Giạo ạn Váût liãûu xáy dỉûng
Trang 130
CHỈÅNG V

àût,
üt
ûng våïi
ng giỉỵa
håüp bãtäng v bãtäng .
n trng, âỉåüc sỉí dủng
ût sau :
ûng váût liãûu âëa phỉång.
ho kã
i bãtäng co
o
äng thỉåìng.
BÃTÄNG DNG CHÁÚT KÃÚT DÊNH VÄ CÅ

§1. KHẠI NIÃÛM V PHÁN LOẢI
I. KHẠI NIÃÛM
1. Häùn håüp bãtäng :
-Häùn håüp bãtäng l mäüt häún håüp bao gäưm cäút liãûu, cháút kãút dênh v nỉåïc, phủ gia
(nãúu cọ) âỉåüc nho träün âäưng âãưu, cọ tênh do , tênh dênh nhỉng chỉa ràõn chàõc, chỉa cọ
cỉåìng âäü.
2. Bãtäng :
-Bãtäng l loải âạ nhán tảo cọ cáúu trục phỉïc tảp âỉåüc tảo thnh tỉì 3 thnh pháưn cå
bn:
*Cäút liãûu l nhỉỵng hảt cạt, âạ cọ hçnh dạng, kêch thỉåïc, âàûc trỉng bãư m
cỉåìng âäü . . . ráút khạc nhau.
*Âạ ximàng âỉåüc tảo thnh tỉì ximàng tỉång tạc våïi nỉåïc v âỉåüc âãø mä
thåìi gi

= 1800 ÷ 2500 kg/m
3
, chãú tảo tỉì cäút liãûu thỉåìng, dng cho kãút
cáúu chëu lỉûc th

Giạo ạn Váût liãûu xáy dỉûng
Trang 131
-Bãtäng nhẻ : γ
o
= 500 ÷ 1800 kg/m
3
, trong âọ gäưm cọ bãtäng nhẻ cäút liãûu räùng
(nhán tảo hay thiãn nhiãn), bãtäng täø ong (bãtäng khê v bãtäng bt), chãú tảo tỉì häún håüp
úu tỉí silicat nghiãưn mën v cháút tảo räùng, bãtäng häúc låïn (khäng cọ
äút liãûu
γ
o
< 500 kg/m
3
, cng l loải bãtäng täø ong v bãtäng cäút liãûu
ùng.
u
ng cäút liãûu âàûc biãût (chäúng phọng xả, chëu nhiãût, chëu axit)
màût âỉåìng, sán bay, lạt vèa h
- Bãtäng dng cho kãút cáúu bao che (thỉåìng l bãtäng nhẻ)
- Bãtäng cọ cäng dủng â hiãût, bãtäng bãưn sufat, bãtäng
axit, bãtäng chäúng phọng xả
BÃTÄNG NÀÛNG

l bãtäng âỉåüc chãú tảo tỉì cạc váût liãûu thäng thỉåìng nhỉ ximàng, cạt,

l cäút liãûu nh v tỉì 5 ÷ 70mm l cäút liãûu låïn .
b. Cạc chè tiãu âạnh giạ cháút lỉåüng cäút liãûu dng cho bãtäng nàûng
*
Chè tiãu 1 : Lỉåüng ngáûm cháút báøn:
-Trong cạt, si hay âạ dàm thỉåìng cọ láùn âáút sẹt, bn, bủi, cạc mnh mica, cạc
múi sunfat. Cạc loải ny s bạm thnh mng mng trãn bãư màût hảt cäút liãûu ngàn cn sỉû
ãúp xu
n nhàơn khäng dênh kãút, dãù gy do ún. Mica âen dãù bë phong hoạ
cáúu trục bãtäng. Múi sunfat gáy hiãûn tỉåüng àn mn sunfat.
cho bãtäng nàûng phi âm b
o âäü sảch theo
ti ïc ca hảt cäút liãûu våïi âạ ximàng, lm cho sỉû liãn kãút giỉỵa chụng bë gim xúng.
Cạc mnh mica thç trå
lm gim âäü bãưn ca bãtäng. Bn, bủi, sẹt thç co nåí thãø têch mäüt cạch âạng kãø khi âäü áøm
thay âäøi lm phạ hoải
-Theo TCVN 1770 - 1986 cạt dng
quy âënh åí bng 5-1.

Giạo ạn Váût liãûu xáy dỉûng
Trang 132
-Trong thỉûc tãú âãø loải trỉì cạc cháút báøn ny, âäúi våïi si hay âạ dàm ngỉåìi ta âem
- Bn, bủi, sẹt : phỉång phạp gản rỉía.
- Cháút báøn h ng phạp so mu v âäü
- Múi sunfat : phỉång phạp kãút ta bàòng dung dëch BaCl
2
.
Bn
Mỉïc theo mạc bãtäng
rỉía tháût sảch l âỉåüc.
*Cạch xạc âënh lỉåüng tảp cháút báøn :

3
,
tênh bàòng % khäúi lỉåüng ca
àò

10

1

10

1

10

1
khäng låïn hån
5. Hm lỉåüng bn, bủi, sẹt, tênh bàòng % theo khäúi
lỉåüng cạt, khäng låïn hån

5
*Chè tiãu 2 : Hçnh dảng, âàûc trỉng bãư màût
-Hçnh dảng v âàûc trỉng bãư màût ca hảt cäút liãûu cọ nh hỉåíng âãún âäü bãưn liãn kãút
giỉỵa âạ ximàng våïi cäút liãûu, nh hỉåíng âãún cỉåìng âäü bãtäng.
-Loải hảt hçnh cáưu, ävan, hçnh khäúi chëu lỉûc täút.
-Hảt thoi, dẻt (kêch thỉåïc nh nháút bẹ hån 1/3 cạc kêch thỉåïc cn lải) cọ cỉåìng âäü
chëu ún ráút bẹ, nh hỉåíng xáúu âãún cỉåìng âäü bãtäng . Quy phảm quy âënh lm lỉåüng hảt

3
, , d
n
. Vỗ vỏỷy, cỏửn phaới xaùc õởnh tyớ lóỷ giổợa caùc cồợ haỷt vaỡ haỡm lổồỹng
cuớa mọựi cồợ haỷt õoù bao nhióu õóứ coù õổồỹc mọỹt thaỡnh phỏửn haỷt hồỹp lyù.
ọỳi hồỹp lyù giổợa caùc cồợ haỷt laỡ : -Vóử kờch cồợ, ngổồỡi ta nhỏỷn thỏỳy tyớ lóỷ tổồng õ

