Nhóm 3
“Chủ trương, giải pháp xây dựng và phát triển nền văn
hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc”.
Như chúng ta đã biết, đời sống xã hội có 2 mặt : vật chất và tinh
thần, nếu kinh tế là nền tảng vật chất của đời sống xã hội thì văn hóa là
nền tảng tinh thần của nó. Với cách diễn đạt như vậy, văn hóa rõ ràng
vừa là mục tiêu vừa là động lực của sự phát triển KTXH. Xác định
đường lối chiến lược về phát triển văn hóa của nước ta trong giai đoạn
hiện nay, Nghị quyết hội nghị TW 5 khóa VIII đã xác dịnh : nền văn
hóa của ta xây dựng là nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc” .
Đây là một nội dung quan trọng của Đảng và nhân dân ta trong suốt
thời kỳ quá độ lên CNXH ở nước ta hiện nay.
Vậy văn hóa là gì? Theo định nghĩa của ông
Federico Mayor, nguyên Tổng Giám đốc UNESCO, văn
hóa là “tổng thể sống động các hoạt động sáng tạo (của
các cá nhân và các cộng đồng) trong quá khứ và trong
hiện tại. Qua các thế kỷ, hoạt động sáng tạo ấy đã hình
thành nên hệ thống các giá trị, các truyền thống và thị
hiếu - những yếu tố xác định đặc tính riêng của mỗi dân
tộc”.
1.Thế nào là nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản
sắc dân tộc.
Có rất nhiều ý kiến xoay quanh vấn đề thế nào “bản sắc
dân tộc” của nền văn hóa ? Có ý kiến cho rằng nói đến bản
sắc dân tộc của nền văn hóa chính là nói đến một nền văn
hóa có gốc rễ, cội nguồn dân tộc. Có ý kiến cho rằng nói bản
sắc văn hóa dân tộc thực chất là nói đến “thẻ căn cước” của
một dân tộc, nó chỉ rõ dân tộc ấy là ai, những truyền thống gì
do dân tộc tạo nên và đã thâm nhập vào tâm hồn của dân tộc,
đươc nhân dân nuôi dưỡng và thường xuyên bồi bổ, phát
triển trong đời sống của mình. Theo ý kiến này, bản sắc dân

CNXH theo chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Đó là nền văn
hóa mang tinh thần dân chủ, nền văn hóa mà trong đó dân chủ là yếu tố làm
thay đổi nhiều mặt của đời sống văn hóa dân tộc, là tiền đề quan trọng cho sự
phát triển văn hóa, tạo động lực cho sự phát triển tài năng, nhu cầu sáng tạo
của quần chúng nhân dân. Đó là nền văn hóa mang tính nhân văn, nhân đạo
sâu sắc, phản ánh mối quan hệ hài hòa giữa con người và con người, giữa con
người với tự nhiên, phát triển vì sự phát triển toàn diện và hạnh phúc của con
người. Đó là nền văn hóa mang tính hiện đại về trình độ dân trí, khoa học,
công nghệ Nền văn hóa tiên tiến không chỉ trong nội dung tư tưởng mà cả
trong hình thức biểu hiện, trong các phương tiện chuyển tải nội dung. Tóm
lại, nền văn hóa tiên tiến có thể được cụ thể hóa bằng những khía cạnh cơ bản
như sau: tiên tiến về trình độ học vấn, về dân trí, về trình độ khoa học và công
nghệ; tiên tiến về tư tưởng, đạo đức, tâm hồn, tình cảm, lối sống; tiên tiến do
sự kết hợp giữa hiện đại và truyền thống, cả về hình thức và về nội dung. Nền
văn hóa tiên tiến Việt Nam còn là sự kết hợp truyền thống dân tộc với chủ
nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh
b. Nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc
Nền văn hóa tiên tiến cũng là nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc. Tính
chất dân tộc luôn luôn gắn bó với tính chất tiên tiến của nền văn hóa và hai
mặt này liên quan biện chứng với nhau.
Bản sắc văn hóa của một dân tộc là những đặc trưng về văn hóa, về đời
sống tinh thần dân tộc ấy, là những nét đặc biệt, độc đáo về tinh thần, về văn
hóa, về cách sống và sức sáng tạo để phân biệt dân tộc này với dân tộc khác.
Mất bản sắc văn hóa dân tộc tức là dân tộc đã bị đồng hóa chỉ còn lại cái vỏ
bề ngoài. Bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam là hạt nhân của tinh thần sáng
tạo của dân tộc, truyền từ đời này sang đời khác, được làm giàu thêm bằng
kinh nghiệm cuộc sống và sự sáng tạo của các thế hệ. Đó là truyền thống
được tạo ra và hun đúc trong lịch sử hình thành và phát triển của dân tộc.
Bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam được thể hiện qua các mặt như sau :
- Đó là nền văn hóa bao gồm sự thống nhất trong tính đa dạng và phong phú

yếu xu thế đó là khách quan, mang tính thời đại, trước hết trong lĩnh vực kinh tế, trong xu
thế toàn cầu hóa hiện nay, không một quốc gia có thể đứng biệt lập mà có thể tồn tại và
phát triển. Mặt khác, phải nhận thức được rằng toàn cầu hóa là một quá trình đầy mâu
thuẩn, phức tạp, mặt tất yếu kỹ thuật, kinh tế là mặt tích cực có lợi ta phải tận dụng, song
cũng không thể bỏ qua mặt xã hội kinh tế, mặt bản chất giai cấp của quá trình toàn cầu hóa