Đại học quốc gia Hà Nội
Trờng Đại học khoa học x hội và nhân vănã
Khoa báo chí
---------------
tiểu luận
Môn: Lý luận kinh doanh báo chí
đề tài
Hoạt động phát hành và quảng cáo
tại báo Tuổi trẻ - Thành phố Hồ Chí Minh
Lời mở đầu
Trong thời kỳ bao cấp, số lợng báo chí ở nớc ta rất ít, chỉ có thể
đếm trên đầu ngón tay và chuyện quảng cáo trên báo chí, các phơng
tiện thông tin đại chúng thậm chí đợc xem là điều xấu xa. Nhng với
thời gian mọi việc đã thay đổi, khi nền kinh tế Việt Nam sống động thì
báo chí cũng sống động, phong phú, đa dạng khắp các lĩnh vực của đời
sống muôn màu muôn vẻ, sự thay đổi đó đã tạo ra một môi trờng cho
báo chí Việt Nam phát triển.
Số lợng đầu báo và tạp chí hiện nay đã đạt con số trên 800 ấn
phẩm. Trong số này chỉ có một ít tờ báo là vẫn đợc cấp ngân sách nhà
nớc, số còn lại phải tự cân đối thu chi và để tồn tại trên thị trờng. Có
thể thấy chỉ trong một thời gian ngắn, báo chí Việt Nam có bớc phát
triển vợt bậc và có vị trí quan trọng trong đời sống xã hội và là một sản
phẩm phi vật chất không thể thiếu trong xã hội hiện đại.
Chuyển từ bao cấp sang kinh tế thị trờng, một tờ báo muốn tồn
tại đợc phải là một tờ báo hay với tin bài hấp dẫn để thu hút nhiều độc
giả. Một tờ báo nhiều độc giả thì sẽ thu hút đợc nhiều quảng cáo.
Quảng cáo trên báo chí là điều rất cần thiết cho các nhà kinh doanh
sản xuất và cũng đem lại một khoản tiền đáng kể cho cơ quan báo chí.
Do đó, việc phát triển mạnh trong lĩnh vực quảng cáo, phát hành là cái
quan trọng hàng đầu đối với mỗi tờ báo, có thể đem lại hiệu quả kinh
doanh cao trong ngành xuất bản thời kỳ số hóa, tăng thêm thu nhập,

đúng giá bìa. Tổ chức giao bán tận nhà, tận cơ quan cũng xuất phát từ
cung cách phục vụ này của bu chính. Có thể trong tơng lai gần, sẽ xuất
hiện máy bán báo tự động tại các khu vực công cộng đông ngời qua
lại?
Có một vấn đề tuy không thuộc hoạt động phát hành nhng lại tác
động đặc biệt tới số lợng phát hành, đó là giá báo. Một vài tờ báo đã
4 4
chuyển từ in bốn màu sang hai màu nhằm giảm giá báo. Hiệu quả thật
đáng khích lệ! Có lẽ phơng án tốt nhất trong việc xây dựng giá báo là
không nên thu lợi nhuận, thậm chí từng vùng, từng lúc Có thể lỗ
chút ít. Việc tìm kiếm lợi nhuận đợc tập trung vào quảng cáo và hoạt
động khác. Giá báo thấp là tiền đề để tăng số lợng phát hành. Điều
đáng nói thêm ở đây là: giá báo càng thấp càng có khả năng thu hút
ngời nghèo mua và đọc báo.
II. Hoạt động phát hành tại báo Tuổi trẻ Thành phố
Hồ Chí Minh: 24/24.
Doanh thu phát hành vtt năm 2000 đạt 64,1 tỉ đồng, tăng 8% so
năm 1999.
Về tổ chức bộ máy, phòng Phát hành báo Tuổi trẻ bao gồm 4 bộ
phận: tổ Kế hoạch, tổ Phân phối, tổ Tiếp thị và tổ ấn phẩm ngoài.
Báo Tuổi trẻ đang áp dụng phơng pháp sản xuất theo đơn đặt
hàng nhằm bảo đảm không có báo tồn. Vì vậy, Tổ Kế hoạch là bộ
phận trung tâm lên kế hoạch số lợng phát hành các loại báo do đại lý
đặt hàng và theo dõi việc thực hiện kế hoạch đó. Mỗi ngày, phòng Phát
hành tiếp nhận trên 200 lợt khách đến đăng ký báo.
Tổ Phân phối là tổ kết thúc dây chuyền giao thành phẩm cho các
đại lý. Tổ này thờng làm việc vào ban đêm và chịu trách nhiệm cả việc
thẩm định chất lợng in ấn, đóng gói tờ báo. Những điều tổ này lo sợ
nhất là máy đếm báo nhầm dẫn đến d thiêu, nhầm số lợng và tên đại lý,
bao in trễ, lem mực, không đủ thời gian cắt xén

dài hạn trong tổng số lợng phát hành là mong muốn của nhiều tờ báo.
Tuy nhiên, mong muốn này vấp phải một thực tế không thể đáp ứng
bằng mọi giá khi có một bạn đọc ở vùng xa yêu cầu mang báo đến nhà
theo đúng giá bìa. Vì vậy, mặc dù hết sức cố gắng, tỉ trọng báo dài hạn
tại báo Tuổi Trẻ cũng chỉ mới đạt 20%.
Lực lợng chủ lực giao báo dài hạn trớc hết là các công ty bu
chính. Không một Công ty t nhân nào có thể mang th, báo đến từng gia
đình trên khắp đất nớc nh bu chính, lại thu tiền báo theo giá bìa.
Bên cạnh bu chính, nhiều đại lý t nhân rất năng động. Anh chị
em tự đi đến tất cả các cơ quan, đơn vị đóng trên địa bàn để chào mời
mua báo trả tiền sau, giao báo đúng 7 giờ sáng. Họ đã giành một thị
phần đáng kể báo dài hạn. Cuối cùng, những địa chỉ nào khó nuốt (lẻ
tẻ, xa xôi ) thì phòng phát hành nhận giao trực tiếp.
Nớc ta dài nên in báo cùng lúc trên nhiều nơi nhằm mục đích ra
báo sớm tại vùng đó. Nếu doanh thu bù đắp đợc chi phí thì rất thành
công. vận chuyển báo bằng phơng tiện nhanh nhất là máy bay thì cũng
phải tốn tiền mà báo lại ra sạp lúc 10 giờ tra. Chỉ cần 2 máy vi tính có
gần modem để hai nơi và sử dụng đờng điện thoại là ta đã có một đờng
truyền hoàn hảo. Cứ lấy trang báo ra và đem đi in là xong. Nhng muốn
in bốn màu thì máy móc có phức tạp hơn.
Báo Tuổi Trẻ in tại H Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng
và Nha Trang. Tất cả đều phát hành vào 4 giờ sáng ngoại trừ Thành phố
Hồ Chí Minh từ 1 giờ kéo dài đến 5 giờ sáng. Tờ báo in tại các nơi th-
ờng không đẹp bằng tờ báo in tại nhà in chính. Nhng điều lo ngại
không phải ở chỗ đó mà là các con chữ có thể bị méo mó trong lúc
truyền tin, ảnh ngời này gắn tên ngời khác trong khi dựng phim
(montage)
7 7
Vài kinh nghiệm:
Có lẽ kinh nghiệm ấn tợng nhất là quá trình chuyển công tác