2
121 n
ddd
1

3
2
====
n
dd
d

+Vỗ vỏỷy, õọỳi vồùi caùt , bọỹ saỡng tióu chuỏứn coù kờch thổồùc caùc lọự saỡng laỡ : 5 ; 2,5 ; 1,25
nh phỏửn haỷt.
ỡi ta xaùc õởnh nhổ sau :
- Cỏn mọỹt lổồỹng cọỳt lióu õaợ sỏỳy khọ coù khọỳi lổồỹng G
g
.
bióỷt
(%) cọỳt lióỷu coỡn laỷi trón mọựi saỡng
; 0,63 ; 0,315 vaỡ 0,14mm; õọỳi vồùi soới hay õaù dm thỗ duỡng bọỹ saỡng coù õổồỡng kờnh lọự saỡng
laỡ : 70 ; 40 ; 20 ; 10 ; 5mm õóứ xaùc õởnh thaỡ
+Vóử haỡm lổồỹng, ngổồ

i
=
5
+ + a
ọỳi vồùi cọỳt lióỷu lồùn : A
i
= a
70
+ a
40
+ + a
i

õổồỡng thaỡnh phỏửn haỷt thổỷc tóỳ rọửi õem so saỡnh vồùi phaỷm vi
uớa ca
ự s
m
)

5 ,5 1,2
Lổồỹng soùt tờch luyợ A
i
(% 0
ữ ữ
4 90 90 100) 0 20 15 5 35
ữ
70 70
ữ ữ
-Tổỡ õoù, ta bióứu ờnh lọự


min
2
1
(D
max
+ D
min
)
D
max
1,25D
max
Lỉåüng sọt têch lu trãn sng (%) 90
÷
100 40
÷
70 0
÷
10 0
Trong âọ :D
max
- âỉåìng kênh trung bçnh ca cáúp hảt låïn nháút tỉång ỉïng våïi cåỵ
sng cọ lỉåüng sọt têch lu nh hån v gáưn 10% nháút
D
min
- âỉåìng kênh trung bçnh ca cáúp hảt nh nháút tỉång ỉïng våïi cåỵ
sng cọ lỉåüng sọt têch lu låïn hån v gáưn 90% nháút

2
cåỵ sng gáưn nháút

í : cọ thãø âạnh giạ bàòng mäüt trong 2 cạch sau
D
max
1,25D
max
ø chãú ta
cäút liãûu ãư thnh p ỉåìng tha
ûm vi cho nàòm ngoa o phẹp th
i xỉí l r g .
c âënh ty
ximàng. Âäü låïn ca cäút liãûu cng låïn, lỉåüng dng ximàng
* Âäúi våïi cäút liãûu nho

Cạch 1 : Âạnh giạ bàòng Moduyl âäü låïn

100
M
dl
14,0315,0
AA
63,025,15,2
AAA
+
+
+
+
=
-Theo modyl âäü låïn thç cạt âỉåüc chia ra lm 3 loải nhỉ bng 5-2 :
Bng 5-2
Loải cạt Modyl âäü låïn LSTLtrãn sng N

40
50
60
70
80
90
10

Giạo ạn Váût liãûu xáy dỉûng
Trang 135
Cạch 2 : Âạnh giạ bàòng t diãûn têch S
()
14,014,0315,063,025,15,25
32168425,0
0
<
+++++ aaaaaaa
k

ạt säng, biãøn hảt vỉìa :
ính âụng thỉûc tãú dảng hảt v âàûc trỉng bãư màût hảt.
theo D
max
. Quy phảm quy âënh
út thẹp.

100
35,6
+=S
trong âọ : k - hãû säú kãø âãún loải cạt : cạt khe nụi : k = 2 ; c

GG
W

trong âọ : G
a
CL
- khäúi lỉåüng cäút liãûu trong trảng thại áøm
G
k
CL
- khäúi lỉåüng cäút liãûu trong trảng thại khä
Viãûc xạc âënh âäü áøm nhàòm mủc âêch âiãưu chènh lỉåüng dng cäút liãûu v lỉåüng nỉåïc
cho âụng våïi cáúp phäúi â thiãút kãú.
- Âäü hụt nỉåïc chè xạc âënh âäúi våïi cäút liãûu låïn :

%100%100 ×
−
=×=
k
vl
vlvl
k
vl
n
p
G
GG
G
G
H

ø xạc âënh cỉåìng âäü ca cäút liãûu lå -Cọ hai phỉång pha
+ Phỉång phạp trỉ ïp
m çnh khäúi cọ kêch thỉåïc 50mm, hay máùu hçnh trủ co
b 0 äư nẹn trong trảng thại bo ho
nỉåïc
-Âäúi våïi loải âạ ny thç tu theo cỉåìng âäü bãtäng m u cáưu cỉåìng âäü ca âạ.
Theo quy âënh mac ca âa
våïi bãtäng mạc låïn hån hồûc bàòng 300.

Giạo ạn Váût liãûu xáy dỉûng
Trang 136
+Phỉång phạp giạn tiãúp : ạp dủng âäúi våïi âạ dàm hồûc si thäng qua chè tiãu ẹp
n ẹp nạt ca si hay âa hủt khäúi lỉåüng khi bë
ẹp n g xilanh
-Cán mäüt lỉåüng si hay âạ dàm cho xilanh. Âàût li lãn trãn
räưi t ng mäüt ti trong tỉång ỉïng lãn tr au âọ láúy cäút
liãûu ẹp nạt ra â qua cåỵ s ënh khä
lỉåün ua sa
Âäü hao h ẹp nạt ïc :

ạt. Âäü chëu
ạt tron
ï dàm âỉåüc xạc âënh bàòng âäü hao
.
ạc dủ ãn li. S
â bë em sng ng quy âënh , xạc â úi
g lt q ìng.
ủt khäúi lỉåüng khi tênh theo cäng thỉ

%100×=

Låïn hån 20 âãún 28
Låïn hån 28 âãún 38
Låïn hån 25 âãún 39
Låïn hån 15 âãún 20

200

Låïn hån 38 âãún 54

Âãún 11
ïn hån 11 âãún 13
Låïn hån 13 âãún 15
Âãún 12
Låïn hån 12 âãún 16
Låïn hån 16 âãún 20
Låïn hån 20 âãún 25
Âãún 9
Låïn hån 9 âãún 11
Låïn hån 11 âãún 13
Låïn hån 13 âãún 15
-Âäúi våïi âạ dàm hồûc si thç tu theo cỉåìng âäü bãtäng m u cáưu cỉåìng âäü ca
âạ. Theo quy âënh mac ca âạ dàm hồûc si phi ph håüp våïi bng 5-4 :
Bng 5-4
Âäü ẹp nạt åí trảng thại bo ho ( %) khäng låïn hån
Mac Bãtäng
Si Âạ dàm
400 v cao hån
300
8
16

û
a chn mạc ximàng l váún âãư cå bn nháút, âãø cho bãtäng vỉìa â cỉåìng âäü thiãút kãú
lải vỉìa kinh tãú nháút.
-Quan hãû giỉỵa cỉåìng âäü bãtäng, cỉåìng âäü ximàng v t lãû X/N theo cäng thỉïc
Bolomey - Skramtaev :

⎟
⎞
⎜
⎛
−= 5,0
X
ARR
Xbt
khi
5,2≤
⎠
⎝
N
N
X⎟
⎞
⎜
⎛
+= 5,0
1
X

Mạc ximàng 20 30 30-40 40 40-50 40-50 50-60 60
-Lỉåüng ximàng dng âỉåüc tênh toạn theo cäng thỉïc Bälämay - Skramtaev. Sau khi
tênh toạn ta phi so sạnh våïi lỉåüng ximàng täúi thiãøu cho phẹp. Nãúu lỉåüng ximàng tênh toạn
låïn hån lỉåüng ximàng täúi thiãøu ta dng lỉåüng ximàng tênh toạn, nãúu nh hån ta phi dng
Bng 5-6
lỉåüng ximàng täúi thiãøu.
-Lỉåüng ximàng täúi thiãøu (kg) cho 1m
3
bãtäng âỉåüc quy âënh nhỉ bng 5-6.

