CHUYÊN ĐỀ 2: TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TÀI NGUYÊN
VÀ MÔI TRƯỜNG Ở CẤP HUYỆN
1.Vai trò, nhiệm vụ của quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường
của chính quyền cấp Huyện
Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân sửa đổi năm 2003 quy
định chức năng, nhiệm vụ của Ủy ban nhân dân cấp huyện là thực hiện quản lý nhà
nước trên các lĩnh vực tài nguyên và môi trường, trong đó bao gồm 4 lĩnh vực: đất
đai, môi trường, khoáng sản, tài nguyên nước.
Nhiệm vụ cụ thể trong từng lĩnh vực như sau:
1.1. Đất đai
Căn cứ các quy định tại Chương II, Luật đất đai số 13/2003/QH11 ngày 26
tháng 11 năm 2003 về Quyền của nhà nước đối với đất đai và Quản lý nhà nước
về đất đai, Ủy ban nhân dân cấp huyện có trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ sau:
Mục 1. Lập và quản lý hồ sơ địa giới hành chính và các loại bản đồ về đất đai
- Điều 16. Địa giới hành chính
2. Uỷ ban nhân dân các cấp tổ chức thực hiện việc xác định địa giới hành
chính trên thực địa, lập hồ sơ địa giới hành chính trong phạm vi địa phương.
- Điều 20. Bản đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch sử dụng đất
3. Uỷ ban nhân dân có trách nhiệm thực hiện việc kiểm kê đất đai ở địa
phương nào thì tổ chức thực hiện việc lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất của địa
phương đó.
- Điều 25. Lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
4. Uỷ ban nhân dân huyện thuộc tỉnh tổ chức thực hiện việc lập quy
hoạch, kế hoạch sử dụng đất của địa phương và quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
của thị trấn thuộc huyện.
5. Uỷ ban nhân dân huyện, quận thuộc thành phố trực thuộc trung ương,
Uỷ ban nhân dân thị xã, thành phố thuộc tỉnh tổ chức thực hiện việc lập quy hoạch,
kế hoạch sử dụng đất của địa phương và quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của các
đơn vị hành chính cấp dưới, trừ trường hợp quy định tại khoản 4 Điều này.
b) Uỷ ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, xã, phường,
thị trấn báo cáo kết quả thống kê, kiểm kê đất đai của địa phương lên Uỷ ban
nhân dân cấp trên trực tiếp; Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc
trung ương báo cáo kết quả thống kê, kiểm kê đất đai lên Bộ Tài nguyên và
Môi trường;
1.2. Về môi trường
Căn cứ Điều 122 Luật Bảo vệ môi trường số 52/2005/QH11 ngày 25 tháng
11 năm 2005 quy định Trách nhiệm quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường của
Uỷ ban nhân dân các cấp, trong đó có nêu rõ:
“ Uỷ ban nhân dân cấp huyện có trách nhiệm thực hiện quản lý nhà nước về
bảo vệ môi trường tại địa phương theo quy định sau đây:
a) Ban hành theo thẩm quyền quy định, cơ chế, chính sách, chương trình, kế
hoạch về bảo vệ môi trường;
b) Chỉ đạo, tổ chức thực hiện chiến lược, chương trình, kế hoạch và nhiệm vụ
về bảo vệ môi trường;
c) Tổ chức đăng ký và kiểm tra việc thực hiện cam kết bảo vệ môi trường;
d) Tuyên truyền, giáo dục pháp luật về bảo vệ môi trường;
đ) Chỉ đạo công tác kiểm tra, thanh tra, xử lýý vi phạm pháp luật về bảo vệ môi
trường; giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo, kiến nghị về bảo vệ môi
trường theo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo và các quy định khác
của pháp luật có liên quan;
e) Phối hợp với Uỷ ban nhân dân cấp huyện có liên quan giải quyết các vấn đề
môi trường liên huyện;
g) Thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường theo uỷ
quyền của cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường cấp tỉnh;
h) Chỉ đạo công tác quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường của Uỷ ban nhân
dân cấp xã…”
1.3. Khoáng sản
Căn cứ Điều 8, Chương II, Nghị định số 76/2000/NĐ-CQ ngày
15 tháng 12 năm 2000 về việc thi hành chi tiết Luật Khoáng sản (sửa
tháng 11 năm 2002, Chính phủ ban hành Nghị định số 91/2002/NĐ-CP quy định
chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tài nguyên và Môi
trường
Căn cứ Nghị định số 178/2007/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2007 của
Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ, cơ
quan ngang Bộ; ngày 04 tháng 3 năm 2008, Chính phủ đã ban hành Quyết định số
25/2008/NĐ-CP quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức
của Bộ Tài nguyên và Môi trường thay thế Nghị định số 91/2002/NĐ-CP.
