18/05/11
1
Thuyết trình Triết học – UEH – Cao học đêm 6 – Khóa 20
I. Giai cấ
p
và Đấutranh
g
iai cấ
p
p
g
p
II. Quan hệ Giai cấpvớiDântộc và nhân loạitrong
thời đạingàynay
Thuyết trình Triết học – UEH – Cao học đêm 6 – Khóa 20
I. Giai cấpvàĐấutranhgiaicấp
1. Khái quát các quan điểm ngoài mácxít về giai cấpvàđấutranh
giai cấp
a. Quan điểmcủacácnhàtư tưởng trướcMácvề giai cấpvàđấu
tranh giai cấp
b. Quan điểmtư sảnhiệnnayvề giai cấpvàđấutranhgiaicấp
2. Quan điểmmátxítvề giai cấpvàđấutranhgiaicấp
a. Giai cấp
b. Đấutranhgiaicấp
c. ĐấutranhcủaGiaicấpvôsảntrongđiềukiệnmớihiệnnay
3. Vấn đề GC và ĐTGC trong thờikỳ quá độ lên CNXH ở VN
Thuyết trình Triết học – UEH – Cao học đêm 6 – Khóa 20
18/05/11
2
1. Khái quát các quan điểmngoàimácxítvề giai cấpvàđấu
tranh giai cấp

.
 ỞẤn Độ cổđại
 Upanisát: XH = Tăng lữ +Vương công… + Bình dân + Nô
lệ.
 Ở Hy Lạpcổđại
 Platông: XH = Triếtgia+Chiếnbinh+Bìnhdân;Bấtbình
đẳng tài sản → xung độtXH.
 Aríxtốt: XH = Cầmquyềnthống trị +Bị trị &nôlệ.
¾ Nhậnxét:Các quan niệmvề GC & ĐTGC thờinàyrất
đơngiản, chấtphác.
Thuyết trình Triết học – UEH – Cao học đêm 6 – Khóa 20
ii. Thờiphụchưng và cận đại
 T.Morơ, T.Campanenla, G.G.Rútxô…
• GC khác nhau có quyềnlực&địavị khác nhau.
• ĐTGC, bất công trong XH có nguyên nhân trong sự phát
triểnkinhtế, trong hình thứcsở hữu.
 X.Ximông:
• Quyềnsở hữulàtiêuchuẩnphânbiệtXH,làcơ sở của
thượng tầng kiếntrúccủaXH.
•
XH
=
Nhà
kh
.
học
+
Chủ
sở
hữu

cấptư sảntrướcMácsángtạora”.
Thuyết trình Triết học – UEH – Cao học đêm 6 – Khóa 20
1. Khái quát các quan điểmngoàimácxítvề giai cấpvàđấu
tranh giai cấp
b. Quan điểmtư sảnhiệnnayvề giai cấpvàđấutranhgiaicấp
 Phủ nhận hoàn toàn lý luậnGC&ĐTGC; vì
 GC không là hiệntượng phổ biến, ĐTGC không là quy luật
chung củamọiXH→ Lý luậnGClàsailầm.
 ĐiểnhìnhtạiMỹ,quanhệ sở hữu đãthayđổi → không còn
GC vô sản → ĐTGC là vô nghĩa.
 “Bác bỏ”cơ sở kinh t
ế
củaGCđitìmcơ sở sinh h
ọ
c, ha
y
tâm
ọ
y
l
ý
củaGC.
 Trong phong trào cộng sảnvàcôngnhânquốctế xuấthiện2
quan điểmsailầmvềĐTGC:
 Quan điểmhữu khuynh coi thường, buông lỏng, xem nhẹ
vấn đề GC & ĐTGC
 Quan điểmtả khuynh đề cao quá mứctầmquantrọng của
vấn đề GC & ĐTGC
¾ Nhậnxét:Vấn đề GC & ĐTGC rấtphứctạp, các nhà tư
tưởng tư sảnluônxuyêntạchaycheđậynó.