Phỉång phạp ln chàût Âiãưu kiãûn lm viãûc ca kãút cáúu cäng trçnh
Bàòng tay Bàòng mạy
- Trỉûc tiãúp tiãúp xục våïi nỉåïc
- Bë nh hỉåíng ca mỉa giọ khäng cọ thiãút bë che
- Khäng bë nh hỉåíng ca mỉa giọ

250
220
220
200
265
240

3. Nỉåïc

Giạo ạn Váût liãûu xáy dỉûng
Trang 138
-Nỉåïc l thnh pháưn giụp cho ximàng phn ỉïng tảo ra cạc sn pháøm thu hoạ lm
cho cỉåìng âäü ca bãtäng tàng lãn. Nỉåïc cn tảo ra âäü lỉu âäüng cáưn thiãút cho häùn håüp
bãtäng âm bo viãûc thi cäng âỉåüc dãù dng.

lỉåüng càûn khäng tan khäng âỉåüc vỉåüt quạ cạc giạ trë quy âënh ca T
4. Phủ gia
-Trong cäng nghãû chãú tảo bãtäng hiãûn nay, phủ gia âỉåüc sỉí dủng khạ phäø biãún.
Phủ gia âỉåüc d
nhanh v loải hoảt âäüng bãư màût.
-Phủ gia ràõn nha
häùn håüp ca chụng. Do lm tàng quạ trçnh thu hoạ m phủ gia ràõn nhanh cọ kh nàng rụt
ngàõn quạ trçnh ràõn chàõc ca bãtäng trong âiãưu kiãûn tỉû nhiãn cng nhỉ náng cao cỉåìng âäü
bãtäng sau khi bo d
-Phủ gia hoảt âäüng bãư màût màûc d sỉí dủng mäüt lỉåüng n
thiãûn âạng kãø tênh do ca häùn håüp bãtäng v tàng cỉåìng nhiãưu tênh cháút khạc ca bãtäng.

III. CẠC TÊNH CHÁÚT CA HÄÙN HÅÜP BÃTÄNG V BÃTÄNG
1. Tênh cäng
a. Khại niãûm
-Tênh cäng tạc ca häùn håüp bãtäng l mäüt tênh cháút k thût täøng håüp bao gäưm 3
tênh cháút : tênh lỉu âäüng (tênh do), tênh dênh v kh nàng giỉỵ nỉåïc.
-Tênh lỉu âäüng l kh nàng ca häùn håüp bãtäng cọ thãø lỉu âäüng âỉåüc v láúp âáưy
khn dỉåïi ti trng bn thán v ti trng cháún â
âỉåüc dãù dng.
-Tênh dênh giụp cho häùn håüp bãtäng giỉỵ âỉåüc mäüt khäúi âäưng nháút khäng bë phán
táưng k
-Kh nàng giỉỵ nỉåïc l kh nàng ca häùn håüp bãtäng giỉỵ âỉåüc nỉåïc trong quạ trçnh
thi cäng âm bo sỉ
b. Phán loải
-Dỉûa vo tênh do ph
*Häùn håüp bãtäng do l häùn håüp bãtäng cọ cáúu tảo liãn tủc (cạc hảt cäút liãûu nàòm lå
lỉíng trong häư ximàng), lỉåüng dng ximàng v t lãû N/X lå
äø âáưm; khi nho träün chè cáưn lỉûc tạc âäüng nh v sau khi nho träün häùn håüp cọ âäü
do ngay.

-2
uạ trçnh ln chàût hồûc sau khi ln chàût do cọ sỉû sàõp x
hán bäú häư ximàng trong häùn håüp âãưu hån.
-Dng häùn håüp bãtäng cỉïng
- Tiãút kiãûm ximàng hån, lỉåüng nỉåïc dng êt hån nãn âäü âàûc chàõc ca bãtäng cao
hån.
- Nãúu lỉå
âäü cao hån.
- Cọ âäü bãưn cáúu trục ca häùn håüp cao nãn cho phẹp thạo vạn khn tỉìng pháưn ngay
sau khi tảo hçnh cáúu kiãûn .
-
àng nhanh chu k ln chuy
häùn håüp bãtäng cỉï hỉåüc u cáưu
ïc, thåìi gian träün láu chàût g lỉûc ma
täng cọ tên
àõn co
ạc.
c. Cạch xạc âënh âäü lỉu âäüng ca häùn håüp bãtäng
-Tênh lỉu âäüng ca häùn håüp bãtäng do v häùn hå
bàòng cạc phỉång phạp khạc nhau.
*Häùn håüp bãtäng do : tênh do âỉåüc âạnh giạ bàòng âä
trng bn thán, k hiãûu SN (cm) v âỉåüc xạc âënh b
tiãu chøn.
ïn
-Kêch thỉåïc bãn trong ca hçnh nọn củt tiãu chøn âỉåüc cho åí bng sau, trong âọ
N
o
-1 dng cho häùn håüp bãtäng m D
max
cäút liãûu khäng quạ 40mm, N

âỉïng. Dỉåïi tạc dủng ca trng lỉåüng bn thán, häùn håüp
bãtäng s bë sủt xúng. Âo âäü sủt ca häùn håüp.

Giạo ạn Váût liãûu xáy dỉûng
Trang 140
-Häùn håüp bãtäng cỉïng :
b
dng âäü cỉïng âãø âạnh giạ mỉïc âäü cỉïng ca häùn håüp
ãtäng
dủng
củ nhå
ût dỉåïi
ca âéa mica thç ngỉìng rung. Thåìi gian tỉì khi bàõt âáưu rung âãún khi kãút thục gi l âäü cỉïng
Vebe, tênh bàòng giáy.
. Cạc úu täú nh hỉåíng
ïc ca häùn håüp bãtäng chëu nh hỉåíng ca ráút nhiãưu úu täú nhỉ : lỉåüng
nỉåïc ban âáưu trong häùn håüp, loải ximàng, t lãû v âàûc trỉng cäút liãûu, cháút phủ gia
Lỉåüng nỉåïc nho träün trong häùn håüp
g tạc
ío ch
ng â hoạ hon ton. Ngoi ra,
ìng mng, mng nỉåïc ny s liãn kãú
hán tỉí, vç váûy, häùn håüp bãtäng chỉa cọ
åïc lãn âãún xút hiãûn mäüt lỉåüng nỉåïc tỉû do vỉìa â, thç lỉåüng nỉåïc ny
s láúp cho mng nỉåïc háúp phủ trãn bãư màût hảt
äút liãûu dëch chuøn. Khi âọ, näüi ma sạt
ío täút v bãtäng cọ cỉåìng âäü cao.

