KHÁI QUÁT ĐỊA LÝ VƯỜN QUỐC GIA
KON KA KINH
IUCN Loại II (vườn quốc gia)
Địa điểm: Tây Nguyên, Việt Nam
Gần thành phố: Pleiku, Kon Tum
Tọa độ: 14°20′00″B, 108°22′00″Đ
Diện tích: 417,80 km²
Thành lập: 2002
Cơ quan quản lý: UBND tỉnh Gia Lai
Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh là một vườn quốc gia của Việt Nam,
được thành lập theo Quyết định số 167/2002/QĐ-TTg ngày 25
tháng 11 năm 2002 của Thủ tướng chính phủ Cộng hòa Xã hội Chủ
nghĩa Việt Nam trên cơ sở chuyển đổi và nâng cấp từ Khu bảo tồn
thiên nhiên Kon Ka Kinh.
Vườn quốc gia Kon Ka Kinh là một khu vực ưu tiên về bảo tồn đa
dạng sinh học của Việt Nam, khu vực và quốc tế mà trong tương lai
nó còn là một địa điểm du lịch sinh thái hấp dẫn.
Ngoài sự đa dạng và phong phú của hệ động thực vật rừng, Vườn
quốc gia Kon Ka Kinh đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ lưu
vực đầu nguồn của các con sông như sông Ba và sông Đắk Pne, cung
cấp nước tưới tiêu cho hàng ngàn ha cà phê, hồ tiêu, đất nông nghiệp
và cung cấp nước sinh hoạt cho các huyện của tỉnh Gia Lai và Kon
Tum. Phía tây của vườn quốc gia là một phần lưu vực của nhà máy
thủy điện Yaly.
Thông tin chung
Vườn quốc gia Kon Ka Kinh nằm trên cao nguyên Kon Tum, thuộc
Đông gần thành phố Tuy Hòa; trong khi ở phía tây con sông là lưu
vực của các sông nhánh cho sông Mê Kông. Do địa hình dốc đứng,
các sông suối bắt nguồn từ vườn quốc gia thường ngắn, hẹp và chảy
nhanh với nhiều thác nước.
Vườn quốc gia Kon Ka Kinh có khoảng 33.565 ha rừng tự nhiên,
chiếm 80% tổng diện tích của nó. Vườn quốc gia này hỗ trợ cho một
loạt các kiểu môi trường sống miền núi. Cụ thể, ở đây có khoảng
2.000 ha rừng hỗn giao lá kim và lá rộng, chứa chủ yếu là pơ mu
(Fokienia hodginsii).
Thực vật
Do đặc điểm đa dạng về địa hình, độ cao, khí hậu, đất đai và các nhân
tố hình thành rừng khác đã tạo cho hệ thực vật rừng ở Vườn quốc
gia Kon Ka Kinh khá phong phú và đa dạng. Đây là điểm hội tụ của
các luồng thực vật sau:
Luồng thực vật thuộc khu hệ Bắc Việt Nam có các loài cây thuộc
các họ Fabaceae, Euphorbiaceae, Magnoliaceae, Moraceae,
Anonaceae, Lauraceae, Fagaceae v.v. Luồng thực vật này
thường phân bố nhiều ở khu vực chịu ảnh hưởng chế độ mưa
ẩm nhiệt nhiệt đới. Rừng thường có nhiều loài cây trên đơn vị
diện tích và các loài ưu thế có tổ thành không lớn.
Luồng thực vật thuộc khu hệ Vân Nam-Quý Châu và chân dãy
núi Himalaya có các loài cây lá kim của nhóm thực vật hạt trần
như thông nàng (Podocarpus imbricatus), hoàng đàn giả
(Dacrydium pierrei), kim giao nam (Nageia wallichiana), pơ mu
(Fokienia hodginsii) v.v.
Luồng thực vật thuộc khu hệ Malaysia-Indonesia: Đại diện cho
luồng thực vật này là các loài cây thuộc họ Dipterocarpaceae
với các kiểu thảm thực vật rừng chính sau:
1. Kiểu rừng kín thường xanh, mưa ẩm cận nhiệt đới núi thấp.
2. Kiểu rừng kín hỗn giao lá rộng, lá kim mưa ẩm cận nhiệt đới
núi thấp. Đây là kiểu rừng hỗn giao giữa cây lá kim và cây lá
rộng. Tại vườn quốc gia này cây lá kim (pơ mu) chiếm ưu thế.
Động vật
Kết quả điều tra hệ động vật rừng Vườn quốc gia Kon Ka Kinh cho
thấy có 428 loài động vật. Trong đó có 223 loài động vật có xương
sống sinh sống trên cạn (34 bộ, 74 họ) và 205 loài động vật không
xương sống (như bướm) thuộc 10 họ trong bộ Cánh vẩy
(Lepidoptera).
Hệ động vật rừng vườn quốc gia Kon Ka Kinh có 16 loài đặc hữu là:
Lớp Thú: Có 5 loài thú lớn đặc hữu cho Đông Dương và Việt
Nam là: vượn má hung (Hylobates gabriellae), voọc chà vá chân
xám (Pygathrix cinerea), hổ (Panthera tigris), mang Trường
Sơn (Muntiacus truongsonenensis) và mang Vũ Quang
(Megamuntiacus vuquangensis).
Lớp Chim: Kon Ka Kinh nằm trong khu đặc hữu chim cao
nguyên Kon Tum. Có 7 loài chim đặc hữu, trong đó có 3 loài đặc
hữu của Việt Nam: khướu đầu đen (Garrulax milleti), khướu mỏ
dài (Jabouilleia danjoui), khướu Kon Ka Kinh (Garrulax
konkakinhensis), phát hiện năm 1999 và 4 loài đặc hữu cho Việt
Nam và Lào: khướu đầu xám (Garrulax vassali), trèo cây mỏ
vàng (Sitta solangiiae), gà lôi vằn (Lophura nycthemera) và thày
chùa đít đỏ (Megalaima lagrandieri). Đặc biệt, khướu Kon Ka
Kinh là một loài mới được phát hiện cho khoa học trong vòng
30 năm trở lại đây ở khu vực châu Á. Vì các lý do này, Kon Ka
Kinh được ghi nhận như là khu vực chim quan trọng (IBA).
Bò sát, ếch nhái: Vườn quốc gia Kon Ka Kinh cũng là khu vực