a. Giai cấp
 Quan niệm

“Ngườitagọigiaicấp, những tập đoàn to lớn, những tập đoàn này
khác nhau vềđịavị củahọ trong mộthệ thống sảnxuấtxãhộinhất
định trong lịch sử,khácnhauvề quan hệ củahọ (thường thì những
quan hệ này đượcphápluậtquyđịnh và thừanhận) đốivớinhững
tư liệusảnxuất, về vai trò củahọ trong tổ chứclaođộ
ng xã hộivà
như vậy là khác nhau về cách thứchưởng thụ về phầncủacảiít
hoặcnhiềumàhọđượchưởng. Giai cấplànhững tập đoàn người,
à
tậ
đ à
à
thì
ó
thể
hiế
đ t
ó
đị
ị
khá
h
t
m
à
tập
đ

nhau trong hệ thống SX đó. Địavị này do các QHSX quyết định. Vì
vậy, GC khác nhau có:
- QH khác nhau đốivớiviệcsở hữuTLSX;
- Vai trò khác nhau trong tổ chức, quảnlýlaođộng XH;
-Phương thức & quy mô thu nhậpcủacải XH khác nhau.
 Địavị khác nhau củaGClàcơ sở củaQHbóclộtGC;thựcchấtQH
GC trong XH đối kháng là QH bóc lột.
Thuyết trình Triết học – UEH – Cao học đêm 6 – Khóa 20
2. Quan niệmmácxítvề giai cấpvàđấutranhgiaicấp
a. Giai cấp
 Nguồngốc
LLSX phát triển Æ Phân công LĐ Æ Năng suấtLĐ tăng Æ Sản
phẩmthặng dư tương đối Æ Chếđộtư hữu Æ Giai cấp.
 Kếtcấu
 Các giai cấpcơ bản đốilập nhau
 Các giai cấp không cơ bản
 Các tầng lớp trung gian
¾ Sự xung độtcủa các giai cấpcơ bảnsẽ dẫn đến đấutranhgiai
cấp.
Thuyết trình Triết học – UEH – Cao học đêm 6 – Khóa 20
18/05/11
4
2. Quan niệmmácxítvề giai cấpvàđấutranhgiaicấp
b. Đấutranhgiaicấp
 Quan niệm
Đấutranhgiaicấplà“cuộc đấutranhcủaquần chúng bị tướchết
quyền, bị áp bứcvàlaođộng, chống bọncóđặcquyền, đặclợi, bọn
áp bứcvàbọn ănbám,cuộc đấutranhcủanhững người công nhân
làm thuê hay những ngườivôsảnchống những ngườihữusảnhay
giai cấptư sản”.

Thời
bình
:
LLSX
Ç
• Thờichiến(CMXHxảyra):QHSXÇ dẫn đến LLSX Ç
 Lĩnh vực chính trị
• Thời bình: Đờisống CT Ç
• Thờichiến(CMXHxảy ra): KTTT Ç dẫn đếnCSHTÇ
 Lĩnh vựctư tưởng
• Thời bình: Đờisống TT-VH Ç
• Thờichiến(CMXHxảyra):HTTÇ dẫn đếnTồntạiXHÇ
Thuyết trình Triết học – UEH – Cao học đêm 6 – Khóa 20
2. Quan niệmmácxítvề giai cấpvàđấutranhgiaicấp
b. Đấutranhgiaicấp(tt)
¾ Như vậy, đấutranhgiaicấpdẫn đếnchuyênchínhvôsản-công
cụ xóa bỏ chếđộtư hữuvàgiaicấp, xây dựng chủ nghĩacộng
sản. Điềukiệntiênquyếtlàphảitạorađượclựclượng sảnxuất
phát triểnrấtcaocùngvớisự trưởng thành vượtbậccủacon
ngườitạoramộtnăng suấtlaođộng xã hộirấtcao.
Thuyết trình Triết học – UEH – Cao học đêm 6 – Khóa 20
18/05/11
5
2. Quan niệmmácxítvề giai cấpvàđấutranhgiaicấp
c. ĐấutranhcủaGiaicấpvôsảntrongđiềukiệnmớihiệnnay
 Điềukiệnmới
 Chủ nghĩaxãhội(CNXH)ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ,sosánh
lựclượng thay đổitạmthờicólợichocáclựclượng phảncách
mạng và bấtlợicholựclượng cách mạng. Lựclượng cách mạng
chia rẽ,mất đoàn kết, suy yếu. Lựclượng phảncáchmạng có lợi