, biãøu thë bàòng thåìi gian âãø âáưm phàóng mäüt khäúi häùn håüp bãtäng hçnh nọn củt dỉåïi
tạc dủng ca mạy cháún âäüng tảo nãn.

-Khi tàng nỉ
ca häùn håüp bãtäng. Lỉåüng nỉåïc
o häư ximàng, nỉåïc âãø bäi trån cäút
ỉåüc thu
âáưy cạc läù räùng giỉỵa cạc hảt cäút liãûu v lm
váût dy thãm, tảo âiãưu kiãûn thûn låüi cho cạc hảt c
ca häùn håüp gim xúng, häùn håüp bãtäng cọ âäü de
t Giạo ạn Váût liãûu xáy dỉûng
Trang 141
-Khi tàng nỉåïc lãn quạ nhiãưu thç lỉåüng
nỉåïc tỉû do nhiãưu, âäü do ca häùn håüp bãtäng
kh nàng chäúng tháúm ca bãtäng gim xúng.
Nãúu nỉåïc tàng lãn quạ mỉïc cho phẹp thç häùn
håüp bãtäng s tråí nãn quạ chy, bë phán táưng
trong k
bãtäng cọ âäü do tä háút
tênh dênh cao, khäng phá tá
ca mäüt váût thãø do. iåïi
häùn håüp lục âọ gi l kh nàng gi
håüp. Â imàng pooclàng thç
kha T lãû, âäü låïn v âàûc trỉng bãư màût cäút liãûu
Nãúu thay âäøi t lãû, âäü låïn v âàûc trỉng bãư màût ca cäút liãûu thç âäü do ca häùn håüp
cng thay âäøi theo : ỉïng våïi lỉåüng nỉåïc v ximàng nháút âënh, âäü låïn ca cäút liãûu tàng thç
âäü do ca häùn håüp cng tàng lãn. Häùn håüp bãtäng dng cäút liãûu cọ bãư màût trån thç âäü do
s låïn hån khi dng cäút liãûu cọ bãư màût nhạm.
Riãng âäúi våïi cạt thç mäùi häùn håüp bãtäng s cọ mäüt t lãû cạt thêch håüp, nãúu lỉåüng
cạt låïn hån hay nh hån lỉåüng cạt thêch håüp âọ thç âäü do ca häùn håü
p âãưu gim xúng.
1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6
Hãû säú bc
α

ìng t lãû cạt thêch håüp
Sỉû nh hỉåíng ca t lãû cạt âãún âäü do ca häùn håüp bãtäng

(khi t lãû N/X = 0,65, lỉåüng ximàng bàòng 241kg/m
3
bãtäng)
Vng gảch chẹo : bãn trại l vng häùn håüp bë phán táưng;
åí giỉỵa l vu

200
150
140
130
åïc,
Âäü lỉu âäüng SN,
190
180
170
160
Lỉåüng nỉ
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
0
nỉ
ü cỉïng ÂC,
18
0
17
åïc,
0
16
Lỉåüng
15
Âä
0 9 13 1 4 8 22 27
ỉåüng nỉåïc dng cho 1m
3
bãtäng phủ thüc vo cäút liãûu
2. d
L

- Cháút phủ gia tảo bt khê
Tuy nhiã áút phủ gia hoảt tênh bãư màû s kẹo di q u
hoạ ca ximàng, lm cháûm sỉû phạt triãøn cỉåìng ãø tàng nhanh quạ
trçnh cỉïng ràõn, thç khi chãú tảo häùn håüp bãtäng ngỉå ìng du út phủ gia hoa
b lm tàng nhanh täúc ïng ràõn c ng .
ng
ì phỉång phạp hỉ nháút âã ao âäü de häù
n
h g cỉïng v ío tråí th v do tảo
â n v ln chàût âỉ ìng.
ia cäng cháún âäüng häùn hå l dỉåïi ủng ca ch âäüng,
c täng dao âäüng cỉåỵng n tủc va ûi vë trê. Khi táưn
säú cháú üng náng cao lãn âãún mỉïc âäü no âọ, thç näüi ma sạt ca häùn håüp s gim xúng
bë phạ hoải, häùn håüp chuøn sang trảng thại do v
chy, â ü
p gim xúng. Tiãúp tủc cháún âäüng, cạc pháưn tỉí trong häùn håüp s
thỉûc h
h dảng, trng lỉåüng v bãư màût khạc nhau s tạch råìi nhau. Cn näüi ma
sạt ca úng l do trong khi cháún âäüng lm xút hiãûn trong häùn håüp mäüt
xúng khạ mảnh, do tàng näưng âäü ximàng trong häư ximàng lãn mäüt cạch âạng kãø,
nãn â lm thay âäøi nhiãưu âàûc trỉng lỉu biãún ca nọ.
nh hỉåíng ca cháút phủ gia tàng do
Khi cho cháút phủ gia hoảt tênh bãư màût vo häùn håüp bãtäng våïi mäüt lỉåüng ráút êt, thç
âäü do ca häùn håüp tàng lãn âạng kãø. Âiãưu âọ cho phẹp gim lỉåüng nỉåïc tỉì 10 ÷ 20% nãúu
nhỉ giỉỵ ngun âäü do
. Nãúu giỉỵ ngun cỉåìng âäü, thç khi dng phủ gia ny
Hiãûn nay ngỉåìi ta thỉåìng dng cạc loả
i cháút phủ gia hoảt tênh nhỉ sau :
- Cháút phủ gia hoảt âäüng bãư màût
- Cháút phủ gia tàng do ỉa nỉåïc

Bng 5-7
ïp thi cäng
ngỉåüc chiãưu trng lỉûc. Khi cháún âäüng tàng lãn, trë säú ca ạp lỉûc ny cọ thãø vỉåüt quạ
sỉû tạc dủng ca trng lỉûc, lm cho lỉûc ma sạt giỉỵa cạc hảt váût liãûu biãún máút hon ton, häùn
håüp cọ tênh chy lng.
e. Cạch chn âäü do v âäü cỉïng cho häùn håüp bãtäng
Âäü lỉu âäüng ca häùn håüp bãtäng âỉåüc lỉûa chn càn cỉï vo hçnh dạng , kêch thỉåïc ,
âàûc trỉng lm viãûc ca
ùn håüp bãtäng cọ thãø tham kho theo bng 5-7

Phỉång pha

Cå giåïi Th cäng

Loải kãút cáúu
SN,
cm
ÂC,
giáy
SN,
cm- Bãtäng nãưn - mọng cän

g trçnh
- Bãtä
1
÷
2

1
÷
4
15
÷
25
12
÷
15
10
÷
12
5
÷
10
< 5
25
÷
35
3
÷
6
6
÷
8
8
÷
12
12
÷

ì
nh mäüt mảng lỉåïi khäng gian, màõt lỉåïi chỉïa âáưy nỉåïc. Máưm tinh thãø âỉåüc bao bc
mäüt låïp nỉåïc liãn kãút.

