Giáo án nghề làm vườn lớp 12 BÀI 3: KỸ THUẬT
TRỒNG MỘT SỐ CÂY RAU, HOA CÓ GIÁ TRỊ
KINH TẾ CAO
A - CÂY CÀ CHUA
I - GIÁ TRỊ KINH TẾ
Cây cà chua là một loại cây rau được trồng phổ
biến ở nhiều địa phương.
Quả cà chua có thành phần dinh dưỡng cao.
Trong 100g có 94% nước, 0,6% protit, 0,2%
gluxit, 0,8% xenluloza, có 39,4 mg các loại muối
khoáng (canxi, lân, sắt ) và có đủ các loại vitamin
A, B
1
, B
2
, PP, C và Carotin. Trong đó hàm lượng
vitamin C chiếm tới 40 mg. Điều đáng quý ở quả cà
chua là sự cân đối giữ các dạng axit hữu cơ, đường
đơn ( monosacarit) và khả năng dễ hấp thụ chúng của
con người ở mọi lứa tuổi. Vì vậy là một sản phẩm
hàng hoá được nhiều người ưa chuộng. Cà chua
tương đối dễ trồng và cho sản lượng cao. Chăm sóc
tốt năng suất đạt trên 20 tấn/ha. Nhiều nước trồng cà
chua đạt năng suất 40 tấn/ha. Nhiều vùng ở nước ta,
nhân dân có tập quán trồng cà chua từ lâu đời nên có
nhiều kinh nghiệm. Sản lượng cà chua rất lớn nên có
khả năng xuất khẩu (hàng vạn tấn/ năm). Ví dụ các
tỉnh, Hải Phòng, Hà Nội, Hà Nam Vì vậy có thể
nói trồng cà chua mang lại hiệu quả kinh tế rất đáng
kể.
II - MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC VÀ

0
C cây sinh trưởng kém, nụ
hoa và quả bị rụng nhiều.
- Cây cà chua thuộc loại cây ưa ánh sáng, thời
tiết âm u, thiếu ánh sáng cây bị vống, sinh trưởng
kém, tỉ lệ ra hoa thấp và chất lượng quả cũng kém.
- Cây cà chua ưa đất thịt nhẹ, đất cát pha, tơi
xốp, độ PH từ 5,5 - 7,5.
III - KỸ THUẬT TRỒNG CÀ CHUA
1 - Giống cà chua:
Cà chua hiện đang trồng nước ta có nhiều giống,
nhưng có giá trị và được ưa chuộng hơn cả là một số
giống sau:
a - Cà chua Đại Hồng
Đây là giống cà chua nhập từ Trung Quốc, trồng
phổ biến ở một số tỉnh đồng bằng Bắc Bộ như Hà
Nội, Hải Phòng. Cây cao trung bình 1,4m – 1,5m,
phiến lá rộng có màu xanh đậm, răng cưa mỏng. Quả
to, tròn đều, khi chín có màu đỏ. Trọng lượng quả
trung bình 50 - 65 g/quả. Phẩm chất ngon.
Thời gian từ khi trồng đến khi thu hoạch là: 75 –
80 ngày. Năng suất trung bình 15 – 20 tấn/ha.
b - Cà chua số 7
Có nguồn gốc tù Hungari, do Viện cây lương
thực và thực phẩm chọn lọc và thuần hoá. Cây cao
trên 1m. Thân, lá có màu xanh nhạt. Quả non màu
xanh nhạt, khi chín màu đỏ tươi, trọng lượng trung
bình của quả từ 60 - 80g/quả. Vỏ quả dày nên vận
chuyển đi xa tốt. Chất lượng quả khá. Thời gian từ
khi trồng đến khi thu hoạch 65 - 70 ngày, năng suất

muộn
- Vụ sớm:
Gieo hạt tháng 7 - 8
Trồng vào tháng 8 - 9
Thu hoạch vào tháng 11 - 12

- Vụ chính:
Gieo vào giữa tháng 9
Trồng giữa tháng 10
Thu hoạch vào tháng 3 năm sau
- Vụ muộn:
Gieo vào tháng 11
Trồng tháng 12
Thu hoạch tháng 3 – 4 năm sau
3 - Kỹ thuật gieo hạt và chăm sóc cây non ở
vườn ươm
- Chọn nơi đất cao, khô ráo, dễ thoát nước làm
vườn gieo ươm cho cà chua. Bón 1,5 - 2 kg phân
chống ủ mục chộn lẫn 10 – 20g supe lân/1m
2
. Lượng
hạt giống gieo là 2 - 4g/1m
2.
Hạt giống cà chua trước khi gieo cần được xử lý.
Ngâm hạt trong nước nóng 50
0
C trong thời gian
khoảng 20 - 30 phút rồi đem reo. Gieo hạt xong, dùng
trấu hoặc rơm băm nhỏ phủ một lớp mỏng trên mặt
luống. Tưới nhẹ để giữ ẩm thường xuyên. sau khi

