Việc so sánh như trên sẽ cho biết khối lượng, quy mô mà doanh nghiệp đạt ở mức
độ nào, với tỷ lệ đạt bao nhiêu.
* So sánh có liên hệ:
So sánh có liên hệ là phương pháp so sánh để xem xét sự biến động của chỉ tiêu
phân tích nhưng có liên hệ với tình hình thực hiện của một chỉ tiêu khác có liên quan.
Phương pháp so sánh còn được dùng để phản ánh nhịp độ biến động hay tốc độ
tăng trưởng của chỉ tiêu cần phân tích (thường là 5 năm).
Tốc độ phát triển liên hoàn:
Tốc độ phát triển định gốc:
Tốc độ phát triển bình quân:
Trong đó:
: tỷ lệ phát triển liên hoàn
: tỷ lệ phát triển bình quân
: tỷ lệ phát triển định gốc
: doanh thu bán hàng kỳ i
: doanh thu bán hàng kỳ i -1
: doanh thu bán hàng kỳ gốc
Phương pháp so sánh giản đơn được sử dụng để phân tích tình hình xuất khẩu theo
thị trường, theo các đơn vị trực thuộc, theo các phòng kinh doanh và theo tháng. Thông
qua việc so sánh này ta biết được các phòng kinh doanh xuất nhập khẩu có hoàn thành
nhiệm vụ xuất khẩu của mình hay không cả về số tương đối và số tuyệt đối, phương pháp
so sánh còn được sử dụng để theo dõi tình hình xuất khẩu qua các năm (thường là 5 năm
trở lên) để thấy được xu hướng của xuất khẩu qua các năm là tăng hay giảm.
Như vậy phương phương pháp so sánh được sử dụng hầu hết trong các nội dung
phân tích tình hình xuất khẩu. Ngoài phương pháp so sánh còn có một số phương pháp
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -
cũng được sử dụng trong phân tích tình hình và hiệu quả xuất khẩu, sau đây là các
phương pháp đó.
2.2/ Phương pháp biểu mẫu sơ đồ
Trong phân tích kinh tế người ta phải dùng biểu mẫu, sơ đồ phân tích để phản ánh
một cách trực quan qua các số liệu phân tích. Biểu phân tích nhìn chung được thiết lập

có liên hệ với nhau bằng những mối liên hệ mang tính chất cân đối. Các quan hệ cân đối
trong doanh nghiệp có hai loại: cân đối tổng thể và cân đối cá biệt
Cân đối tổng thể là mối quan hệ cân đối của các chỉ tiêu kinh tế tổng hợp.
Ví dụ: giữa tài sản và nguồn vốn kinh doanh liên hệ với nhau bằng công thức:
Tài sản = Nguồn vốn
Huặc giữa các chỉ tiêu của lưu chuyển hàng hoá có mối quan hệ cân đối được phản ánh
qua công thức:
Hàng tồn đầu kỳ + Hàng nhập trong kỳ = Hàng bán
trong kỳ + Hao hụt + Hàng tồn
cuối kỳ
Cân đối cá biệt là quan hệ cân đối của các chỉ tiêu kinh tế cá biệt
Nợ phải thu khách hàng đầu kỳ + Nợ phải thu khách hàng trongkỳ = Nợ
phải thu khách hàng đã thu trong kỳ + Nợ phải thu khách hàng cuối kỳ
v.v…
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -
Từ những mối liên hệ mang tính cân đối nếu có sự thay đổi một chỉ tiêu nào đó sẽ
dẫn sự thay đổi một chỉ tiêu khác từ đó xác định được ảnh hưởng của từng nhân tố đến
đối tượng phân tích.
Do vậy khi phân tích một chỉ tiêu kinh tế có liên hệ với các chỉ tiêu kinh tế khác
bằng mối liên hệ cân đối ta phải lập công thức cân đối, thu thập số liệu, áp dụng phương
pháp số chênh lệch để xác định mức độ ảnh hưởng của các chỉ tiêu đến chỉ tiêu phân tích.
Ví dụ: Khi tính toán phân tích trị giá vốn của hàng xuất bán trong kỳ ta có công thức sau:
Trị giá vốn hàng xuất bán = Trị giá hàng tồn kho đầu kỳ + Trị giá hàng
mua vào trong kỳ - Hao hụt trong kỳ - Trị giá hàng tồn cuối kỳ
Huặc
Nợ phải thu khách hàng cuối kỳ = Nợ phải thu khách hàng đầu kỳ + Nợ
phải thu khách hàng trong kỳ - Nợ phải thu khách hàng đã thu trong kỳ
2.4/ Phương pháp thay thế liên hoàn và phương pháp số chênh lệch
Quá trình sản xuất kinh doanh của một doanh nghiệp luôn chịu sự tác động ảnh
hưởng của các nhân tố trong đó có những nhân tố mang tính chất khách quan và có