xoa
dịu.
 Cuộccáchmạng khoa học - công nghệđang phát triểnmạnh mẽ
làm cho lựclượng sảnxuấttăng nhanh. Nềnkinhtế tri thứcvà
xã hội thông tin ra đời làm phân hóa giai - tầng trong xã hội. Mâu
thuẫngiữalựclượng sảnxuấtcótínhchấtxãhộihóacaovới
quan hệ sảnxuấtvẫndựa trên trên chếđộsở hữutư nhân TBCN
về tư liệusảnxuấtcónhiềubiềuhiệnmớigayg
ắt, phứctạp,
không dễ nhậnthứcnhư trước đây, những kếtluậnvộivàng:
không còn giai cấpvôsản, đấutranhgiaicấplỗithời…
 Thựctế cho thấy, xung độtgiữatư bảnlaođộng, phân cựcgiàu
nghèo, phân hóa thu nhập, xung độtdântộc, khu vực, cộng
đồng … đãtạonênsự bất ổntrongxãhội.
Thuyết trình Triết học – UEH – Cao học đêm 6 – Khóa 20
2. Quan niệmmácxítvề giai cấpvàđấutranhgiaicấp
c. ĐấutranhcủaGiaicấpvôsảntrongđiềukiệnmớihiệnnay
 Nội dung mới
 Đấutranhgiữalaođộng và tư bản(ở các nướcTBCNpháttriển).
 Đấutranhcủanhândânlaođộng (các nước đang phát triểnvà
các nướcXHCN)chống chủ nghĩa đế quốcvàcácthế lựcphản
động quốctế,vìđộclậpdântộcvàCNXHvàvìlợi ích chân chính
của mình.

Trọng
tâm
của
cuộc
đấu
tranh

điệuhóadẫn đếncụcbộ, không đoàn kết đượccáclựclượng hòa
bình, dân chủ,tiếnbộ. Đồng thờicũng không đượcchủ quan,
thỏahiệp, mấtcảnh giác làm cho lựclượng cách m
ạng rơivào
thế bịđộng, phân liệt.
Thuyết trình Triết học – UEH – Cao học đêm 6 – Khóa 20
3. Vấn đề GC và ĐTGC trong thờikỳ quá độ lên CNXH ở VN
a. Đặc điểmGC&quanhệ giai cấp ở ViệtNamhiệnnay
 Điềukiệnmới
Đấutranhgiaicấp ở ViệtNamdiễnratrongđiềukiệnmới: cơ
cấugiaicấp, vị trígiaicấpthayđổidẫn đếnquanhệ giữacác
giai cấpcũng có sự thay đổi.
 Nội dung mới
Mụctiêucủa đấutranhgiaicấp ở ViệtNamlàđộclậpdântộc
ắ
ằ
g
ắ
nliềnvớiCNXH,dângiàu,nướcmạnh, xã hộicôngb
ằ
ng,
dân chủ,văn minh. Vì vậy, đấutranhgiaicấp ở ViệtNam
diễnravới nhiềuhìnhthứcnhưng nổibậtlênlàđấutranh
giảiquyếtmâuthuẫngiữamộtbênlàquần chúng nhân dân
lao động, các lựclượng xã hội đitheoconđường dẫntớimục
tiêu: dân giàu, nướcmạnh, xã hộicôngbằng, dân chủ,văn
minh, đoàn kếttrongmặttrậnthống nhấtdoĐảng cộng sản
lãnh đạovớ
imộtbênlàcácthế lực, các tổ chức, các phầntử
chống độclậpdântộcvàCNXH.

