HƯỚNG DẪN ÔN TẬP THI HK I
MÔN NGỮ VĂN 12
Năm học 2009 – 2010

(Có thể liên hệ, phân tích thêm để làm rõ việc Xuân Quỳnh dùng
"sóng" trong trạng thái động để gợi tả tình yêu của người phụ nữ là một
bất ngờ, vì xưa nay thơ ca thường nhìn nhận tình yêu của giới nữ ở trạng
thái tĩnh, thụ động; đặt "sóng" và "em" cạnh nhau trong sự đối sánh
tương đồng, làm cho "em" mang thêm nhiều đặc tính của "sóng" cũng
như "sóng" sẽ mang thêm những trạng thái, cảm xúc đầy nữ tính của
"em": "sóng" không chỉ ồn ào, dữ dội mà còn dịu êm, lặng lẽ, không chỉ
vỗ trên mặt nước mà còn vỗ dưới lòng sâu ).
2.2. Bất ngờ ngay cả trong việc gợi lên ý thức về chỗ khác nhau giữa
"sóng" và "em"
Chẳng hạn: "Sóng" "nhớ bờ", thao thức cả ngày lẫn đêm nhưng đó vẫn là
nỗi nhớ trong thời gian hiện thực, còn "em" nhớ anh, thao thức từ cõi
thực cho đến cõi "mơ"; "sóng" đã thao thức thờng xuyên và tha thiết:
"Ngày đêm không ngủ được", nhưng "em" thao thức còn da diết, khắc
khoải hơn: "Lòng em nhớ đến anh - Cả trong mơ còn thức", v.v
Ý thức về sự khác nhau giữa "sóng" và "em" như vậy sẽ góp phần tạo
nờn s vn ng bt ng ca hỡnh tng th, cm xỳc v liờn tng th.
3. ỏnh giỏ: õy l mt on th hay trong mt bi th c nhiu
ngi yờu thớch.
Cú th nờu bt my ý sau:
- "Súng" l hỡnh tng c sc th hin mt cỏch nhỡn c ỏo, mi m
v v p tỡnh yờu v tõm hn ngi ph n (cú th liờn h, so sỏnh
thờm vi cỏc bi th tỡnh yờu ca Xuõn Qunh hoc cỏc tỏc gi khỏc cú
dựng biu tng súng).
- on th hay cỏch cu t, cỏch xõy dng hỡnh tng, n d, hay
ging th va nng nhit va sõu lng, nht l cú sc gi cm phong
phỳ bt ng.

mạnh và khát khao của nó.
- Sóng là vĩnh hằng với thời gian, dù ngày xa hay ngày sau vẫn không
thay đổi, cũng nh nỗi khát vọng tình yêu của con ngời- nỗi khát vọng bồi
hồi trong trái tim tuổi trẻ:
ôi con sóng ngày xa
Và ngày sau vẫn thế
Nỗi khát vọng tình yêu
Bồi hồi trong ngực trẻ
Khi tình yêu đến, nh một tâm lí tự nhiên và thờng tình, ngời ta luôn có
nhu cầu tự tìm hiểu và phân tích. Nhng tình yêu là một hiện tợng tâm lí
khác thờng, đầy bí ẩn nên không thể giải thích, cũng không thể cắt nghĩa
đợc. Cuối cùng đành phải thú nhận: Em cũng không biết nữa-> Lời
thú nhận chân thành, tế nhị nhng sâu lắng.
Con sóng dới lòng sâu

Cả trong mơ còn thức
- Tác giả đã mợn hình tợng sóng để diễn tả nỗi nhớ trong trái tim
đang yêu: nhớ không ngủ đợc, trong mơ còn thức-> nối nhớ cồn
cào, da diết, thờng trực bao trùm lên cả không gian và thời gian, không
chỉ tồn tại trong ý thức mà còn len lỏi vào trong tiềm thức, xâm nhập vào
cả trong giấc mơ. Nó cuồn cuộn, dạt dào nh những đợt sóng biển triền
miên, không nghỉ. -> Tình yêu của ngời con gái vừa thiết tha, mãnh liệt
vừa trong sáng, giản dị vừa thuỷ chung, duy nhất vừa chân thành đằm
thắm. Đây chính là cơ sở để đi đến đích của tình yêu là hạnh phúc gia
đình cũng nh con sóng nhất định sẽ vào đến bờ dù muôn vời cách trở.
Làm sao đợc tan ra
Thành trăm con sóng nhỏ
Giữa biển lớn tình yêu
Để ngàn năm còn vỗ
Cuối cùng, sóng cũng nói giúp cho nhà thơ nỗi khát vọng đợc sống

