52

Hướng dẫn: Để có thể tính nhanh chóng và chính xác các chỉ tiêu phản ánh
mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến khoản mục chi phí nguyên vật liệu trực
tiếp ta lập bảng sau:
Chi phí nguyên vật liệu cho
SX sản phẩm trong mỗi kỳ
Chi phí nguyên vật liệu với sự
biến động của các nhân tố
Tên sản
phẩm
0 0 0
q n u
× ×

1 1 1
q n u
× ×

1 0 0
q n u
× ×

1 1 0
q n u
× ×

4.000


21.000

Tổng cộng
53.500

54.400

56.750

54.000

Bảng 2.3. Biến động của chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
Căn cứ đánh giá biến động của các nhân tố:
Đònh mức tiêu hao của từng loại nguyên vật liệu cho đơn vò sản phẩm.
Nhân tố này càng giảm, chứng tỏ trình độ sử dụng nguyên liệu để sản xuất đơn
vò sản phẩm hàng hóa càng tiết kiệm. Còn nhân tố này càng tăng lên, điều đó sẽ
được đánh giá ngược lại.
Đơn giá của từng loại nguyên vật liệu: Nhân tố này phụ thuộc vào rất nhiều
yếu tố, như:
+ Giá mua nguyên vật liệu: Đây là một nhân tố khách quan. Bởi vì, giá cả
là do quan hệ cung cầu trên thò trường quyết đònh. Nếu cung lớn hơn cầu thì giá
rẻ hơn, còn nếu cung nhỏ hơi cầu thì giá đắt hơn.
+ Tổ chức quá trình thu mua nguyên vật liệu: Giá cả là nhân tố khách quan.
Song, tổ chức quá trình thu mua hợp lý là ở chỗ: doanh nghiệp tìm ra thò trường
mà ở đó nguyên vật liệu có quan hệ cung lớn hơn cầu, ắt doanh nghiệp sẽ mua
được nguyên vật liệu với giá rẻ hơn.
Click to buy NOW!
P
D
F

c
o
m
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e

V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u

xác đònh mức biến động tuyệt đối và mức biến động tương đối.
Phân tích tổng chi phí nhân công trực tiếp được thực hiện chủ yếu qua hai
cách tính toán mức độ ảnh hưởng của các nhân tố, việc áp dụng cách tính nào
tuỳ thuộc vào dữ liệu thu thập tại doanh nghiệp mà chính xác nhất.
Cách 1: Dựa trên các nhân tố như: số lượng sản phẩm sản xuất, tiêu hao giờ
công để sản xuất ra một đơn vò sản phẩm, đơn giá tiền công lao động cho một
giờ công. Theo phương pháp thay thế liên hoàn hay số chênh lệch ta có thể xác
đònh được mức độ ảnh hưởng của 03 nhân tố này đến tổng chi phí nhân công của
doanh nghiệp.
Cách 2: Giả sử tổng mức chi phí nhân công trực tiếp chòu ảnh hưởng bởi hai
nhân tố: Số lượng công nhân sản xuất và tiền lương bình quân. Có thể viết dưới
dạng công thức sau đây:
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e

V
i
e
w
e

e

V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m 54


• Do ảnh hưởng của nhân tố tiền lương bình quân của công nhân sản
xuất:
X 1 0 1
L = (X - X ) .T
∆

Tiền lương bình quân của công nhân sản xuất chòu sự tác động bởi hai nhân
tố: kết cấu công nhân của từng bộ phận sản xuất hoặc từng loại công nhân trong
doanh nghiệp và tiền lương bình quân của công nhân sản xuất trong từng bộ
phận hoặc từng loại công nhân.
Nếu ta gọi
d
1
, d
0
là kết cấu công nhân sản xuất của từng bộ phận hoặc từng
loại công nhân trong doanh nghiệp kỳ thực tế và kỳ kế hoạch. Kết cấu công
nhân được xác đònh bằng công thức:
1 0
1 0
1 0
t t
d = ; d =
T T

Click to buy NOW!
P
D
F
-

o
m
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e

V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-


d 1 1 0 1 0 0 1 0 1 0
L = T .d .x - T .d .x = (d - d ).T .x
∆
∑ ∑ ∑

• Do ảnh hưởng của nhân tố tiền lương bình quân của từng bộ phận
hoặc từng loại công nhân trong doanh nghiệp.

x 1 1 1 1 1 0 1 0 1 1
L = T .d .x - T .d .x = (x - x ).T .d
∆
∑ ∑ ∑

Tổng hợp mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố, đánh giá những nguyên
nhân và kiến nghò những biện pháp, nhằm giảm chi phí tiền lương trong giá
thành đơn vò sản phẩm, góp phần nâng cao mức lợi nhuận cho doanh nghiệp.

T d x
L = L + L + L
∆ ∆ ∆ ∆

r
a
c
k
.
c
o
m
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e

V
i
e
w
e
r
w
w
w

Trong đó: + Công nhân sản xuất chính 70

180

+ Công nhân sản xuất phụ 30

20

- Tiền lương bình quân (1.000đ) 440

580

Trong đó: + Công nhân sản xuất chính 500

600

+ Công nhân sản xuất phụ 300

400

Bảng 2.4. Tình hình chi phí tiền lương tại doanh nghiệp
Hướng dẫn:
- Xác đònh đối tượng phân tích:
1 0

∆ ∆ ∆ ∆

- Tính các chỉ số phụ phục vụ cho quá trình đánh giá số liệu:
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e

V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u

w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m