tư
tưở
n
g
.
đằng
sau
qua
các
cuộc
đấu
tranh
về
kinh
tế,
văn
hoá,
tư
tưởng
.
Cuộc đấutranhgiaicấphiệnnaykhôngchỉ là đấutranhbảovệ
chính quyềnmàcònđịnh hướng đilênCNXH.
 Hình thứcmới
Đấutranhgiaicấp ở nướctacònthể hiện ở cuộc đấutranhgiữa
hai con đường XHCN và TBCN. Đólàcuộc đấutranhgiữacác
nhân tố thúc đẩy đấtnước đitheoconđường XHCN chống lạicác
nhân tố thúc đẩy đấtnước chuyểndịch theo hướng TBCN.
Thuyết trình Triết học – UEH – Cao học đêm 6 – Khóa 20
II. Quan hệ Giai cấpvớiDântộc và nhân loạitrong
thời đạingàynay

loại
trong cách mạng ViệtNam
4. Quan hệ Giai cấp–Dântộc–NhânloạitrongCáchmạng Việt
Nam
Thuyết trình Triết học – UEH – Cao học đêm 6 – Khóa 20
1. Dân tộcvàquanhệ giai cấpvớidântộc
a. Khái niệmdântộc&Sự hình thành dân tộc
 Khái niệmdântộc
Theo nghĩakhoahọc(hiện đại), dân tộclàkháiniệm dùng để chỉ
hình thứccộng đồng người ổn định, bềnvững, đượchìnhthành
trong lịch sử lâudài,trêncơ sở cộn.g đồng về ngôn ngữ,về lãnh
thổ,về kinh tế và về vănhóa,tâmlỳ,tínhcách.Dântộclàmột
cộng đồng ngườicónhững đặc điểm chung thống nhấtsauđây:
 Mộ
t
là, cộng đồng về ngôn ngữ
 Thứ hai, cộng đồng về lãnh thổ
 Ba là, cộng đồng về kinh tế
 Bốnlà,cộng đồng về vănhóa,tâmlý,tínhcách.
Như vậy, bốn đặctrưng trên không thể thiếu đượccủamỗidân
tộc. Tuy nhiên, dân tộckhôngphảilàphépcộng giản đơncủa
bốn đặctrưng - bốnmốiquanhệ cộng đồng trên mà chính là kết
hợpmộtcáchbiệ
nchứng các mốiquanhệấy. Nó vừakếtnốidân
tộc thành mộtkhốivừatạorađộng lực để liên kếtvàpháttriển
cho mỗiquốcgiadântộc.
Thuyết trình Triết học – UEH – Cao học đêm 6 – Khóa 20
18/05/11
7
1. Dân tộcvàquanhệ giai cấpvớidântộc

