Giáo án nghề làm vườn lớp 12 - KỸ THUẬT
TRỒNG TỎI
1. Giống tỏi
Hiện nay ở nước ta trồng phổ biến là hai giống
tỏi: tỏi trắng và tỏi tía
- Tỏi trắng là giống mới nhập nội gần đây (tỏi
Vân Nam Trung Quốc). Đặc điểm nổi bật của giống
này là củ to (20 – 26g/củ) lá to có màu xanh nhạt, vỏ
bao ngoài củ tỏi có màu trắng sữa, có khi có sọc tím.
Củ tỏi trắng có ít tép nhưng tép tỏi to, dễ bóc vỏ và
phù hợp với tiêu chuẩn xuất khẩu nên được trồng để
xuất khẩu.
- Tỏi tía là giống địa phương trong nước. Đặc
điểm nổi bật của giống này là củ nhỏ (9 – 10 g/củ),
vỏ ngoài có màu tím. Lá xanh đậm, cứng, mọc thẳng.
Tỏi tía có hương vị hấp dẫn, vì vậy nó được trồng
phổ biến ở nhiều nơi đáp ứng nhu cầu trong nước.
1. Thời vụ trồng
Cây tỏi được trồng nhiều ở các tỉnh phía Bắc (vì
thời tiết khí hậu phù hợp). Thời vụ thích hợp cho
trồng tỏi ở các tỉnh miền Bắc từ 15/9 đến 15/10,
không để chậm sau tháng 10. Có như vậy mới tạo
điều kiện để tỏi xuống củ vào tháng 12, tháng 1 và
thu hoạch vào tháng 2.
2. Chuẩn bị đất và kỹ thuật
trồng tỏi
a. Đất trồng tỏi tốt là loại đất cát pha hay thịt
nhẹ,dễ thoát nước và chủ động tưới.
Sau khi cày bừa, làm nhỏ đất, lên luống rộng 1-
1,2m, rãnh luống rộng 25-30cm. Nếu thân đất ướt sau
khi cày bừa phải lên luống ngay, dùng đất bột khô rắc

đầy đủ ngay từ đầu, bón cân đối đạm, lân và kali.
1,5-2N; 1-1,5P; 1-2K
Phân chuồng phải ủ hoai, tốt nhất là trộn thêm
một phần phân bắc để bón.
Lượng phân bón cho 1 ha trung bình là: 14-20
tấn phân chuồng, 400-500kg đạm sunphat, 200-300
kg supe lân và 60-120 kg kali (phân kali rất cần cho
tỏi để chống củ bị bộp sau này). Nếu đất chua cần
bón vôi khi làm đất 1,5-2 tấn/ha.
Toàn bộ phân chuồng trộn với lân, kali bón lót.
Toàn bộ phân đạm dùng bón thúc. Bón thúc làm
3 đợt:
- Đợt 1: Khi tỏi mọc đều (sau khi mọc 15-20
ngày), lúc này cây có 2 lá. Dùng 1/4 lượng đạm hoà
nước tưới đều.
- Đợt 2: Khi tỏi đã được 25-30 ngày tuổi, bón 1/2
lượng đạm, hoà nước tưới đều.
- Đợt 3: Bón 1/4 đạm còn lại khi tỏi được 45-50
ngày.
b) Tưới nước cho tỏi
Do bộ rễ tỏi ăn nông, lá nhỏ lại trồng dày nên tỏi
cần nhiều nước, nhưng tỏi lại cũng sợ bị úng ngập.
Việc tưới nước cho tỏi kết hợp với các kỳ bón
thúc, tốt nhất là tát nước vào các rãnh luống, nước tự
chảy thấm đều vào đất. Khi đất ngả sang thẫm là
được. Nếu lúc này các rãnh còn nước phải tháo cạn.
Trời mưa to cũng phải tháo kiệt nước ở rãnh luống.
Tỏi được 80 ngày trở đi thì thôi không tưới nước và
bón thúc nữa. Thời kỳ cuối này nên để đất khô cho củ
được đanh chắc, bảo quản ít bị hao hụt.

- Tỏi khô nguyên củ, đây là dạng chủ yếu và có
giá trị cao hơn cả. Sau khi thu hoạch, phân loại, phơi
khô, cất giữ được 2 – 3 tháng trở lên có thể chọn lựa
để xuất khẩu.
- Tỏi lát: người ta tận dụng những củ không đủ
tiêu chuẩn của tỏi khô nguyên củ, bóc vỏ thái thành
lát theo chiều ngang tép tỏi rồi phơi khô, đóng gói
xuất khẩu, Để đạt được yêu cầu xuất khẩu (lát cắt
không bị xơ, lát tỏi có màu vàng nâu khô) khi thái tỏi
cần lưu ý: thái tới đâu ngâm ngay lát cắt vào dung
dịch phèn chua 1% trong thời gian 20 – 30 phút. Cứ
1kg tỏi lát ngâm vào 2 lít dung dịch phèn chua. Sau
khi ngâm xong, vớt nhẹ tỏi rửa sạch rồi phơi khô
hoặc sấy.
- Tỏi bột: là sản phẩm tận dụng các loại tỏi
không đủ tiêu chuẩn hai mặt hàng trên. Cách chế biến
tỏi bột đơn giản. Dùng dao cắt ngang qua củ tỏi hay
tép tỏi, rửa sạch bỏ vỏ, để ráo nước, đem phơi nắng
cho khô và tỏi có màu vàng nâu. Sấy khô rồi nghiền
thành bột. Đóng vào túi nilon và để nơi khô ráo. C. HOA CÚC

Hoa cúc có nguồn gốc từ Trung Quốc và Nhật
được chuyển vào Việt Nam từ lâu và được trồng ở
khắp mọi nơi. Cúc là loại hoa không đẹp về màu sắc