F là hàm số
x;y là những biến số biểu thị sự biến đổi của hai nhân tố ảnh hưởng.
Ta có: là giá trị gốc
là giá trị kỳ thực tế
là giá trị điều chỉnh của nhân tố x
là giá trị điều chỉnh của nhân tố y
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -
Số chênh lệch tuyệt đối của chỉ tiêu phân tích được xác định bằng công thức:
Số chênh lệch do tác động của nhân tố x
Số chênh lệch do tác động của nhân tố y
Trong thực tế phân tích, phương pháp thay thế liên hoàn còn được thực hiện bằng
phương pháp số chênh lệch. Phương pháp số chênh lệch sử dụng ngay số chênh lệch của
các nhân tố ảnh hưởng để thay thế vào các biểu thức tính toán mức độ ảnh hưởng của
nhân tố đó đến chỉ tiêu phân tích.
So với phương pháp thay thế liên hoàn, phương pháp số chênh lệch đơn giản hơn
trong cách tính toán, cho ngay kết quả cuối cùng. Tuy nhiên phương pháp này chỉ được
áp dụng trong trường hợp đối tượng phân tích liên hệ với các nhân tố ảnh hưởng bằng
công thức tính giản đơn, chỉ có phép nhân, không có phép chia.
Phương pháp chênh lệch được minh hoạ tổng quát như sau:
là số chênh lệch của nhân tố x
là số chênh lệch của nhân tố y
là số chênh lệch do tác động của nhân tố x
là số chênh lệch do tác động của nhân tố y
phương pháp thay thế liên hoàn và phương pháp số chênh lệch không được dùng trong
phân tích tình hình và hiệu quả xuất khẩu ở Công ty xuất nhập khẩu tạp phẩm Hà Nội
nhưng phương pháp này vẫn được đưa ra nhằm giúp cho công ty có thể dùng phương
pháp này để xác định mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến kim ngạch xuất khẩu. Để
xác định mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố tới kim ngạch xuất khẩu có thể dùng công
thức sau:
Kim ngạch xuất khẩu (USD) = Số lượng hàng xuất khẩu Đơn giá xuất khẩu Tỷ giá ngoại

vào công thức này ta sẽ tính được từng thị trường có kim ngạch xuất khẩu chiếm tỷ trọng
bao nhiêu trong tổng số.
+ Tỷ suất: là một chỉ tiêu phản ánh mối quan hệ so sánh giữa một chỉ tiêu này với
một chỉ tiêu khác có liên hệ chặt chẽ và tác động lẫn nhau: tỷ suất chi phí, tỷ suất lợi
nhuận, tỷ suất tự tài trợ, tỷ suất đầu tư. Nó được sử dụng trong phân tích hiệu quả kinh
doanh xuất khẩu. Dựa vào tỷ suất như tỷ suất lợi nhuận ta sẽ biết được lợi nhuận doanh
nghiệp thu được thực tế so với doanh thu là bao nhiêu, hay tỷ suất chi phí phản ánh tình
hình sử dụng chi phí thực tế thể hiện việc tiết kiệm hay lãng phí chi phí.

chương II thực trạng về phân tích tình hình và hiệu quả kinh doanh xuất khẩu tại công ty
xuất nhập khẩu tạp phẩm hà nội
I. Giới thiệu khái quát về công ty xuất nhập khẩu tạp phẩm hà nội
Tên công ty: Công ty xuất nhập khẩu tạp phẩm Hà Nội
Tên giao dịch: tocontap
Trụ sở: 36 Bà Triệu – Quận hoàn kiếm – Hà Nội
1. Quá trình hình thành và phát triển
Tổng công ty xuất nhập khẩu tạp phẩm Hà Nội được thành lập ngày 5/3/1956, trực
thuộc Bộ Công Thương. Trong nền kinh tế tập trung với quy mô là một tổng công ty,
công ty là một doanh nghiệp chủ đạo của nhà nước trong hoạt động ngoại thương.
Với hơn 10 lần tách nhập, tổ chức của công ty có nhiều sự thay đổi: tách dần một
số bộ phận để thành lập các công ty khác như: Artexport, Bartex, Textimex,
Mecanimex…
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -
Theo quyết định số 333/TM – TCCB về việc sắp xếp lại các Doanh nghiệp nhà
nước do Bộ Thương Mại ban hành ngày 31/03/1993, tổng công ty được đổi thành Công
ty xuất nhập khẩu tạp phẩm Hà Nội.
Đây là một công ty có bề dầy lịch sử buôn bán quốc tế lâu năm nhất ở Việt Nam.
Công ty đã xác lập mối quan hệ kinh tế – quốc tế với trên 70 nước và khu vực trên toàn
thế giới. Hoạt động của công ty không chỉ hạn chế trong lĩnh vực XNK đơn thuần mà đã
mở rộng ra nhiều lĩnh vực khác như: tiếp nhận gia công, lắp ráp, sản xuất theo mẫu mã

+ Tổ chức sản xuất gia công hàng XNK, liên doanh liên kết hợp tác đầu tư
sản xuất, tiêu thụ sản phẩm với các tổ chức trong và ngoài nước.
* Nhiệm vụ của công ty
+ Xây dựng và tổ chức có hiệu quả các kế hoạch sản xuất kinh doanh trong đó có
kế hoạch xuất nhập khẩu
+ Tạo điều kiện cho các đơn vị trực thuộc, đơnvị liên doanh áp dụng các biện pháp
có hiệu quả để nâng cao hiệu quả kinh doanh xuất nhập khẩu
+ Tự tạo nguồn vốn, đảm bảo tự trang trải về mặt tài chính, bảo toàn vốn, đáp ứng
yêu cầu phục vụ phát triển kinh tế và XNK của đất nước. Quản lý sử dụng theo đúng chế
độ và có hiệu quả các nguồn đó.
+ Tiếp cận thị trường, nghiên cứu khả năng sản xuất, nhu cầu thị trường, cải tiến
mẫu mã, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật để nâng cao chất lượng hàng hoá, tăng năng
lực cạnh tranh cho hàng hóa đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và nhu cầu xuất khẩu.

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -