TÌM HIỂU TÍNH CHÍNH LUẬN MẪU MỰC
TRONG “BẢN TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP”

Ngày 19 – 8 – 1945 chính quyền Hà Nội về tay nhân dân . Ngày 26 – 8 -
1945 Hồ Chí Minh từ chiến khu trở về Hà Nội . Tại căn nhà số 48 phố
Hàng Ngang – Hà Nội Người đã soạn bản Tuyên ngôn độc lập . Ngày 2 –
9 – 1945 tại quảng trường Ba Đình – Hà Nội , Người thay mặt chính phủ
lâm thời của Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa trịnh trọng đọc bản
Tuyên ngôn độc lập trước đồng bào cả nước và thế giới . Bản Tuyên
ngôn ra đời trong hoàn cảnh đó .

Bản tuyên ngôn đánh dấu một sự kiện lịch sử trọng đại của đất nước .
Tuyên bố chấm dứt chế độ thực dân , đánh đổ chế độ quân chủ lập
hiến, lập nên nước Việt Nam dân chủ cộng hòa .

Tuyên ngôn độc lập còn đập tan những luận điệu xảo trá của bọn đế
quốc Mĩ, Anh, Pháp về việc khai hóa , bảo hộ để nhằm tái chiếm Đông
Dương .

Tuyên ngôn độc lập vừa giải quyết được nhiệm vụ độc lập dân tộc,lại
vừa giải quyết được nhiệm vụ dân chủ cho nhân dân (“Dân ta lại đánh
đổ chế độ quân chủ mấy mươi thế kỉ mà lập nên chế độ cộng hoà”), tức
là bên cạnh chữ Độc lập lại có thêm chữ Tự do, mở ra một kỉ nguyên
mới cho đất nước : kỉ nguyên độc lập, tự do . Đó là tư tưởng lớn , chân
lí của thời đại mà sau này Bác đã đúc kết trong câu nói nổi tiếng :
“Không có gì quí hơn Độc lập, Tự do” .

Tuyên ngôn độc lập là kết quả của bao nhiêu máu đã đổ, bao nhiêu tính
mệnh đã hi sinh, và là kết quả của bao nhiêu hi vọng . Tuyên ngôn là sự
tiếp nối lời thơ sang sảng hào hùng của Lí Thường Kiệt . Ta nghe trong
Tuyên ngôn độc lập âm vang của hồi kèn xung trận , của khúc ca khải

nổi tiếng trong lịch sử nhân loại, Hồ Chí Minh tạo ra cuộc đối thoại
ngầm với thế giới nhằm khẳng định tư cách độc lập của nhân dân, của
dân tộc Việt Nam ở thời đại mới . Đặt ba bản tuyên ngôn ngang hàng
nhau, ba cuộc cách mạng ngang hàng nhau, Hồ Chí Minh một lần nữa
gợi lại niềm tự hào dân tộc, ta thấy thấp thoáng bóng dáng dân tộc
trong tư thế hiên ngang thời Bình Ngô đại cáo, hơn thế nữa, cuộc cách
mạng của dân tộc Việt Nam còn là sự hợp nhất hai cuộc cách mạng
Pháp và Mĩ, bởi nó không chỉ đánh đổ chế độ phong kiến tồn tại hàng
chục thế kỉ mà còn đánh đổ ách xâm lược của chế độ thực dân, giành
độc lập dân tộc .

Hồ Chí Minh không dừng lại ở quyền tự do, bình đẳng của cá nhân con
người, bằng một từ “suy rộng ra”, Người đã nâng quyền lợi của con
người thành quyền lợi của dân tộc . Tất cả các dân tộc đều có quyền tự
quyết định lấy vận mệnh của mình . Đó là điểm tiến bộ, mới mẻ trong
tư duy lí luận Hồ Chí Minh. Không chỉ nêu lên cơ sở pháp lí nhằm khẳng định quyền độc lập chính
đáng của dân tộc Việt Nam, bản tuyên ngôn còn xác minh bằng một cơ
sở thực tiễn trần trụi những tội ác mà thực dân Pháp gây ra trong gần
tám mươi năm xâm lược Việt Nam . Thực dân Pháp đã làm trái nguyên
lí mà tổ tiên chúng đã nêu ra, nhưng chúng đã lợi dụng lá cờ tự do, bình
đẳng, bác ái để hòng che giấu những hành động đó .

Thực dân Pháp khoe khoang công “khai hoá văn minh” ở Đông Dương,
nhưng thực chất chỉ là những trò bịp bợm . Bản tuyên ngôn đã lật tẩy
bọ mặt xảo quyệt, tàn bạo đó bằng những lí lẽ xác đáng và những sự
thật lịch sử không thể chối cãi được .


cáo. Khơi gợi lại bề sâu những đau thương mà thực dân Pháp gây ra,
vạch trần những luận điệu xảo trá của chúng , bản tuyên ngôn tuyên bố
thoát li và xoá bỏ mọi đặc quyền của Pháp trên đất nước Việt Nam . Bản tuyên ngôn khẳng định dân tộc Việt Nam hoàn toàn xứng đáng
được hưởng tự do độc lập . Bởi dân tộc Việt Nam luôn đề cao chủ nghĩa
nhân văn và một lòng yêu nước nồng nàn .

Nếu thực dân Pháp có tội phản bội Đồng minh , hai lần bán nước ta cho
Nhật thì dân tộc Việt Nam đại diện là Việt Minh đã đứng lên chống phát
xít Nhật và cuối cùng giành được chủ quyền .

Nếu thực dân Pháp đê hèn, tàn bạo và phản động, nhẫn tâm giết hại tù
chính trị Việt Nam khi rút chạy thì nhân dân Việt Nam vẫn một mực
khoan hồng, độ lượng với kẻ thù đã thất thế, vẫn sẵn sàng giúp đỡ
người Pháp chạy qua biên thuỳ, bảo vệ tài sản và tính mạng của họ .
Đây là truyền thống nhân đạo bao đời nay của dân tộc Việt Nam .(Đem
đại nghĩa để thắng hung tàn, Lấy chí nhân để thay cường bạo)

Một dân tộc đã phải chịu biết bao đau khổ dưới ách thực dân tàn bạo
trong suốt hơn tám mươi năm, đã đứng hẳn về phe đồng minh chống
phát xít mấy năm nay, đã nêu cao tinh thần nhân đạo chủ nghĩa, bác ái,
đã đánh đổ chế độ thực dân, đập tan sự thống trị và nền tảng tư tưởng
phong kiến tồn tại mấy mươi thế kỉ , dân tộc đó phải được tự do và độc
lập và sự thật đã thành một nước tự do độc lập .

Lời tuyên bố độc lập ăm ắp niềm tự hào, nó không còn là quyền ,là tư
cách cần có nữa mà đã là hiện thực . Đó là kết quả của bao nhiêu máu
đã đổ và vì thế dân tộc Việt Nam nguyện đem tất cả tinh thần, lực