thức của chủ thể quản lý đến văn hóa tổ chức Nhà trường nhằm đạt tới mục
đích, đúng với ý chí nhà quản lý, phù hợp với quy luật khách quan.
1.3. Một số vấn đề lý luận về văn hóa tổ chức Nhà trƣờng
1.3.1. Vai trò và mục tiêu xây dựng văn hóa tổ chức Nhà trường
- Văn hóa tổ chức Nhà trường tạo ra lợi thế cạnh tranh
- Văn hóa tổ chức là một nguồn lực của Nhà trường
- Văn hóa tổ chức Nhà trường thu hút nhân tài, tăng cường sự gắn bó đội ngũ cán bộ, giáo
viên, nhân viên Nhà trường
- Văn hóa tổ chức tạo nên bản sắc của Nhà trường
- Văn hóa tổ chức Nhà trường ảnh hưởng tới hoạch định chiến lược.
- Văn hóa tổ chức tạo nên sự ổn định của Nhà trường
1.3.2. Các yếu tố cấu thành Văn hoá tổ chức và văn hoá nhà trường:
1.3.2.1. Giá trị: Chân - Thiện - M ỹ
Các tổ chức khác nhau có thể duy trì hệ giá trị khác nhau. Tuy nhiên, hệ giá trị phổ
quát được chấp nhận trên nền các giá trị cơ bản Chân - Thiện - Mĩ. Hay nói cách khác, “Chân
- Thiện - Mỹ” là các giá trị cốt lõi, làm nền tảng cho các hệ giá trị văn hoá khác nhau
5
1.3.2. 2. Niềm tin
Chính vì vậy, có thể nói là bản chất của xây dựng văn hóa là định hướng tư duy. Tiến
trình và nỗ lực xây dựng và thay đổi văn hóa trong tổ chức là qua trình để người ta tin rằng
nên tư duy thế nào là đúng, là tốt,… rồi trên cơ sở niềm tin đó, người ta sẽ hành động tương
ứng
1.3.2. 3. Chuẩn mực
Có hai loại chuẩn mực: chuẩn mực về hình thức và chuẩn mực về nội dung.
* Chuẩn mực hình thức:
- Biểu tượng Logo
- Kiến trúc và cách thức bày trí nơi làm việc
- Trang phục
hóa tổ chức là thứ dễ cảm nhận được nhưng nói về nó không dễ dàng. Các tổ chức đều có văn
hóa riêng của mình. Mức độ tích cực và đóng góp vào thực thi của văn hóa có thể dựa trên các
chỉ số sau: Tầm nhìn; Quan hệ nhân sự và mức độ đồng thuận cao; Mức độ cam kết cao;
Phong cách làm việc bài bản, chuyên nghiệp; Năm là, tinh thần văn hóa và công bằng; Tinh
thần dân chủ; Khả năng phát triển tổ chức; Quan hệ than thiện với cộng đồng, phục vụ lợi ích
cộng đồng.
1.4. Nội dung quản lý văn hoá tổ chức Nhà trƣờng
1.4.1. Một số định hướng chung
Bản chất của quá trình xây dựng và thay đổi văn hóa nhà trường TCCN hiện nay
không thể được mô hình hóa thành một công thức cứng nhắc, một thứ thực đơn áp dụng cho
mọi trường hợp. Bởi vì, xây dựng văn hóa nhà trường, về bản chất là một quá trình chuyển
đổi. Xuyên suốt quá trình xây dựng và thay đổi văn hóa nhà trường, một hành trình dường
như không có kết thúc, là quá trình quản lí thay đổi đầy thách thức
7
1.4.2. Nhận diện thực trạng văn hoá hiện thời trong nhà trường
Tiến trình thay đổi văn hóa nhà trường thường mang tính linh hoạt chứ không hề có
một khuôn mẫu hay thực đơn chuẩn. Như nhiều nhà thực tiễn cho thấy, giai đoạn bắt đầu
thường liên quan đến một câu hỏi: “nên bắt đầu từ đâu? Tuy nhiên, dường như mọi sự thay
đổi chỉ hợp lí và đạt kết quả mong muốn trên cơ sở đánh giá được hiện trạng. Vì vậy, việc thu
thập thông tin và phân tích về tình trạng hiện thời của nhà trường, của đơn vị, suy ngẫm về
những gì đang diễn ra, những giá trị truyền thống của tổ chức, tìm ra sự kết nối giữa mục tiêu
và hành động … là một khởi đầu chung hợp lí và hứa hẹn thành công cho quá trình xây dựng
và thay đổi văn hóa nhà trường.
