Chương XI
GIAI CẤP VÀ ĐẤU TRANH GIAI CẤP
GIAI CẤP- DÂN TỘC- NHÂN LOẠI
HỌC

I. NHỮNG HÌNH THỨC CỘNG ĐỒNG NGƯỜI TRONG LỊCH SỬ
1- Thị tộc là hình thức cộng đồng người
đầu tiên trong lịch sử, gồm có các đặc
trưng sau:
- Tồn tại trên quan hệ huyết thống do
chế độ quần hôn tạo ra. Lúc đầu là chế
độ mẫu quyền sau thay bằng chế độ phụ
quyền do sự phát triển của Lực lượng
sản xuất.
- Bắt đầu có các quan hệ cộng đồng về
ngôn ngữ, tập quán, tín ngưỡng và văn
hoá.
- Cơ sở kinh tế là sở hữu về tư liệu sản
xuất và tài sản.
- Tổ chức xã hội: Lãnh đạo thị tộc là
một Hội đồng thị tộc, đứng đầu là Tộc
trưởng được mọi người bầu ra.
HỌC

2- Bộ lạc: Là tập hợp dân cư được tạo ra thành từ nhiều Thị
tộc do có quan hệ huyết thống hoặc quan hệ hôn nhân
liên kết với nhau hợp thành Bộ lạc. Gồm có các đặc
trưng:
- Có cùng ngôn ngữ, phong tục, tập quán, văn hoá, tín
ngưỡng và cùng chung sống trên một vùng lãnh thổ. Mặc

được hình thành không theo quan hệ huyết
thống mà dựa trên những mối quan hệ kinh tế,
tuy liên hệ đó chưa mạnh mẽ.
HỌC

4- Dân tộc:
* Khái niệm: Là cộng đồng xã hội - tộc người
ổn định bền vững được thành lập trong lịch sử
phát triển xã hội và lịch sử phát triển các hình
thức cộng đồng người. Quan hệ dân tộc được
hình thành từ quan hệ cộng đồng ngôn ngữ,
lãnh thổ, sinh hoạt, kinh tế, tâm lý, tính cách,
đời sống văn hoá và là sự kết tinh độc đáo của
các quan hệ ấy.
HỌC

* Các đặc điểm cơ bản của Dân tộc:
- Cộng đồng về lãnh thổ: Mỗi Dân tộc có lãnh
thổ riêng thống nhất. Lãnh thổ Dân tộc ổn định
hơn nhiều so với lãnh thổ Bộ tộc. Lãnh thổ là
địa bàn sinh tồn và phát triển của dân tộc.
Không có lãnh thổ thì không có khái niệm Quốc
gia, Tổ quốc.
- Cộng đồng về kinh tế: Là những mối quan hệ
kinh tế thường xuyên và mạnh mẽ, đặc biệt là
mối liên hệ thị trường đã làm tăng tính thống
nhất, ổn định, bền vững của cộng đồng người
đông đảo sống trên một lãnh thổ nhất định,
thiếu cộng đồng về kinh tế - xã hội thì chưa phải
là dân tộc.

lớn gồm những người khác nhau về địa vị
của họ trong một hệ thống sản xuất xã hội
nhất định trong lịch sử, khác nhau về quan
hệ của họ (thường thường thì những quan
hệ này được pháp luật quy định và thừa
nhận) đối với những tư liệu sản xuất, về
vai trò của họ trong tổ chức lao động xã
hội và như vậy là khác nhau về cách hưởng
thụ và về phần của cải xã hội ít hoặc nhiều
mà họ được hưởng. Giai cấp là những tập
đoàn người mà tập đoàn này có thể chiếm
đoạt lao động của tập đoàn khác, do chỗ
các tập đoàn có địa vị khác nhau trong chế
độ kinh tế xã hội nhất định”. (1)
HỌC

Phân tích nội dung định nghĩa giai cấp:
Như vậy sự ra đời và tồn tại của giai cấp
gắn liền với những hệ thống sản xuất
nhất định. Sự khác nhau về địa vị của
giai cấp trong hệ thống sản xuất là do
những đặc trưng sau:
HỌC

+ Đặc trưng 1: Giai cấp là những tập đoàn
người khác nhau về quan hệ của họ đối với
việc sở hữu những tư liệu sản xuất của xã
hội. Đây là đặc trưng quyết định sự hình
thành và phân chia giai cấp.



Định nghĩa giai cấp của Lênin là một định
nghĩa khoa học có giá trị to lớn về lý luận
và thực tiển trong thời đại hiện nay. Nó
vạch ra con đường đúng đắn cho các Đảng
Cách mạng trong thời đại ngày nay đi tới
xây dựng một xã hội không có sự áp bức,
bóc lột và bất công đó là Chủ nghĩa cộng
sản. Cơ sở để bác bỏ quan điểm sai lầm,
phản động về vấn đề giai cấp.

Chủ nghĩa duy vật lịch sử khẳng định:
Đấu tranh giai cấp là một phạm trù
lich sử.
2.1. Định nghĩa:
Lênin định nghĩa đấu tranh giai cấp:
“Cuộc đấu tranh của quần chúng bị
tước hết quyền, bị áp bức và lao
động, chống lại bọn đặc quyền, đặc
lợi, bọn áp bức và bọn ăn bám,
cuộc đấu tranh của người vô sản
chống những người tư hữu sản hay
giai cấp tư sản” (1)
2. ĐẤU TRANH GIAI CẤP

Tóm lại: Đấu tranh giai cấp là do:
Mâu thuẫn giữa Lực lượng sản xuất với Quan hệ sản
xuất.
Giai cấp có lợi ích căn bản đối lập nhau.
Giai cấp có lợi ích căn bản không đối kháng chống


III. QUAN HỆ GIAI CẤP – DÂN TỘC – NHÂN LOẠI
1. Quan hệ Giai cấp - Dân tộc:
Luôn có quan hệ hữu cơ với nhau, mỗi
nhân tố có vai trò lịch sử của nó trong
sự phát triển xã hội.
* Vấn đề dân tộc bao giờ cũng được
chỉ đạo bởi một quan điểm của một giai
cấp nhất định. Cho nên việc giải quyết
vấn đề Giai cấp quyết định việc giải
quyết vấn đề Dân tộc.
* Quan hệ giai cấp là nhân tố quyết
định sự hình thành Dân tộc, tính chất
dân tộc, xu hướng dân tộc và quan hệ
giữa các Dân tộc.

- Hình thành Dân tộc mang tính chất điển hình hiện nay do
Chủ nghĩa Tư bản và giai cấp tư sản quyết định.
- Tính chất dân tộc bị quy định bởi phương thức sản xuất
thống trị.
- Phương thức sản xuất tư bản mất đi → phương thức sản
xuất cộng sản thay thế → chuyển hoá xu hướng dân tộc
xã hội chủ nghĩa.
- Tạo ra sự bình đẳng trong quan hệ của các dân tộc.
* Lợi ích dân tộc là lợi ích chung của các giai cấp, các
lực lượng xã hội sống trong cộng đồng ấy.2. Quan hệ Giai cấp - Nhân loại:
Quan hệ hữu cơ với nhau được đặt trong