Theo đó Bộ Tài nguyên và Môi trường là cơ quan của Chính phủ, thực hiện
chức năng quản lý nhà nước trong 07 lĩnh vực: đất đai; tài nguyên nước; tài nguyên
khoáng sản, địa chất; môi trường; khí tượng thuỷ văn; đo đạc, bản đồ; quản lý tổng
hợp và thống nhất về biển và hải đảo; quản lý nhà nước các dịch vụ công trong các
lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ.
Sơ đồ cơ cấu tổ chức Bộ Tài nguyên và Môi trường
nghiệp TNMT
2. 1.2. Quan điểm, nguyên tắc, mục đích, yêu cầu sửa đổi Nghị định số
91/2002/NĐ-CP.
Quán triệt các quan điểm, Nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước về
tổ chức bộ máy nhà nước
Cụ thể hóa các quy định của Luật Tổ chức Chính phủ, Nghị định
78/2007/NĐ-CP
Kế thừa, phát triển Nghị định 91/2002/NĐ-CP, sửa đổi những quy định
không còn phù hợp, bổ sung những quy định mới để đảm bảo bao quát hết
các chức năng, nhiệm vụ được giao
Về vị trí chức năng: thể hiện rõ Bộ quản lý đa ngành, đa lĩnh vực
Về nhiệm vụ, quyền hạn:
- Quy định rõ ràng, không bỏ sót; hạn chế tối đa sự chồng chéo với các
Bộ, ngành khác
- Đẩy mạnh phân cấp giữa Bộ với chính quyền địa phương, giao quyền
tự chủ cho các đơn vị sự nghiệp trực thuộc Bộ
Về cơ cấu tổ chức:
- Hình thành các tổ chức quản lý chuyên ngành đủ năng lực bao quát
tương đối toàn diện các lĩnh vực quản lý của Bộ
- Kế thừa cơ cấu tổ chức cũ, đảm bảo gọn nhẹ, hiệu quả, hiệu lực, đồng
bộ; hạn chế tăng đầu mối; rõ ràng về chức năng, nhiệm vụ
- Đảm bảo sự chỉ đạo trực tiếp, thống nhất và kịp thời của Bộ trưởng
- Tăng cường sự gắn kết chặt chẽ giữa các lĩnh vực
Chi tiết về Nghị định 91/2002/NĐ-CP và Nghị định số 25/2008/NĐ-CP có thể
tìm hiểu chi tiết tại website: http://www.monre.gov.vn
2.2. Các cơ quan chuyên môn về tài nguyên và môi trường thuộc Uỷ ban
nhân dân các cấp
Ngày 15 tháng 7 năm 2008, Bộ Tài nguyên và Môi trường và Bộ Nội vụ đã
ban hành Thông tư liên tịch số 03/2008/TTLT-BTNMT-BNV thay thế Thông tư liên
do Chính phủ ban hành; đề xuất việc giải quyết các trường hợp vướng mắc về giá
đất; tổ chức thực hiện điều tra, tổng hợp và cung cấp thông tin, dữ liệu về giá đất
- Tổ chức thực hiện, kiểm tra việc thu tiền khi giao đất, cho thuê đất, chuyển
mục đích sử dụng đất, thu hồi đất, phát triển quỹ đất, đấu giá quyền sử dụng đất,
đấu thầu dự án có sử dụng đất
- Chủ trì, phối hợp với các cơ quan có liên quan hướng dẫn, kiểm tra, tổ
chức thực hiện việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với các trường hợp bị thu
hồi đất theo quy định của pháp luật
Hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các thủ tục về giao đất, cho thuê đất, thu hồi
đất, chuyển quyền sử dụng đất, chuyển mục đích sử dụng đất, cấp giấy chứng nhận
quyền sử dụng đất và quyền sở hữu, sử dụng tài sản gắn liền với đất
- Tổ chức thực hiện, kiểm tra việc thu tiền khi giao đất, cho thuê đất, chuyển
mục đích sử dụng đất, thu hồi đất, phát triển quỹ đất, đấu giá quyền sử dụng đất,
đấu thầu dự án có sử dụng đất
Tổ chức, quản lý hoạt động của Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp tỉnh, tổ
chức phát triển quỹ đất (trong trường hợp tổ chức này đặt trực thuộc Sở) và hướng
dẫn, kiểm tra hoạt động của Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện và tổ
chức phát triển quỹ đất trực thuộc UBND cấp tỉnh (nếu có)
Về tài nguyên nước
- Chủ trì, phối hợp với các cơ quan có liên quan lập quy hoạch, kế hoạch
quản lý, sử dụng, bảo vệ tài nguyên nước, phòng, chống suy thoái, cạn kiệt nguồn
nước; tổ chức thực hiện sau khi được phê duyệt
- Tổ chức thực hiện công tác điều tra cơ bản, kiểm kê, thống kê, lưu trữ số
liệu tài nguyên nước trên địa bàn; tổ chức quản lý, khai thác các công trình quan
trắc tài nguyên nước do địa phương đầu tư xây dựng
Tổ chức thẩm định các đề án, dự án về khai thác, sử dụng tài nguyên nước, chuyển
nước giữa các lưu vực sông thuộc thẩm quyền phê duyệt của UBND cấp tỉnh
- Tổ chức thực hiện việc xác định ngưỡng giới hạn khai thác nước đối với