1.4.3. Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình xây dựng và phát triển văn hoá nhà
trường
1.4.3. 1. Môi trường vĩ mô:
- Nền kinh tế thị trường
- Quá trình toàn cầu hoá và hội nhập
- Những xu hướng và trào lưu văn hoá xã hội
- Xã hội thông tin
CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ QUẢN LÍ VĂN HOÁ
TRƢỜNG TRUNG CẤP CÔNG NGHỆ HẢI PHÕNG
2.1. Giới thiệu chung về Trƣờng Trung cấp Công nghệ Hải Phòng.
Trường Trung cấp Công nghệ Hải Phòng được hình thành và phát triển từ một trung
tâm đào tạo nghề đã hoạt động trước đó gần mười năm trong lĩnh vực Kinh tế - Kỹ thuật và
Công nghệ thông tin. Ngay trong thời gian đầu hoạt động từ năm 1999. Đến năm 2007, đơn
vị được chính thức chuyển đổi thành Trường trung cấp chuyên nghiệp lấy tên là Trường
Trung cấp Công nghệ Hải Phòng theo Quyết định số 924/QĐ-UBND của Uỷ ban nhân dân
Thành phố Hải Phòng; và trở thành Trường trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập đầu tiên
tại Hải Phòng.
Hiện Trường đang đào tạo bậc trung cấp chuyên nghiệp gồm các ngành: Kế toán,
CNTT, Bảo trì và sửa chữa ôtô, Hướng dẫn du lịch có liên thông lên Cao đẳng, Đại học hệ
chính quy; Liên kết đào tạo Cao đẳng và Đại học hệ chính quy và tại chức các ngành: Kế toán,
CNTT, Quản trị kinh doanh, Kinh tế ngoại thương, Tiếng Anh...
Đội ngũ cán bộ giáo viên nhà trường gồm 40 cán bộ giáo viên cơ hữu; với quy mô
đào tạo của Trường trung cấp Công Nghệ Hải Phòng là 1900 học sinh sinh viên. Trong đó,
trình độ trung cấp chuyên nghiệp là 700 học sinh; hệ văn bằng hai và liên thông Cao đẳng,
Đại học là 1.200 sinh viên.
2.2. Thực trạng về văn hoá tổ chức Trƣờng Trung cấp Công nghệ Hải Phòng
2.2.1. Mô tả khảo sát
2.2.1.1. Đối tượng: 100 CBGVNV; 500 HSSV, 10 Lãnh đạo các cấp.
2.2.1.2. Mục đích: Nhằm đánh giá được thực trạng về nhận thức và hành vi văn hóa tổ
chức Nhà trường của đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên, HSSV Nhà trường; Công tác quản
9
lý văn hoá Nhà trường và điều kiện cơ sở vật chất Trường Trung cấp Công nghệ Hải Phòng
cho việc thực hiện văn hoá tổ chức.
2.2.1.3. Nội dung: Khảo sát các vấn đề: Thực trạng về nhận thức và hành vi văn hóa tổ chức
Nhà trường của đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên, HSSV Nhà trường; Công tác quản lý
văn hoá Nhà trường và điều kiện cơ sở vật chất Trường Trung cấp Công nghệ Hải Phòng cho
việc thực hiện văn hoá tổ chức.
0
0.5
1
1.5
2
2.5
3
Không
bao giờ
Thỉnh
thoảng
Thường
xuyên
Mức độ thực hiện
hành vi văn hóa
Nhận thức
tầm quan trọng
Ít quan trọng
Quan trọng
Rất
Quan trọng