5.2. Đặc điểm thành phần vitamin trong sản phẩm thủy sản
Nạc cá chứa hầu hết các loại vitamin như thịt của động vật trên cạn, tuy nhiên các
loài thủy hải sản có khả năng dự trữ số lượng và chất lượng vitamin khá cao (do thực
phẩm từ môi trường nước như rong, tảo, phiêu sinh vật )
Nhóm vitamin tan trong lipid
Vitamin A, D, E và K dự trữ ở gan của nhóm cá nạc, ở lớp mỡ dưới da của nhóm cá mỡ.
Vitamin A 150-4500 UI/100 gr nạc cá. Cá chày <cá ngừ <cá thu
Vitamin D: 200-4700 UI/100 gr nạc cá. Cá thu<cá chày<cá ngừ
Nhóm vitamin tan trong nước
Vitamin C và nhóm B có hàm l
ượng không cao, phần nạc cá (cá nước mặn) chứa nhiều
thiaminase)
6. KHOÁNG CHẤT
Thành phần cấu tạo mô bào, các hợp chất sinh học
• Áp suất thẩm thấu
• Hệ thống đệm
Nạc cá chứa hầu hết khoáng đa và vi lượng. Nạc đỏ > nạc trắng.
Fe: cá nước mặn> cá nước ngọt
Iod: nhuyễn thể > cá, 5-10 mg/kg cá (10-15 lần)
Chương II. SỰ BIẾN ĐỔI SẢN PHẨM THỦY SẢN SAU KHI ĐÁNH
BẮT
1. ĐẠI CƯƠNG
1.1. Cấu trúc của mô cơ vân
1.2. Thành phần protein của tơ cơ dày
với mạch máu và thần kinh.
Mỗi bó cơ (muscle fibers) kích thước 20-100μm, gồm:
• Các sợi tơ cơ (myofibrils)-1000, xếp song song theo chiều dài.
• Ty thể (mitochondria)+ Endoplasmic reticulum+ Nhiều nhân
Bó cơ không phải là tế bào đơn (do nhiều tế bào myoblast)
Sarcolemma Màng tương-plasma membrane
Sarcoplasmic reticulum Hệ thống lưới võng nội-endoplasmic reticulum
Sarcosome Ty thể-mitochondria
Sarcoplasm Tế bào chất-cytoplasm
• Tơ cơ (myofibril): chiều dài 1-2μm, hình thành do các sợi tơ xếp dọc song song,
bao gồm tơ dày (thick filament) và tơ mỏng (thin filament)
Tơ dày có đường kính khoảng 15nm, có cấu tạo protein myosin
Tơ mỏng: đường kính 5nm, thành phần protein chính là actin và một phần nhỏ
troponin và tropomyosin
Sarcomere
Đơn vị cấu trúc của bó cơ, tạo hình vân, giới hạn bởi 2 đường Z
Đường Z: Trung điểm tơ mỏng
Đường M: Trung điểm tơ dày
Band A: sậm màu, do tơ dày tạo thành.
Band I: Nhạt màu, do phần tơ mỏng tạo thành, giới hạn trong 2 đường Z.
Band H: Khoảng giữa 2 phần tơ mỏng. 1.2. Thành phần protein tơ dày
2.1.Giai đoạn tiềt dịch nhày-tiền co cứng xác (Period of pre-regor mortis)
• Dịch nhày (glycoprotein) bảo vệ cơ thể, chống ma sát, chống những chất có hại.
• Sau khi bị đánh bắt tê cứng: tiết dịch nhày gia tăng.
• Dịch nhày: Trong vẫn đục.
• Sự tuần hoàn: Chậm dần ngừng
• Nguồn cung cấp oxygen mô bào: Giảm dần triệt cạn
• Môi trường mô bào: Hiếu khí yếm khí
• Sự co cơ tiếp tục (do kích thích của yếu tố ngoại cảnh) tăng, mạnh Trơ cơ Cơ
thể chết từng phần.
Đặc trưng:
Thân cá duỗi hoàn toàn
Thân mềm. dễ uốn
Cơ săn, đàn hồi
Sản xuất phille: mô cơ tiếp tục co duỗi miếng phille rút ngắn, bề mặt nhăn nheo
(nạc trắng-52%, nạc trắng-18%)
Thời gian thay đổi theo loài, kích cỡ, phương pháp đánh bắt, nhiệt độ xử lý.
Đánh bắt bằng lưới, nhiệt độ bảo quản 00C, thời gian tiết dịch nhày:
Cá Cơm: 2-3 giờ Cá B
ơn: 7-11 giờ Cá Hồng 22 giờ
2.2.Giai đoạn co cứng xác (Period of regor mortis
)
Chết một khoảng thời gian cơ thể dần dần cứng lại cơ mất khả năng co duỗi.
Sự lưu thông máu ngừng lại+Oxygen (Mb.O2) triệt cạn
Chu trình Kreb+ CHH ngừng lại
Đường phân EM yếm khí
Mồm và mang khép lại Đánh bắt bằng lưới, nhiệt độ bảo quản 00C:
Cá Bơn: 18 giờ Cá Bơn: 54 giờ Cá Hồng: 120 giờ
Chương III.SỰ BIẾN ĐỔI HOÁ HỌC SẢN PHẨM THỦY SẢN
TRONG QUÁ TRÌNH BẢO QUẢN VÀ CHẾ BIẾN
1. QUÁ TRÌNH ĐÔNG LẠNH-TRỮ LẠNH