dạng, màu sắc lá )
+ Cây đảm bảo không có sâu bệnh
+ Cây giống đủ tuổi (từ 25 - 30 ngày tuổi).
Không trồng cây đã quá già.
+ Cây giống có 6 - 8 lá thật, cây cao chừng 15 –
20 cm.
- Mật độ khoảng cách trồng.
Đối với những giống cà chua loại hình hữu hạn
không làm giàn, trồng với mật độ 28 - 32 ngàn
cây/ha. Khoảng cách trồng: 70 x 40 x 50cm. Làm
giàn cho cà chua có hiệu quả kinh tế cao hơn. Trong
trường hợp này mật độ trồng có thể tăng gấp rưỡi và
khoảng cách trồng là: 70 x 20 x 30 cm.
5 - Kỹ thuật chăm sóc cà chua
- Tưới nước cho cà chua
Sau khi trồng, mỗi ngày tưới 2 lần, khi cây bén
rễ hồi xanh chỉ cần tưới 1 lần giữ ẩm. Cà chua trồng
trong mùa khô hanh, trên chân đất màu, nên càng cần
phải tưới nước. Nếu thiếu nước, cây sinh trưởng
chậm, ra hoa kết quả ít, tỷ lệ rụng hoa rụng quả cao,
nên ảnh hưởng nhiều đến năng suất thu hoạch. Có hai
thời kỳ cần thiết hết sức lưu ý để tưới nước cho cà
chua đó là:
+ Khi cây cà chua ra quả rộ (trên 50% số cây ra
quả)
+ Khi quả cà chua phát triển mạnh ( quả lớn
nhanh)
Ở hai thời kỳ này cần áp dụng cách tưới nước
cho nước tự chảy theo rãnh luống.
Tuy nhiên cũng cần lưu ý rằng cây cà chua kém

cần xới ngay cho đất thoáng
- Làm giàn, bấm ngọn tỉa cành cho cà chua.
Làm giàn nhằm tăng số lượng cây trên đơn vị
diện tích đất, giúp cây tiếp xúc đều với ánh sáng, làm
tăng tỉ lệ đậu hoa, đậu quả, hạn chế tác hại của sâu
bệnh Nói chung làm giàn cho cà chua (cả loại hình
hữu hạn và vô hạn) đem lại hiệu quả kinh tế cao.
Cây cà chua cao chừng 30 - 40cm, bắt đầu cắm
cọc làm giàn. Làm giàn xong tiến hành buộc nhẹ thân
cây vào giàn.
Cây cà chua có đặc tính phân nhánh khá mạnh,
nhánh lớn nhanh. Vì vậy cần tỉa bỏ những nhánh ở
phía trên chùm hoa thứ nhất. Chỉ giữ lại thân chính là
1-2 cành ngay dưới chùm hoa thứ nhất. Muốn vậy
cần theo dõi thường xuyên, 5 - 7 ngày một lần kiểm
tra để tỉa cành. Tỉa cành ngay khi cành mới nhú hoặc
dài chừng khoảng 3 - 5cm. Công việc tỉa cành áp
dụng với cả loại hình hữu hạn và vô hạn. Còn bấm
ngọn chỉ thực hiện với cà chua thuộc loại hình vô
hạn. Bấm ngọn vào lúc trên cây có từ 4 - 6 chùm hoa
trên thân.
Song song với bấm ngọn, tỉa cành cần ngắt bỏ
những lá già, héo, lá bị bệnh ở phía gốc, tạo cho phần
gốc được thông thoáng, sâu bệnh không nơi ẩn nấp
gây hại.
6 - Sâu bệnh hại cà chua, biện pháp diệt trừ
Sâu hại cà chua chủ yếu là sâu xanh, sâu
khoang, sâu ăn lá, ăn cùi quả, sâu hồng đục quả, rầy
xanh Phòng trừ các loại sâu trên bằng thuốc chứa
lân hữu cơ như Dipterech, Bi58 pha với nồng độ 0,1 -

axêtilen (C
2
H
2
) để kích thích quả chín. Kinh nghiệm
dân gian: có thể dùng lá xoan, xông hương để thay
khí axêtilen khi giấm quả. Để vận chuyển cà chua đi
xa (xuất khẩu) người ta dùng giấy xốp gói từng quả,
xếp vào xọt cứng hay thùng gỗ thông thoáng (bằng
gỗ thông), có nẹp đai bên ngoài để giữ quả không bị
xây xát, giập nát.