Sỉû so ngọt phạt triãøn mảnh trong thå
nh cỉïng ràõn, t lãû våïi mỉïc âäü gim nỉåïc tỉû do
trong cạc màõt lỉåïi ca cáúu trục gen. Nỉåïc tỉû do ny
gim l do tham gia vo quạ trçnh thu hoạ ximàng v do bë bäúc håi. Quạ trçnh ny cọ thãø co nhiãưu nhỉng
gáy nguy hiãøm

g
e
H
2
O tỉû do máút
H
2
O liãn kãút
váût l máút âi
H
2
O tỉû

Giạo ạn Váût liãûu xáy dỉûng
Trang 144
Trong thåìi k tiãúp theo, lục ny háưu nhỉ ton bäü nỉåïc tỉû do â máút hãút, nỉåïc liãn
kãút váût l trong cáúu trục gel ca âạ ximàng tiãúp tủc tạch ra. Khi nỉåïc liãn kãút máút âi, cạc

âäü no âọ, thç âäü bãưn liãn kãút ca mng nỉåïc våïi máưm tinh thãø ca cáúu trục gel âỉåüc tàng
lãn.
c. Tạc hải
ỈÏng sút kẹo
ạt sinh nhỉỵng vãút nỉït trong bãtäng, lm bãtäng bë tháúm v kh nàng chäúng àn mn
gim.
Sỉû co lm gim kêch thỉåïc ca cáúu kiãûn, lm gim sỉû liãn kãút giỉỵa låïp bãtäng âäø
trỉåïc v låïp bãtäng âäø sau, cng nhỉ lm gia
d. Cạc úu täú nh hỉåíng
Trë säú biãún dảng co
täng v t lãû cạt trong häùn håüp cäút liãûu , chãú âäü dỉåỵng häü bãtäng .

3. Biãún dảng vç nhiãût thu họa ximàng ca bãtäng
a. Hiãûn tỉåüng
Quạ trçnh thu hoạ ca ximàng l quạ trçnh to nhiãût, nọ lm nọng bãtäng trong lục
cỉïng ràõn v lm bãtäng dn nåí mäüt êt. Quạ trçnh ny chè xy ra trong thåìi gian âáưu, lỉåüng
nhiãût to ra nhiãưu hay êt phủ thüc vo thnh
dng ximàng , cng nhỉ diãûn têch lm ngüi ca bãtäng va
xung quanh. Mỉïc âäü co dn ca bãtäng phủ thüc vo
nhiãût âäü låïn nháút trong bãtäng v hãû säú nåí di ca bãtäng
b. Tạc hải
Biãún dảng nhiãût cọ liãn quan âãún sỉû phạt triãø
n näüi ỉïng sút tron
g lãn âạng kãø khi trong bãtäng cọ grâien nhiãût âäü. Vê dủ trong nhỉỵng cáúu kiãûn
bãtäng khäúi låïn thç nhỉỵng låïp bãn trong giỉỵ nhiãût âäü cao hån cạc låïp bãn ngoi. Nhỉ váûy
cạc låïp bãn trong do âäút nọng m thãø têch tàng lãn, cn cạc lå
ø têch gim xúng. Sỉû tàng gim thãø têch âọ s lm phạt sinh ra ỉïng sút kẹo tro
täng, nãúu ỉïng sút ỉåüt quạ ỉïng sút kẹo giåïi hản ca bãtäng thç bãtäng s bë

Giạo ạn Váût liãûu xáy dỉûng

ỉåìng âäü
hạ
åìng nà
ng âä
ãûn tiãu chøn v thỉí åí tøi quy âënh .
Âiãưu kiãûn tiãu chøn (TCVN ) : máùu hçnh láûp
ong khäng khê åí nhiãût âäü 20 ÷ 25
o
C, âäü áøm låïn hån 90% v 27 nga
í n
Mạc bãtäng l âải lỉ g thỉï ngu
Trong kãút cáúu xáy dỉûng, bãtäng cọ thãø lm viãûc
ún, trỉåüt, v.v Trong âọ bãtäng lm viãûc åí trảng thại
út cho cỉåìng âäü bãtäng. Tuy nhiãn, kh nàng chëu kẹo ca bãtäng ráút
0 kh nàng chëu nẹn.
Do bãtäng cọ cáúu tảo phỉïc
trong máùu bãtäng xút hiãn cạc trảng thại ỉïng sút phỉïc
tảp, nhỉng nhçn chung máùu bë p

ỉïng sút kẹo ngang.
Thê nghiãûm xạc âënh cỉåì
ng âäü chëu nẹn R
n
(TCVN 3118-1993)
Âục cạc viãn máùu hçnh láûp phỉång cảnh 15cm, cng c
heo cåỵ hảt lå
t ca cäút liãûu dng âãø chãú tảo bãtäng th :
áút ca Kêc
phỉ ỉåìng
10 v 20

üng p ï hoải má
u lỉûc
ùu (d )
ïn ca iãn m
ỉ/ s kẹo ngang

Giạo ạn Váût liãûu xáy dỉûng
Trang 146
K - hãû säú chuøn âäøi kãút qu thỉí nẹn cạc viãn máùu bãtäng khạc kêch
bng 5-10 .
Bng 5-9
Hçnh dạng v kêch thỉåïc ca máùu,
mm
Hãû säú chuøn âäøi
thỉåïc chøn vãư cỉåìng âäü ca viãn máùu chøn cảnh 15x15x15cm.
Giạ trë K láúy theo bng 5-9.
Khi nẹn cạc máùu nỉía dáưm giạ trë hãû säú chuøn âäøi cng âỉåüc láúy nhỉ máùu hçnh láûp
hỉång cng diãûn têch chëu nẹn. p
Khi thỉí cạc máùu trủ khoan càõt tỉì cạc cáúu kiãûn sn pháøm m t säú chiãưu cao so våïi
âỉåìng kênh ca chụng nh hån 2 thç kãút qu cng tênh theo cäng thỉïc v hãû säú K åí trãn
nhỉng âỉåüc nhán thãm våïi hãû säú K’ láúy theo bngMáùu láûp phỉång

100 x
300 x 300 x 300
b. Cạc úu täú nh hỉåíng
Cỉåìng â

Trong quạ trçnh ràõn chàõc, do cỉåìng âäü ximàng phạt triãøn theo thåìi gian nãn cỉåìng
âäü bãtäng cng phạt triãøn tỉång ỉïng. Tỉì 7 ngy âãún 14 ngy, cỉåìng âäü phạt triãøn ráút
nhanh, sau 28 ngy cháûm dáưn v cọ thãø tàng hng chủc nàm måïi dỉìng lải. , do âọ ta cọ thãø tham kho cäng thỉïc kinh ng
bãtäng tải nhỉỵng thåìi âiãøm khạc nhau nhỉ sau : 28lg
lg
28
t
R
R
t
= trong âọ : R
t
- cỉåìng âäü bãtäng åí tøi t ngy

