NHỮNG VẤN ĐỀ PHÁT
TRIỂN KT - XH TRONG CÁC
VÙNG TRUNG DU VÀ MIỀN
NÚI BẮC BỘ
1. Khái quát chung

Trung du và miền núi phía Bắc có diện tích rộng lớn (102,9 nghìn
km2), với vị trí địa lí đặc biệt, giáp với Thượng Lào và có thể giao lưu
thuận lợi bằng đường sắt và đường ô tô với các tỉnh phía Nam Trung
Quốc qua các cửa khẩu Lạng Sơn, Lào Cai và Móng Cái.

Trung du và miền núi phía Bắc kề liền với khu vực đồng bằng sông
Hồng, giao lưu dễ dàng (nhất là vùng Đông Bắc) với khu vực kinh tế
phát triển sôi động này của đất nước. Phía Đông là vịnh Bắc Bộ, một
vùng biển giàu tiềm năng.

Trung du và miền núi phía Bắc bao gồm vùng Tây Bắc núi non hiểm
trở và vùng Đông Bắc với các núi thấp và đồi, các dãy núi hình cánh
cung. Đây là những vùng giàu tài nguyên để phát triển nông nghiệp
(trồng cây công nghiệp, cây đặc sản, chăn nuôi gia súc lớn), công
nghiệp (tài nguyên năng lượng, kim loại và không kim loại), du lịch,
kinh tế biển và phần nào là lâm nghiệp (vì tài nguyên rừng đã bị suy
thoái nhiều).

Trung du và miền núi phía Bắc là địa bàn cư trú của nhiều dân tộc ít
người (Tày, Nùng, Thái, Mường, Dao, Mông…). Nơi đây có Việt Bắc,
cái nôi của cách mạng, có Điện Biên Phủ lịch sử. Do vậy, việc phát
huy các thế mạnh của vùng không chỉ có ý nghĩa kinh tế lớn, mà còn


Khoáng sản phi kim loại đáng kể có apatit (Lào Cai). Mỗi năm khai
thác khoảng 600 nghìn tấn quặng để sản xuất phân lân.

Trữ năng thuỷ điện của hệ thống sông Hồng (11 triệu kW) chiếm
hơn 1/3 trữ năng thuỷ điện của cả nước. Riêng sông Đà chiếm gần 6
triệu kW. Nguồn thuỷ năng lớn này đang được khai thác. Nhà máy
thuỷ điện Thác Bà trên sông Chảy có công suất thiết kế là 110 nghìn
kW. Nhà máy thuỷ điện Hoà Bình trên sông Đà có công suất thiết kế
là 1,9 triệu kW. Dự kiến sẽ xây dựng một số nhà máy thuỷ điện lớn
như nhà máy thuỷ điện Sơn La (trên sông Đà) với công suất là 3,6
triệu kW, thuỷ điện Đại Thị (trên sông Gâm) 250 nghìn kW…

Việc phát triển thuỷ điện sẽ tạo ra động lực mới cho sự phát triển
của vùng, nhất là việc khai thác và chế biến khoáng sản trên cơ sở
nguồn điện rẻ và dồi dào. Tuy nhiên với những công trình kỹ thuật
lớn như thế, cần chú ý đến những thay đổi không nhỏ của môi
trường.

3. Thế mạnh về cây công nghiệp, cây dược liệu, các loại rau quả
cận nhiệt và ôn đới.

Trung du và miền núi phía Bắc có phần lớn diện tích là đất feralit
trên đá phiến, đá vôi và các đá mẹ khác, ngoài ra còn có đất phù sa cổ
(ở vùng trung du). Nơi đây có khí hậu nhiệt đới ẩm, gió mùa, có mùa
đông lạnh, lại chịu ảnh hưởng sâu sắc của điều kiện địa hình vùng
núi. Vùng núi và trung du Đông Bắc địa hình tuy không cao, nhưng
lại là nơi chịu ảnh hưởng mạnh nhất của gió mùa đông bắc, là khu
vực có mùa đông lạnh nhất nước ta. Vùng núi Tây Bắc tuy chịu ảnh
hưởng yếu hơn của gió lạnh mùa đông, nhưng do nền địa hình cao

(Sơn La). Trây, bò thịt được nuôi rộng rãi, nhất là trâu. Trâu khoẻ
hơn, chịu ẩm giỏi hơn bò, dễ thích nghi với điều kiện chăn thả trong
rừng. Đàn trâu trong vùng có hơn 1,7 triệu con, chiếm 3/5 đàn trâu
cả nước. Đàn bò khoảng 800 nghìn con, bằng 20% đàn bò cả nước.

Hiện nay, những khó khăn trong việc vận chuyển các sản phẩm chăn
nuôi tới vùng tiêu thụ (đồng bằng và đô thị) đã hạn chế việc phát
triển chăn nuôi gia súc lớn của vùng. Thêm vào đó, các đồng cỏ cũng
cần được cải tạo, nâng cao năng suất.

Do giải quyết tốt hơn lương thực cho người, nên hoa màu lương
thực được giành nhiều hơn cho chăn nuôi đã thúc đẩy nhanh việc
phát triển đàn lợn trong vùng, lên tới gần 5 triệu con (năm 1999),
chiếm 26% đàn lợn của cả nước.

5. Thế mạnh về kinh tế biển

Trong điều kiện mở cửa nền kinh tế, thế mạnh về kinh tế biển của
trung du và miền núi phía Bắc sẽ càng được phát huy. Vùng biển
Quảng Ninh là một vùng biển rất giàu tiềm năng, một vùng đang phát
triển năng động cùng với sự phát triển của vùng kinh tế trọng điểm
Bắc Bộ. Ở đây đang phát triển mạnh ngành đánh bắt và nuôi trồng
thuỷ sản, nhất là đánh bắt xa bờ. Du lịch biển - đảo đang đóng góp
đáng kể vào cơ cấu kinh tế, với quần thể du lịch Hạ Long đã được
xếp hạng vào danh mục di sản thiên nhiên thế giới. Cảng Cái Lân
(một cảng nước sâu) đang được xây dựng và nâng cấp, tạo đà cho sự
hình thành khu công nghiệp Cái Lân…

Câu hỏi:
1. Tại sao nói việc phát huy các thế mạnh của trung du và miền núi