B. CÂY TỎI

I - GIÁ TRỊ CỦA CÂY TỎI
Tỏi là loại cây gia vị có giá trị nhiều mặt trong
đời sống cũng như kinh tế.
Trong y học, tỏi được dùng làm thuốc chữa bệnh
cảm cúm, cảm lạnh, đầy bụng, chướng hơi, mụn nhọt,
tăng thân nhiệt cho cơ thể. Đặc biệt trong thành phần
của tỏi có chất sunphua dianlyn là một loại phytonxit
thực vật có giá trị sinh học cao.
Trong đời sống hàng ngày của con người, tỏi là
một trong những loại gia vị được dùng nhiều để chế
biến các món ăn từ đơn giản đến cao cấp.
Tỏi còn là mặt hàng xuất khẩu có giá trị kinh tế
của nước ta.Tỏi thường xuất khẩu dưới dạng củ khô,
thái lát khô, nghiền bột.
Cây tỏi thích hợp với điều kiện thời tiết vụ đông,
nên nó trở thành cây có giá trị hàng hoá trong vụ


III - KỸ THUẬT TRỒNG TỎI
1. Giống tỏi
Hiện nay ở nước ta trồng phổ biến là hai giống
tỏi: tỏi trắng và tỏi tía
- Tỏi trắng là giống mới nhập nội gần đây (tỏi
Vân Nam Trung Quốc). Đặc điểm nổi bật của giống
này là củ to (20 – 26g/củ) lá to có màu xanh nhạt, vỏ
bao ngoài củ tỏi có màu trắng sữa, có khi có sọc tím.
Củ tỏi trắng có ít tép nhưng tép tỏi to, dễ bóc vỏ và
phù hợp với tiêu chuẩn xuất khẩu nên được trồng để
xuất khẩu.
- Tỏi tía là giống địa phương trong nước. Đặc
điểm nổi bật của giống này là củ nhỏ (9 – 10 g/củ),
vỏ ngoài có màu tím. Lá xanh đậm, cứng, mọc thẳng.
Tỏi tía có hương vị hấp dẫn, vì vậy nó được trồng
phổ biến ở nhiều nơi đáp ứng nhu cầu trong nước.
1. Thời vụ trồng
Cây tỏi được trồng nhiều ở các tỉnh phía Bắc (vì
thời tiết khí hậu phù hợp). Thời vụ thích hợp cho
trồng tỏi ở các tỉnh miền Bắc từ 15/9 đến 15/10,
không để chậm sau tháng 10. Có như vậy mới tạo
điều kiện để tỏi xuống củ vào tháng 12, tháng 1 và
thu hoạch vào tháng 2.
2. Chuẩn bị đất và kỹ thuật
trồng tỏi
a. Đất trồng tỏi tốt là loại đất cát pha hay thịt
nhẹ,dễ thoát nước và chủ động tưới.
Sau khi cày bừa, làm nhỏ đất, lên luống rộng 1-
1,2m, rãnh luống rộng 25-30cm. Nếu thân đất ướt sau

Cây tỏi có bộ rễ nông, yếu, vì vậy cần bón phân
đầy đủ ngay từ đầu, bón cân đối đạm, lân và kali.
1,5-2N; 1-1,5P; 1-2K
Phân chuồng phải ủ hoai, tốt nhất là trộn thêm
một phần phân bắc để bón.
Lượng phân bón cho 1 ha trung bình là: 14-20
tấn phân chuồng, 400-500kg đạm sunphat, 200-300
kg supe lân và 60-120 kg kali (phân kali rất cần cho
tỏi để chống củ bị bộp sau này). Nếu đất chua cần
bón vôi khi làm đất 1,5-2 tấn/ha.
Toàn bộ phân chuồng trộn với lân, kali bón lót.
Toàn bộ phân đạm dùng bón thúc. Bón thúc làm
3 đợt:
- Đợt 1: Khi tỏi mọc đều (sau khi mọc 15-20
ngày), lúc này cây có 2 lá. Dùng 1/4 lượng đạm hoà
nước tưới đều.
- Đợt 2: Khi tỏi đã được 25-30 ngày tuổi, bón 1/2
lượng đạm, hoà nước tưới đều.
- Đợt 3: Bón 1/4 đạm còn lại khi tỏi được 45-50
ngày.
b) Tưới nước cho tỏi
Do bộ rễ tỏi ăn nông, lá nhỏ lại trồng dày nên tỏi
cần nhiều nước, nhưng tỏi lại cũng sợ bị úng ngập.
Việc tưới nước cho tỏi kết hợp với các kỳ bón
thúc, tốt nhất là tát nước vào các rãnh luống, nước tự
chảy thấm đều vào đất. Khi đất ngả sang thẫm là
được. Nếu lúc này các rãnh còn nước phải tháo cạn.
Trời mưa to cũng phải tháo kiệt nước ở rãnh luống.
Tỏi được 80 ngày trở đi thì thôi không tưới nước và
bón thúc nữa. Thời kỳ cuối này nên để đất khô cho củ