Giạo ạn Váût liãûu xáy dỉûng
Trang 147

ãûu, cỉåìng âäü ca âạ ximàng
ỉåíng ráút låïn. Cỉåìng âäü âạ ximàng âäü cu
lải phủ thüc vo mạc ximàng v
xem : R
b
= f (R
âạ X
, R
CL
, R
dênh kãút
)
R
= f (R , N/X )
Khi c ximàmạ ng cao thç cỉåìng âäü âạ x
eo, khi m imàng tháúp thç ngỉåüc lải.
äü bãtäng cn
tà
cỉåìng âäü bãtäng cng
imàng gim. Màût khạc, khi âọ häùn håüp bãtäng cọ âäü sủt bẹ gáy khọ khàn tron
ci äng.
Khi t lãû N/X quạ cao, nỉåïc tỉû do cn täưn tải nhiãưu khi bay håi s âãø lải nhiãưu lä
n cỉåìng âäü bãtäng cngong âạ ximàng lm cỉåìng âäü ca âạ ximàng gim, nã
gim. Ngoi ra, nãúu lỉåüng nỉåïc quạ nhiãưu thç häùn håüp bãtäng dãù
bë phán táưng khäng thãø
thi cäng âỉåüc.

Âäü räùng ca âạ ximàng tảo ra do lỉåüng
nỉåïc tỉû do bay håi cọ thãø xạc âënh theo cäng thỉïc
sau :

trong âọ :
X - lỉåüng ximàng trong 1m
3
bãtäng, kg
ω - lỉåüng nỉåïc liãn kãút hoạ hc, tênh bàòng
% khäúi lỉåüng ximàng. Å
liãn kãút hoạ hc khong 15 ÷ 20% b
ac
d

110 120 130 140 150 160 170 180 190 200
3

ng
chàût â
b.Vng hä
ü âàûc c
ìng häùn
ìng y
20
ng âäü giåï
i nẹ
Lỉåüng nỉåïc nho träün, kg/m
Sỉû phủ thüc ca cỉåìng âäü bãtäng
vo lỉåüng nỉåïc nho träün
a.V
âáưm





=
X
N
K
R
R
X
b
; daN/cm
2
trong õoù :
R
b
- cổồỡng õọỹ chởu neùn giồùi haỷn cuớa bótọng sau 28 ngaỡy dổồợng họỹ, daN/cm
2
R
X
- maùc cuớa ximng, daN/cm
2
ỷm, kóứ ỏ ổồỹng cuớa cọỳt lióỷu nhổ hỗnh daỷng, õỷc trổng
28
K - hóỷ sọỳ kinh nghió õóỳn ch ỳt l
bóử mỷt. ọỳi vồùi õaù dm K = 3,5 vaỡ õọỳi vồùi soới K =4
Cọng thổùc naỡy khọng chờnh xaùc lừm vỗ tyớ lóỷ N/X ngoaỡi thổỷc tóỳ duỡng tổồng õọỳi lồùn.

CT 2 : Cọng thổùc Bolomey - Skramtaev

laỡ mọỹt daỷng õổồỡng cong phổùc taỷp, trong õoù coù mọỹt õoaỷn ồ
aỷng gỏửn õổồỡng thúng.
hióửu haùc nhau thỏỳy rũng, phỏửn n aùc ximng va
b
ớ d
Trong thổỷc tóỳ giaù trở cuớa tyớ lóỷ X/N thổồỡng nũm trong
khoaớng

tổỡ 2,5 ữ 3,5 Qua thờ nghióỷm caùc loaỷi bótọng duỡng

n loaỷi ximng vaỡ cọỳt lióỷu k
õổồỡng thúng keùo daỡi (khi X/N > 2,5) seợ cừt truỷc hoaỡnh taỷi
õióứm O
2
, bón traùi gọỳc toaỷ õọỹ, vaỡ caùch gọỳc taỷo õọỹ mọỹt
khoaớng B
1
. óứ õồn giaớn hoaù cọng thổùc tờnh toaùn cổồỡng õọỹ
bótọng, giaùo sổ Skramtaev õaợ õóử nghở xem giaù trở B vaỡ B
1

laỡ khọng õọứi vaỡ lỏỳy bũng 0,5.

Nhổ vỏỷy cọng thổùc tờnh toaùn sồ bọỹ cổồỡng õọỹ bótọng theo Bolomey - Skramtaev seợ

(X/N-
R
b
=
X
/
Cổồỡng õọ
ớa bótọn
ỹ chởu neùn
g,
k
g
/cm
cu
2

O
O
1

O
2
2
,
ổồỡng cong bióứu thở sổỷ phuỷ thuọỹc cuớa
cổồỡng õọỹ bótọng vaỡo tyớ lóỷ ximng trón
nổồùc R
b
= f(X/N) vaỡ daỷng cuớa phổồng
t

Thay cạc giạ trë A v A
1
vo cäng thỉïc ca Bolomey - Skramtaev ta âỉåüc sỉû phủ
thüc ca cỉåìng âäü bãtäng vo t lãû X/N biãøu thi åí âäư thë dỉåïi âáy. Khi âọ mạc ca
ximàng cng cao, gọc ϕ cng låïn v cỉåìng âäü bãtäng cng cao.
Khi t lãû X/N ≤ 2,5 âäư thë biãøu diãùn cỉåìng âäü bãtäng l mäüt chm âỉåìng thàóng
xút phạt tỉì âiãøm O
1
, cn khi X/N > 2,5 thç âäư thë biãøu diãùn cỉåìng âäü bãtäng l mäüt
chm âỉåìng thàóng xút phạt tỉì âiãøm O
2
. T lãû ximàng - nỉåïc
Sỉû phủ thüc ca cỉåìng âäü bãtäng nàûng vo X/N khi mạc ximàng khạc nhau
nh hỉåíng ca cäút liãûu
Xút phạt tỉì âiãưu kiãûn âäưng nháút vãư cỉåìng âäü ca cạc thnh pháưn cáúu trục trong
bãtäng (âạ ximàng v cäút liãûu to, nh hay vỉỵa ximàng våïi cäút liãûu to) thç cỉåìng âäü ca cäút
liãûu nh hỉåíng âãún cỉåìng âäü bãtäng chè trong trỉåìng håüp cỉåìng âäü ca nọ tháúp hån hồûc
xáúp xè cỉåìng âäü ca âạ hay vỉỵa ximàng. Âiãưu ny chè cọ thãø xy ra trong bãtäng nhẻ
dng cäút liãûu räùng, vç åí âáúy cỉåìng âäü ca cäút liãûu trong nhiãưu trỉåìng håüp cọ thãø tháúp hån
hồûc bàòng cỉåìng âäü ca âạ hay vỉỵa ximàng.
Âäúi våïi bãtäng nàûng dng cäút liãûu âàû

