Dinh dưỡng và an toàn thực phẩm
Chương XI: Giáo dục dinh
dưỡng ở cộng đồng
I. ĐạI CƯƠNG Về GIáO DụC DINH DƯỡNG
1. Tầm quan trọng của giáo dục dinh dưỡng ở cộng đồng.
Giáo dục dinh dưỡng là một hoạt động cơ bản nhằm cải thiện tình trạng dinh
dưỡng và sức khỏe của nhân dân. ở hội nghị quốc tế về dinh dưỡng tổ chức bởi
FAO lại một lần nữa đưa ra khuyến nghị giáo dục dinh dưỡng là hoạt động cần
được ưu tiên, bởi nguyên nhân gốc rễ dẫn đến nạn đói và nạn suy dinh dưỡng là sự
thiếu kiến thức và sự nghèo khổ.
Giáo dục dinh dưỡng là biện pháp can thiệp nhằm thay đổi những tập quán thói
quen và các hành vi liên quan đến dinh dưỡng, nhằm cải thiện tình trạng dinh
dưỡng trong quá trình phát triển kinh tế và xã hội. Bản thân quá trình giáo dục
dinh dưỡng phải nằm trong một chiến lược phát triển của toàn xã hội mà nó là một
quá trình liên tục, không ngừng. Giáo dục dinh dưỡng đòi hỏi một sự tham gia của
toàn xã hội đặc biệt là các ngành giáo dục, truyền thông, nông nghiệp, hội làm
vườn, ngành sức khỏe cộng đồng và dinh dưỡng. Đồng thời đòi hỏi sự tham gia
của các tổ chức quần chúng, các hội từ thiện, đặc biệt là sự quan tâm của các cấp
chính quyền từ trung ương đến cơ sở.
Bản chất của hoạt động giáo dục dinh dưỡng ở cộng đồng là sự chia sẻ thông tin,
kinh nghiệm và kiến thức. Đồng thời giáo dục dinh dưỡng là một quá trình có mục
đích. Để thực hiện giáo dục dinh dưỡng có hiệu quả việc phân tích các yếu tố
nguyên nhân dẫn đến tình trạng phổ biến suy dinh dưỡng ở cộng đồng là rất quan
Dinh dưỡng và an toàn thực phẩm
trọng. Từ những phân tích thực tế điều kiện sống, kinh tế và vǎn hóa giáo dục, tìm
ra những nguyên nhân then chốt, tiềm tàng mà từ đó xây dựng kế hoạch giáo dục
dinh dưỡng thích hợp.
2. Đối tượng và nội đung giáo dục dinh dưỡng cộng đồng
a) Đối tượng của giáo dục dinh dưỡng:
Từ việc tìm hiểu phân tích các yếu tố nguyên nhân dẫn tới suy dinh dưỡng và tình
trạng dinh dưỡng kém của cộng đồng, những thói quen và tập quán, nhưng hạn

- Theo dõi sự tǎng trường của trẻ em bằng theo dõi cân nặng với việc sử dụng biểu
đồ phát triển.
- phòng chống các bệnh thiếu vi chết dinh dưỡng cho trẻ em (thiếu vitamin A và
bệnh khô mắt, thiếu máu thiếu sắt, thiếu iốt )
- Vệ sinh trong chế biến thực phẩm và vệ sinh ǎn uống.
- Xây dựng hệ sinh thái VAC gia đình để tạo nguồn thực phẩm tại chỗ.
II. CáC HìNH THứC Và Kĩ NǍNG CắN THIếT KHI TIếN HàNH GIáO DụC
DINH DƯỡNG ở CộNG ĐồNG.
1. Các hình thức giáo dục dinh dưỡng có thể áp dụng ở cộng đồng.
Dinh dưỡng và an toàn thực phẩm
Để có thể tiến hành giáo dục dinh dưỡng ở cộng đồng làng xã cần lựa chọn và
phối hợp nhiều hình thức cho việc giáo dục có hiệu quả. Có thể chia theo hai thể
thức sau:
a) Các hình thức trực tiếp:
Là các hình thức truyền thông giáo dục trong đó có sự trao đổi trực tiếp giữa người
nói và người nghe hoặc nhóm người nghe. Các loại hình thức trực tiếp hay áp
dụng trong thực tế ở cơ sở là:
+ Thảo luận cá nhân, thǎm hỏi tại gia đình:
Việc thảo luận và giáo dục dinh dưỡng cho các bà mẹ không phải là việc dễ dàng,
vì việc thay đổi tập quán không phải là việc đơn giản. Khi bà mẹ chú ý nghe lời
khuyên không có nghĩa là bà mẹ sẽ làm theo lời khuyên đó. Những bà mẹ thường
tin theo những kinh nghiệm riêng và liên quan với các yếu tố (sự thiếu thốn lương
thực và thực phẩm, những thực phẩm dễ tìm, tín ngưỡng, tập quán, kiêng kị ).
Trước khi tiến hành trao đổi những kiến thúc về dinh dưỡng chúng ta cần tìm hiểu
lý .do vì sao nhân dân làm theo cách riêng như vậy, từ đó mới tiến hành giáo dục
có hiệu quả. Khi trao đổi cá nhân cần theo nguyên tắc sau:
- Nói chuyện đúng lúc để có hiệu quả là khi bà mẹ cần có nhu cầu giúp đỡ ( khi
con bà ta ốm , không lên cân ). Khi thảo luận và trao đổi có thể liên kết các thông
tin lại cần chú ý những thông tin chúng ta trao đổi không nên chống lại những
niềm tin tôn giáo, những hiểu biết của người mẹ. Khi trao đổi thông tin mới nên đề