các sông, các tầng chứa nước, các khu vực dự trữ nước, các khu vực hạn chế khai
thác nước; kế hoạch điều hòa, phân bổ tài nguyên nước trên địa bàn
Về tài nguyên khoáng sản
- Tổ chức thẩm định đề án thăm dò khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông
thường và than bùn; tham gia xây dựng quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và
sử dụng các loại khoáng sản thuộc thẩm quyền cấp giấy phép của UBND cấp tỉnh
- Thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động khoáng sản của các tổ chức, cá
nhân; giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về hoạt động khoáng sản và xử lý
hoặc kiến nghị xử lý các vi phạm pháp luật về khoáng sản theo quy định của pháp
luât
- Quản lý, lưu trữ và cung cấp thông tin, tư liệu về thăm dò khoáng sản làm
vật liệu xây dựng và than bùn; thống kê, kiểm kê trữ lượng khoáng sản đã được
phê duyệt và định kỳ báo cáo Bộ TNMT
Về quản lý tổng hợp biển và hải đảo
Tham mưu cho UBND cấp tỉnh các cơ chế, chính sách thu hút, khuyến
khích và bảo đảm quyền cư trú, sản xuất, kinh doanh trên các đảo ven bờ
phù hợp với các mục tiêu về bảo vệ chủ quyền quốc gia, phát triển bền
vững kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường biển
Chủ trì hoặc tham gia thẩm định, đánh giá các quy hoạch mạng lưới dịch
vụ và các dự án đầu tư công trình, trang thiết bị phục vụ quản lý, khai
thác, sử dụng tài nguyên biển và hải đảo thuộc thẩm quyền quyết định
của UBND cấp tỉnh theo quy định của pháp luật
Chủ trì, phối hợp với các cơ quan tổ chức thực hiện chương trình, kế
hoạch quản lý tổng hợp vùng duyên hải của địa phương sau khi được phê
duyệt
Chủ trì giải quyết hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền giải quyết các vấn đề
về quản lý, khai thác tài nguyên biển và hải đảo liên ngành, liên tỉnh liên
quan đến địa bàn địa phương
Chủ trì, tham gia với các cơ quan có liên quan trong việc điều tra, đánh
giá tiềm năng tài nguyên biển, hải đảo; thu thập, xây dựng dữ liệu về tài
nguyên và môi trường biển, hải đảo ở địa phương
Về tổ chức, bộ máy và biên chế:
- Tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật và sự chỉ đạo của UBND cấp
huyện về bảo vệ tài nguyên: đất, nước, khoáng sản (nếu có)
- Tổ chức đăng ký, xác nhận và kiểm tra thực hiện cam kết BVMT và đề án
BVMT trên địa bàn; lập báo cáo hiện trạng môi trường theo định kỳ; đề xuất các
giải pháp xử lý ô nhiễm môi trường làng nghề, các cụm công nghiệp, khu du lịch
trên địa bàn; thu thập, quản lý lưu trữ dữ liệu về tài nguyên nước và môi trường
trên địa bàn; hướng dẫn UBND cấp xã quy định về hoạt động và tạo điều kiện để
tổ chức tự quản về BVMT hoạt động có hiệu quả
- Điều tra, thống kê, tổng hợp và phân loại giếng phải trám lấp; kiểm tra việc
thực hiện trình tự, thủ tục, yêu cầu kỹ thuật trong việc trám lấp giếng
- Giúp UBND cấp huyện quản lý nhà nước đối với tổ chức kinh tế tập thể,
kinh tế tư nhân và hướng dẫn, kiểm tra hoạt động của các hội, các tổ chức phi
chính phủ hoạt động trong lĩnh vực TNMT
Tổ chức và biên chế
- Về tổ chức:
Phòng TNMT cấp huyện có Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất trực
thuộc, do Chủ tịch UBND cấp huyện quyết định trên cơ sở hướng dẫn của UBND
cấp tỉnh và theo quy định của pháp luật
- Về biên chế:
Số lượng biên chế của phòng do UBND cấp huyện quyết định trong tổng
biên chế hành chính của huyện được UBND cấp tỉnh giao.
2.2. 3. Công chức chuyên môn về tài nguyên và môi trường ở cấp xã,
phường, thị trấn.
Về nhiệm vụ, quyền hạn:
- Thực hiện thống kê, theo dõi, giám sát tình hình khai thác, sử dụng và bảo
vệ tài nguyên nước; tham gia công tác phòng, chống, khắc phục hậu quả do nước
gây ra trên địa bàn xã
- Thực hiện việc đăng ký và kiểm tra các tổ chức, cá nhân trên địa bàn thực
hiện cam kết bảo vệ môi trường theo ủy quyền của UBND cấp huyện
- Triển khai thực hiện kế hoạch và các nhiệm vụ cụ thể về giữ gìn vệ sinh