800
600
400
200
0
0,5 1,0 1,4 2,0 2,5 3,0
R
X
= 600
550
500
400
300
c bãtäng, Mạ
2

Giaùo aùn Vỏỷt lióỷu xỏy dổỷng
Trang 150
Cổồỡng õọỹ cuớa bótọng coỡn phuỷ thuọỹc vaỡo õỷc trổng cuớa cọỳt lióỷu. Nóỳu bóử mỷt cọỳt lióỷu
haùm, saỷch cổồỡng õọỹ dờnh kóỳt vồùi vổợa ximng seợ tng lón nón cổồỡng õọỹ bótọng cuợng tng.
gổồỹc laỷi, nóỳu bóử mỷt cọỳt lióỷu trồn, bỏứn thỗ cổồỡng õọỹ dờnh kóỳt seợ giaớm laỡm cổồỡng õọỹ
ótọng cuợng giaớm. Do õoù, vồùi cuỡng mọỹt lổồỹng duỡng nhổ nhau thỗ bótọng duỡng õaù dm seợ
ho cổồỡng õọỹ cao hồn khi duỡng soới. Ngoaỡi ra, nóỳu õổồỡng kờnh cọỳt lióỷu nhoớ (caùt) tng thỗ
ùp họử ximng bao boỹc seợ daỡy lón taỷo khaớ nng dờnh kóỳt cao nón cổồỡng õọỹ bótọng cuợng seợ
c chừc thỗ khi lổồỹng duỡng tng lón thỗ cổồỡng õọỹ bótọng
óỷu rọựng thỗ khi lổồỹng duỡng tng cổồỡng õọỹ bótọng seợ giaớm
xuọỳng.
cỏỳu taỷo bótọng
,
chỏỳt lổồỹng cọ

bótọng vaỡ phổồng phaùp thi cọng sao cho thờch hồỹp. Coù nghộa laỡ nóỳu õọỹ deớo cuớa họựn hồỹp
h ng cỏửn lổỷc taùc õọỹng lồùn nhổng cổồỡng õọỹ bótọng sau naỡy bótọng cao, tuy leỡn eùp dóự k ọ
khọng cao. Ngổồỹc laỷi, nóỳu duỡn
trong thồỡi gian daỡi hồ ỡng õọỹ bótọng vóử sau

ọỳi vồùi mọỹt họựn hồỹp bótọng, ổùng vồùi mọỹt

1
õióửu kióỷn õỏửm neùn nhỏỳt õởnh se
thờch hồ
ỹp nhỏỳt. Vồùi lổồỹng nổồùc õoù bótọng seợ coù õọỹ
õỷc cao nhỏỳt, saớn lổồỹng họựn hồỹp bótọng seợ nhoớ
nhỏỳt, do õoù cổồỡng õọỹ bótọng seợ õaỷt giaù trở cổỷc õaỷi.
Nóỳu lổồỹng nổồùc thỏỳp hồn hay cao hồn lổồỹng nổồùc
thờch hồỹp thỗ cổồỡng õọỹ bótọng õóửu giaớm xuọỳng.
Trong trổồỡng hồỹp õỏửu do ờt nổkhọng leỡn eùp õổồỹc tọỳt. Trong trổồỡng hồỹp sau, do
thổỡa nổồùc nón õaù ximng sau khi õaợ cổùng rừn seợ
tọửn taỷi nhióửu lọự rọựng do nổồùc tổỷ do bay hồi õóứ laỷi.
Nóỳu tng mổùc õọỹ leỡn chỷt lón thỗ trở sọỳ tyớ lóỷ
nổồùc thờch hồỹp trong họựn hồỹp bótọng seợ giaớm
x vaỡ cổồỡng õọỹ bótọng tng lón.

γ
,

ìn chàût, kg/m
3

äng cỉïng,
i cäng ph håüp thç hãû säú ln chàût cọ thãø âảt âãún 0,95 ÷ 0,98.
äü räùng ca bãtäng ch úu l âäü räùng trong âạ
imàng do lỉåüng khê cún vo. Thãø têch räùng trong bãtäng âỉåüc tênh theo cäng thỉïc sau :
K

trong âọ :
γ
o
' - khäúi lỉåüng thãø têch thỉûc tãú ca häùn håüp bãtäng sau khi le
γ
o
- khäúi lỉåüng thãø têch tênh toạn ca häùn håüp bãtäng, nọ bàòng täøng khäúi
lỉåüng váût liãûu dng trong 1m
3
bãtäng, nghéa l :
γ
o
= X + N + C + Â , kg/m
3

Thäng thỉåìng hãû säú ln chàût K
l
= 0,9 ÷ 0,95 , riãng âäúi våïi häùn håüp bãt

: âäü räùng mao qun
0,29α : âäü räùng gen
0,02 ÷ 0,06 : âäü räùng do khê cún vo
nh hỉåíng ca phủ gia
Phủ gia tàng do cọ tạc dủng lm tỉng tênh do cho häùn håüp bãtäng nãn cọ thãø
gim båït lỉåüng nỉåïc nho träün, do âọ cỉåìng âäü ca bãtäng s tàng lãn âạng kãø. Ngoi ra,
ûi êt läù räùng lm tàng kha úng tháúm ca bãtäng.
h cọ tạc dủng âáøy trçnh thu họa ca ximàng nãn
ìm tàn rong âiãưu kiãûn tỉû nhiãn cng nhỉ
g cỉåìng âäü cọ thãø kẹo di
ny l khäng âạng kãø. Khi dỉåỵng häü bãtäng trong âiãưu kiãûn nhiãût áøm cỉåìng
äü bãtä vi ngy âáưu .
a nọ gäưm cọ hai pháưn : biãún dảng
ảng ân häưi tn theo âënh lût Hục :
ng, kg/cm
E - mäâun ân häưi ca bãtäng, kg/cm
ïn
do lỉåüng nỉåïc gim nãn täưn ta í nàng chä
Phủ gia ninh kãút nhan nhanh quạ
la g nhanh sỉû phạt triãøn cỉåìng âäü bãtäng dỉåỵng häü t
ngay sau khi dỉåỵng häü nhiãût.
nh hỉåíng ca âiãưu kiãûn mäi trỉåìng bo dỉåỵng
Trong âiãư
u kiãûn mäi trỉåìng nhiãût âäü, âäü áøm cao sỉû tàn
trong nhiãưu nàm, cn trong âiãưu kiãûn khä hanh hồûc nhiãût âäü tháúp sỉû tàng cỉåìng âäü trong
thåìi gian sau
â ng tàng ráút nhanh trong thåìi gian
5. Tênh biãún dảng vç ti trng
Bãtäng l váût liãûu ân häưi do nãn biãún dảng c
ân häưi v biãún dảng do.