b. Quan hệ giữagiaicấp&dântộctronglịch sử
 Chủ nghĩaMác-Lêninkhẳng định rằng, vấn đề dân tộc không
thể tách rờikhỏivấn đề giai cấp, đấutranhdântộc không thể
tách rờikhỏivấn đề giai cấp, đấutranhdântộcvàđấutranhgiai
cấ
p
q
uan h
ệ
m
ật
thiế
t
với nhau.
p
q
ệ
ậ
 Đồng thời, chủ nghĩaMác-Lêninkhẳng định tầmquantrọng đặc
biệtcủanhântố dân tộc đốivớisự phát triểnxãhội, ý nghĩacực
kỳ to lớncủaviệcgiảiquyết đúng đắnvấn đề dân tộc đốivớisự
nghiệpcáchmạng củagiaicấp công nhân và nhân dân lao động.
Thuyết trình Triết học – UEH – Cao học đêm 6 – Khóa 20
1. Dân tộcvàquanhệ giai cấpvớidântộc
b. Quan hệ giữagiaicấp&dântộctronglịch sử (tt)
 Tính chấtcủadântộc đượcquyđịnh bởiphương thứcsảnxuất
thống trị trong dân tộc, bởikếtcấugiaicấp đượcsảnsinhtừ
phương thứcsảnxuất đó.
 Vai trò củanhântố giai cấpcònthể hiện ở mốiquanhệ giữaáp
bứcgiaicấpvàápbứcdântộc, đấutranhgiaicấpvàđấutranh

ế
t
từn
g
bước
ộ
ợ
g
qy
g
và triệt để cùng vớisự thắng lợicủaCNXH.CNXHcó
sứcmạnh xóa bỏ áp bứcgiaicấp, đồng thờixóabỏ
áp bứcdântộc, bảo đảmquyềncủacácdântộctự
do phát triểntấtcả các giá trị của mình.
Thuyết trình Triết học – UEH – Cao học đêm 6 – Khóa 20
1. Dân tộcvàquanhệ giai cấpvớidântộc
c. Vấn đề DT & quan hệ giai cấpvớidântộctrongthời đại
hiệnnay
 Đặctrưng thời đạihiệnnay
 Cuộccáchmạng khoa học - công nghệ hiện đạipháttriểnmạnh
mẽ Æ LLSX phát triển Æ xã hộihóa,quốctế hóa các kếtcấu
giai cấp, các quan hệ giai cấp–dântộc – nhân loại.

S
ự
thất
bại
của
CNXH
đã

cơ cấuTBCN,vớicáccường quốc, các trung tâm tư bảnlớn, các
công ty xuyên quốc gia
Thuyết trình Triết học – UEH – Cao học đêm 6 – Khóa 20
1. Dân tộcvàquanhệ giai cấpvớidântộc
c. Vấn đề DT & quan hệ giai cấpvớidântộctrongthời đại
hiệnnay
 Vấn đề DT & quan hệ giai cấpvớidântộc
 Thời đạihiệnnay–thờikỳ quá độ từ CNTB lên CNXH, làm cho
những mâu thuẫncủathời đạitrở nên gay gắtvàphứctạphơn,
ảnh hưởng mạnh mẽđếnvấn đề dân tộcvàquanhệ giữadân
t
ộ
cvới
g
iai cấ
p
.
ộ
g
p
 HầuhếtcácDTtrênTGđều đãgiànhđược độclậpDT;nhưng do
nghèo nàn, lạchậumàhọ vẫnbị lệ thuộcvề kinh tế & chính trị
vào các nước đế quốcTBCN.
 CNĐQduytrìhìnhthứcápbứcGC-DTrấttinhviÆ Muốnxóabỏ
triệt để áp bứcGC-DTphảixóabỏ CNTB-ĐQ.
 Vấn đề GC gắnliềnvớivấn đề DT độclập
Về giai cấp: Đấutranhgiải phóng dân tộckhỏisự áp bứcbóc
lộtcủachủ sở hữu đế quốccáctập đoàn tư bảnlớn.
Về dân tộc: xây dựng mốiquanhệ bình đẳng giữadântộc,
phong trào giải phóng dân tộctácđộng đếncuộc đấutranhgiai