thanh của địa phương. Những hình thức gián tiếp trong truyền thông giáo dục dinh
dưỡng rất có hiệu quả cho việc phổ biến tới nhiều đối tượng. Đặc biệt là những
thông tin đó được nhắc đi nhắc lại nhiều lần, dễ dàng không tốn kém. Qua hình
thức này còn lôi kéo và động viên tạo không khí sôi động trong hoạt động giáo
dục sức khỏe và dinh dưỡng. ở những hình thức này cần phải lưu ý tới các chủ đề
thích hợp, xây dựng các tài liệu và nội dung hấp dẫn sẽ đưa đến hiệu quả cao.
2. Kĩ nǎng trong hoạt dộng giáo dục dinh dưỡng ở cộng đồng.
Trong việc huấn luyện cán bộ làm công tác tuyên truyền giáo dục dinh dưỡng việc
huấn luyện để xây dựng kĩ nǎng - thực hiện quá trình giáo dục là rất quan trọng .
Trong đó nhóm kĩ nǎng sau đây cần chú ý: .
1. Lôi cuốn sự chú ý và quan tâm của bà mẹ hoặc các đối tượng, đặc biệt khi bà
mẹ hỏi về sức khỏe của con họ là cơ hội tốt để họ chú ý nghe những lời khuyên.
2. Tìm những điểm có thể khuyến khích các bà mẹ để tạo nên niềm vui và sự thân
mật.
3. Khi tiến hành tuyên truyền giáo dục dinh dưỡng thông tin nên đơn giản và cố
gắng chỉ bổ sung một số ý kiến, vào lúc giải thích ý kiến nên gắn với hiểu biết của
bà mẹ.
4. Thông tin cần dùng những từ gần gũi với cộng đồng, đơn giản dễ tiếp thu và dễ
hiểu, cần phối hợp với ảnh tranh, biểu đồ minh họa.
5. Lặp đi lặp lại một thông tin cho chắc chắn, trước khi chuyển sang thông tin
khác.
6. Tạo điều kiện dể bà mẹ thực hành và áp dụng những lời khuyên dinh dưỡng.
Dinh dưỡng và an toàn thực phẩm
7. Tạo không khí thán mật giữa. cán bộ tuyên truyền viên dinh dưỡng với người
nghe và các bà mẹ sẽ tạo được hiệu quả cao hơn .
III. Tổ ChứC THựC HIệN TUYÊN TRUYềN GIáO DụC DINH DƯỡNG ở CộNG
ĐồNG
1. Xây dựng kế hoạch tuyên truyền giáo dục dinh dưỡng ở cộng đồng.
Để việc tuyến truyền giáo dục dinh dưỡng ở cộng đồng có hiệu quả, việc xây dựng
kế hoạch dựa trên những vấn đề thực tế dinh dưỡng của cộng đồng, đặc biệt là nhu

Trong việc lựa chọn các cộng tác viên nên lưu ý mấy điểm sau:
- Là người sống ở địa phương, tích cực trong công tác xã hội và có uy tín với mọi
người trong thôn xóm.
- Có trình độ học vấn đủ khả nǎng tiếp thu và truyền đạt kiến thức đã học.
- Là người gương mẫu trong nếp sống và thực hiện chương trình dinh dưỡng, sức
khỏe.
- Đời sống tạm đủ ǎn, có thời gian để tham gia công tác tuyên truyền giáo dục dinh
dưỡng.
Mỗi cộng tác viên phụ trách từ 15 đến 80 hộ gia đình, tùy theo địa phương sống
tập trung hay phân tán. Đây là mạng lưới hoạt động cụ thể nhất ở cơ sở, được
hướng dẫn hoạt động và sinh hoạt của ban chỉ đạo dinh dưỡng và trạm y tế xã, hỗ
trợ đắc lực cho ngành y tế. Màng lưới cộng tác viên có thể gắn bó hoạt động với
các hội chữ thập đỏ, hội phụ nữ làm phong phú nội dung hoạt động của các hội
Dinh dưỡng và an toàn thực phẩm
này đưa đến hiệu quả cao trong công tác tuyên truyền giáo dục dinh dưỡng sức
khỏe.