trong âọ : R
b
28
- cỉåìng âäü chëu nẹn ca bãtäng åí tøi 28 ngy, kg/cm
2
Mäâun ân häưi ca bãtäng tàng lãn khi hm lỉåüng cäút liãûu låïn, cỉåìng âäü v mäâun
ân häưi ca cäút liãûu tàng lãn v hm lỉåüng ximàng, t lãû N/X gim.
Nãúu ỉïng sút vỉåüt quạ 0,2 cỉåìng âäü giåïi hản ca bãtäng thç ngoi biãún dảng ân
häưi cn âo âỉåüc c biãún dảng do hay biãún dảng dỉ. Nhỉ váûy biãún dảng ca bãtäng l
täøng ca biãún dảng ân häưi (ε
) v biãún dảng dỉ (ε ) :
âh d
ε
b
= ε
âh
+ ε
d
Nhỉ váûy, âàûc trỉng biãún dảng ca bãtäng khäng phi l mäâun ân häưi m l
mäâun biãún dảng :

ddhb
bd
E
εε
σ
ε
σ
+
==

, bo, l cng gáy xọi mn bãtäng.
Cỉåìng âäü bãtäng cng cao v bãtäng cng âàûc chàõc thç kh nàng chäúng lải cạc úu
täú xám thỉûc cå l cng cao, bãtäng cng bãưn vỉỵng trong mäi trỉåìng.
b. Âäü bãưn ca bãtäng trong mäi trỉåìng xám thỉûc sinh váût
Cạc loải vi khøn, cän trng trong mäi trỉåìng tiãút ra cạc loải axit hỉỵu cå hay vä cå
cọ thãø lm ho tan mäüt säú thnh pháưn ca bãtäng lm cho bãtäng bë àn mn.
c. Âäü bãưn ca bãtäng trong mäi trỉåìng xám thỉûc h

Giạo ạn Váût liãûu xáy dỉûng
Trang 153
Quạ trçnh àn mn hoạ hc trong bãtäng ch úu l àn mn âạ ximàng dỉåïi cạc hçnh
thỉïc xám thỉûc ho tan, xám thỉûc trao âäøi, xám thỉûc bnh trỉåïng. Pháưn ny â ngiãn cỉïu
khạ âáưy â åí chỉång ximàng.
ûi, gäúm sỉï ngàn khäng cho bãtäng
ãúp xục trỉûc tiãúp våïi mäi trỉåìng hồûc cọ thãø ci tảo mäi trỉåìng nỉåïc.
dng bãtäng åí mäi trỉåìng chëu tạc dủng láu di ca
hiãût â
o
C vç cỉåìng âäü bãtäng s gim âi r rãût. L do l khi âọ nỉåïc liãn kãút
cáúu trục. V cng åí
ï dàm bë phạ hoải, do thảch
thỉûc tãú bãtäng nàûng cọ thãø chëu âỉåüc nhiãût âäü âãún 1200
O
C trong
thåìi gi
bë phạ hoải s tråí thnh mäüt
üp l hồûc do co ngọt lm xút hiãûn
cạc vãút i lm viãûc trong
thãø tháúm qua
. Mạc chäúng

8. Tênh chäúng tháúm ca bãtäng
Trong bãtäng bao giåì cng täưn tải hãû thäúng mao qun v läù räùng do nỉåïc tỉû do bay
håi âãø lải, do ln chàût chỉa täút, do cáúp phäúi khäng hå
nỉït nãn bãtäng cọ thãø bë nỉåïc hồûc cạc cháút lng khạc tháúm qua kh
mäi trỉåìng cọ ạp lỉûc thu ténh.
Nhỉng trong thỉûc tãú nỉåïc chè tháúm qua nhỉỵng läù räùng thäng nhau m cọ âỉåìng
kênh lå
ïn hån 1
µ
m. Cn nhỉỵng läù nh hån hay bàòng 1
µ
m thç nỉåïc khäng
âỉåüc ngay dỉåïi ạp lỉûc thu ténh ráút låïn, vç mng nỉåïc háúp phủ trãn thnh mao qun dy
âãún 0,5
µ
m, do âọ nọ thu hẻp diãûn têch v háưu nhỉ hon ton láúp kên cạc mao qun .
Âäúi våïi cạc kãút cáúu v cäng trçnh cọ u cáưu vãư mỉïc âäü chäúng tháúm thç ngỉåìi ta
xạc âënh âäü chäúng tháúm bàòng mạc chäúng tháúp theo ạp lỉûc thu ténh thỉûc dủng
a bãtäng âỉåüc âàûc trỉng bàòng ạp lỉûc nỉåïc låïn nháút tênh bàòng ạtmäútphe
gáy ra vãút tháúm trãn bãư màût máùu cọ kêch thỉåïc quy âënh.

-8 nghéa l bãtäng khäng bë nỉåïc tháúm qua åí ạpGiạo ạn Váût liãûu xáy dỉûng
Trang 154
Âãø náng cao kh nàng chäúng tháúm ca bãtäng ngỉåìi ta náng cao âäü âàûc chàõc ca
ln
hàût khi thi cäng, cng nhỉ âm bo âiãưu kiãûn dỉng häü täút, hồûc cọ thãø dng cháút phủ


3
bãtäng.
Phỉång phạp ny âån gin, thûn låüi cho ngỉåìi sn xút nhỉng khäng bạm sạt thỉûc
tãú váût liãûu. Do âọ, phỉång phạp ny chè nãn ạp dủng khi khäúi lỉåüng bãtäng êt, mạc bãtäng
tháúp v thäng thỉåìng dng âãø
Phỉång phạp 2 :
Phỉång phạp thỉûc nghiãûm hon ton
hnh
chãú tảo
cho riãng loải váût liãûu âọ.

c âäúi våïi loải váût liãûu thê nghiãûm) nhỉng cho kãút qu chênh xạc v
ph hå
p phäú
i mäüt loải bãtäng âàûc biãût chỉa cọ trong quy phảm.
Phỉång phạp thỉûc nghiãûm hon ton dỉûa vo mäüt säú váût liãûu nháút âënh, tiãún
máùu våïi cạc cáúp phäúi khạc nhau. Âem cạc máùu âi kiãøm tra cạc u cáưu k thût
v láûp bng cáúp phäúi ỉïng våïi cỉåìng âäü tỉång ỉïng
Phỉång phạp ny täún kẹm chi phê cho cäng tạc thê nghiãûm v phảm vi sỉí dủng hản
hẻp (vç chè ạp dủng âỉåü
üp våïi thỉûc tãú váût liãûu. Ngỉåìi ta dng phỉång phạp ny khi khäúi lỉåüng bãtäng låïn
hồûc khi thiãút kãú cáú
Phỉång phạp 3 :
Phỉång phạp tênh toạn kãút håüp thỉûc nghiãûm
Dỉûa vo mäüt säú bng tra cọ sàơn tiãún hnh tênh toạn cáúp phäúi bãtäng theo trçnh tỉû
au :

s
- Bỉåïc 1 : Lỉûa chn cạc thnh pháưn âënh hỉåïng
- Bỉåïc 2 : Chãú tảo máùu , kiãøm tra cạc u cáưu k thût v âiãưu chènh lải cáúp phäúi