nghĩabàingoại.
Thuyết trình Triết học – UEH – Cao học đêm 6 – Khóa 20
2. Nhân loạivàquanhệ giai cấpvới nhân loại
a. Nhân loại, lợiíchcủa nhân loạivàvấn đề nhân loại
 Nhân loại:
 Chỉ toàn thể cộng đồng ngườisống trên trái đấthàngtriệunăm
nay, không phân biệtchủng tộc, dân tộc, giai cấp, tôn giáo…
 Nhân loạilàmộtthể thống nhất, cơ sở củasự thống nhất đólà
những nhân tố tồntại khách quan quy định lợi ích chung củamỗi
cá th
ể
và củacả c
ộ
n
g
đồn
g
.
ộ g
g
 Lợi ích nhân loại: gồmtấtcảđiềukiện và quá trình khách quan,
mọi nhân tốđảmbảo cho nhân loạitồntạivàpháttriển.
 Vấn đề nhân loại:
vấn đề liên quan đếnsự tồntạicủacả loài
người, đòi hỏisự hợptáccủa toàn nhân loại:
• Bảovệ môi trường,
• Chống chiếntranhhạt nhân,
• Phòng chống thiên tai, dịch bệnh
• Phát triểndânsố,
• Giải phóng dân tộc, bình đẳng cho con người, …

liềnvớicuộc đấutranhvìdânchủ,bìnhđẳng, tự do, gắnliềnvới
phong trào giải phóng dân tộc, đócũng là vì lợi ích nhân loại.
¾ Khi nào nhân loạicòntồntạithìmớicòntồntạicủagiaicấp.
Thuyết trình Triết học – UEH – Cao học đêm 6 – Khóa 20
18/05/11
10
3. Tư tưởng HCM về quan hệ giai cấpdântộc nhân loạitrong
cách mạng ViệtNam
a. Về vấn đề Dân tộcvàThuộc địa
Vậndụng sáng tạochủ nghĩaMác-Lênin,Hồ Chí Minh đãcónhiều
quan điểmsâusắcvề mốiquanhệ giai cấp, dân tộc, nhân loại, đáp
ứng yêu cầumớicủathựctiễncáchmạng ViệtNamtrongthời đại
ngày nay:
 Độclập, tự do là quyền thiêng liêng bấtkhả xâm phạmcủacác
dân tộc.
 Chủ nghĩadântộclàmột động lựclớn ở các nước đang đấu
tranh giành độclập.
 Kếthợp nhuầnnhuyễndântộcvớigiaicấp, độclậpdântộcvà
chủ nghĩaxãhội, chủ nghĩayêunướcvớichủ nghĩaquốctế.
Thuyết trình Triết học – UEH – Cao học đêm 6 – Khóa 20
3. Tư tưởng HCM về quan hệ giai cấpdântộc nhân loạitrong
cách mạng ViệtNam
b. Về cách mạng giải phóng dân tộc
 Cách mạng giải phóng dân tộcmuốnthắng lợiphải đitheocon
đường cách mạng vô sản.
 Cách mạng giải phóng dân tộctrongthời đạimớiphảidoĐảng
C
ộ
n
g

toàn
dân

Đại
đoàn
kết
dân
tộc
là
đại
đoàn
kết
toàn
dân
.
 Đại đoàn kếtdântộcphảibiến thành sứcmạnh vậtchất, có tổ
chứclàMặttrậndântộcthống nhấtdướisự lãnh đạocủa Đảng.
Thuyết trình Triết học – UEH – Cao học đêm 6 – Khóa 20
18/05/11
11
3. Tư tưởng HCM về quan hệ giai cấpdântộc nhân loạitrong
cách mạng ViệtNam
d. Về kếthợpsứcmạnh Dân tộcvớisứcmạnh thời đại
 Nắmbắt chính xác đặc điểmvàxuthế phát triểnthời đại, đặt
cách mạng giải phóng dân tộcViệtNamtrongsự gắnbóvớicách
mạng vô sảnthế giới.
 Kếthợpchặtchẽ chủ nghĩayêunước chân chính vớichủ nghĩa
q
uốct
ế

Thuyết trình Triết học – UEH – Cao học đêm 6 – Khóa 20
Thuyết trình Triết học – UEH – Cao học đêm 6 – Khóa 20