bản thân còn là sự hi sinh, giúp đỡ, cống hiến của bao người.
-Vì vậy, lối sống chỉ vì mình, chỉ biết hưởng thụ mà không biết hi sinh,
cống hiến là một lối sống ích kỉ, không thể chấp nhận. Xét về mặt đạo lí:
đó là sự vô ơn, bội nghĩa. Xét về qui luật phát triển xã hội: đó là lối sống
lạc hậu, trì trệ, kìm hãm sự phát triển…
*Các biểu hiện của quan niệm sống đẹp:
-Cần phải quan tâm, giúp đỡ người khác để cuộc sống của họ ngày càng
tố đẹp hơn: những người trong gia đình, người thân, người quen biết và
cả những người ta chưa quen biết khi họ có nhu cầu được sẻ chia, giúp
đỡ. Giúp đỡ bằng nhiều hình thức: vật chất, tinh thần tuỳ vào điều kiện
bản thân mình.
-Xác định trách nhiệm của mình đối với cộng đồng, dân tộc: thực hiện
đúng và đủ trách nhiệm của mình; biết đặt quyền lợi của tập thể lên trên
lợi ích bản thân; biết cống hiến, hi sinh cho Tổ quốc nếu cần…
*Nêu gương sống đẹp và phê phán những biểu hiện lệch lạc:
-Thế hệ thanh niên ngày nay đã có nhiều bạn trẻ sống đẹp như vậy, học
sẵn sằng cống hiến tài năng, trí tuệ, sức lực của mình cho quê hương, đất
nước; họ sẵn sàng san sẻ gánh nặng với người khác mà không chút so
đo, tính toán…
-Bên cạnh đó vẫn còn nhiều thanh niên có lối sống nhỏ nhen, ích kỉ, chỉ
lo vun vén cho bản thân mình mà không quan tâm đến người khác…
3.Bài học rút ra: Cần phải biết kết hợp hài hoà giữa quền lợi và trách
nhiệm, giữa “cho” và “nhận”; nhận thức rõ ý nghĩa cao quý khi mang lại
niềm vui, niềm hạnh phúc cho người khác; cho cồng đồng, đất nước.
III.Kết bài:
-Quan niệm sống của Tố Hữu là quan niệm sống đúng đắn ở mọi thời
đại.
-Hơn ai hết, thanh niên cần phải xác định rõ trách nhiệm, tình thương
của mình.
Đề 2: Anh/chị suy nghĩ như thế nào về ý kiến sau:

thập toàn). Do vậy, trong cuộc sống không thể chỉ có một chiều ca ngợi
đức vị tha, lòng yêu thương mà thiếu đi tiếng nói đấu tranh, phê phán
thái độ thờ ơ, ghẻ lạnh đối với con người. Bởi xét đến cùng, bản chất của
hai sự việc trên đều cùng chung mục đích: hướng con người đến cuộc
sống tốt đẹp hơn, muốn con người được sống trong biển đời giàu tình
yêu thương.
*Những biểu hiện của hai cách sống nói trên và tầm quan trọng của
cách ứng xử và phê phán:
-Sống vị tha là sống vì người khác, là biết cảm thông, chia sẻ và yêu
thương con người bằng một tình cảm chân thành. Lòng vị tha sẽ giúp
con người vượt lên trên mọi hận thù, mọi ganh ghét cá nhân để cùng
sống vì lợi ích chung. Lịch sử đấu tranh chống giặc ngoại xâm, chống
chọi với thiên tai, địch hoạ của nhân dân ta là những minh chứng hùng
hồn và thuyết phục nhất cho chân lí này.
-Sống thờ ơ, ghẻ lạnh là thái độ sống vô tâm, vô cảm trước nỗi đau của
người thân, đồng loại, không biết thông cảm, quan tâm, chia sẻ với
những cảnh đời bất hạnh chung quanh mình mà chỉ biết lo nghĩ đến lợi
ích của bản thân, chỉ biết đề cao cái tôi riêng mình. Lối sống đó dẫn con
người đến sự nhỏ nhen, ích kỉ, nhiêu khi là tàn nhẫn. Vì mình, họ có thể
giẫm đạp lên người khác để mà sống. Nếu sống như vậy, đạo đức xã hội
sẽ dần bị băng hoại.
-Như vậy, có thể thấy rằng, thái độ thờ ơ, lạnh nhạt và lòng vị tha, tình
đoàn kết là hai mặt trái ngược của đạo đức xã hội; ở đối cực nào nó cũng
ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống của con người, của cộng đồng, dân
tộc. Phê phán thái độ thờ ơ, lạnh nhạt và ngợi ca lòng vị tha, tinh thần
đoàn kết đều cần thiết quan trọng như nhau vì tất cả đều giúp con người
soi vào đó mà thấy rõ những mặt tốt-xấu của mình để có sự điều chỉnh,
phấn đấu hoàn thiện bản thân.
*Suy nghĩ về lối sống của thanh niên hiện nay: Hiện nay, bên cạnh
những thanh niên hăm hở nhiệt tình tham gia các hoạt động xã hội, dành

-Tuy nhiên vẫn còn những hiện tượng tiêu cực, trong đó không thể
không kể đến việc học sinh vẫn còn gian lận trong các kì thi.
II.Thân bài:
1.Thực trạng gian lận của học sinh trong các kì thi:
-Ở khắp nơi trong cả nước, ở các cấp học, đặc biệt là những kì thi tuyển,
những kì thi mang tầm Quốc gia đều xảy ra hiện tượng này.
-Hình thức gian lận ngày càng tinh vi.