Trích đoạn băng hình này gắn với chủ đề 7, Tiểu môđun 2, trong tài liệu in "Phương
pháp dạy TV cho HSDT". Do vậy, trước khi học theo băng hình này, bạn cần thực hiện
những nội dung của bài học trong tài liệu in.
* Bây giờ bạn hãy xem trích đoạn.
2. Các hoạt động sau khi xem băng hình lần đầu
Sau khi xem, bạn có thể thảo luận theo các điểm a và b nói trên.
Sau khi thảo luận và phân tích băng hình, bạn hãy thử lập kế hoạch một bài học có
sử dụng hình thức dạy học theo nhóm (2 − 4 HS) và dạy thử bài học đó (cả bài hay một
phần) để bạn và đồng nghiệp phân tích như ở dưới đây.
Sau khi lập kế hoạch và dạy xong bạn hãy thảo luận về giờ dạy ở nhóm,
đánh giá và
phát triển nội dung và hình thức của giờ học đó. Nhóm có thể thảo luận về giáo án mà
bạn đã soạn.
3. Theo băng hình, 6 đoạn ngắn trong thời gian là 13 phút tương ứng với 6
cảnh trong kịch bản băng hình. Sau mỗi cảnh bạn có thể dừng băng và ghi
ý kiến vào vở học tập của bạn.
* Cảnh 1 (2,0 phút) : Phụ đề, nhận diện và phân tích vần uôt
Bạn hãy quan sát cách giới thiệu bài của cô giáo. Cụ thể là đưa tranh con chuột để
giới thiệu vần uôt của bài.
− Cách đặt vấn đề đã kích thích hứng thú học tập của HS chưa ?
− Thời gian dành cho hoạt động này có phù hợp không ?
* Bạn tiếp tục xem băng cảnh 2 (2,5 phút) và ghi ý kiến của mình vào vở học tập :
Nhận di
ện, phân tích, đánh vần và đọc trơn vần uôt.
− GV đã hướng dẫn HS nhận diện và phân tích vần uôt qua những hoạt động nào ?
Hoạt động ghép vần uôt theo nhóm có hợp lí không ?
− GV hướng dẫn HS đánh vần và đọc trơn vần uôt ra sao ? Những hoạt động đó có
hợp lí không ? Có kích thích HS hoạt động tích cực không ?
* Bạn hãy tiếp tục xem băng hình cảnh 3 (2,0 phút) : Phân tích cấu tạo, đánh vầ
n và
đọc trơn tiếng chuột.
n được bất cứ vần nào.
GV hướng dẫn HS đánh vần và phát âm vần mới. Vần uôt có âm đôi HS thường đọc
sai âm chính, bị nuốt âm ô (uôt− ut).
−
Cảnh 3 : GV hướng dẫn HS ghép thêm âm ch và dấu nặng để tạo tiếng mới sau
đó phân tích cấu tạo tiếng, thử đánh vần và đọc trơn tiếng mới.
HS tự đánh vần tiếng mới. GV hướng dẫn phát âm âm ch, phân biệt âm ch và tr,
tiếng chuột.
−
Cảnh 4 : Giới thiệu tranh chuột nhắt, đọc trơn từ khóa.
−
Cảnh 5 : Đọc toàn bộ vần, tiếng, từ khoá theo nhóm 4. GV cho cả 4 em trong
nhómcùng đọc chung một quyển sách giáo khoa để tăng khả năng quan sát, nghe bạn
đọc, nhận xét bạn đọc để tạo không khí học tương tác theo nhóm.
−
Cảnh 6 : Trò chơi thi nghe đúng vần, có tên Tai ai thính.
Nhóm trưởng sẽ là người khoanh vần sau khi cả nhóm đã cùng nghe và thống nhất ý
kiến. GV giới thiệu luật chơi chưa rõ ràng nên HS chơi còn lúng túng và hiệu quả chưa
được như mong muốn.
II.
Hướng dẫn học trích đoạn băng hình dạy Tập làm văn lớp 2 (Bài:Cảm ơn,
xin lỗi)
1. Trong khi xem băng hình, bạn hãy suy nghĩ về những vấn đề sau :
a) Những mục tiêu dạy học của GV trong băng hình :
* Những mục tiêu về phương pháp
GV cung cấp từ ngữ (phương pháp luyện phát âm và cung cấp nghĩa) ; GV hướng
dẫn HS luyện nói câu theo các bước cần thiết ; GV chú ý đến khâu nói mẫu của mình và
khuyến khích HS nói TV.
* Những mục tiêu về kết quả học tập
Như đã nói ở trên, trích đoạn băng hình không có phần thuyết minh và phụ đề, khi
xem băng bạn lưu ý đến mã thời gian ở phía dưới màn hình góc bên phải ; ghi vào vở
của bạn nhận xét về những hoạt động cụ thể sau :
a) Hoạt động giới thiệu tình huống (mã thời gian : trong khoảng 00' 36'' − 02'
00'').
GV giới thiệu tình huống nói lời cảm ơn (trong bài tập), có sử dụng tranh minh hoạ
tình huống. Bạn hãy nêu nhận xét về lời hướng dẫn của GV (Lựa chọn ngôn ngữ đã phù
hợp chưa?? Nét mặt, giọng nói có tự nhiên không ? ). Theo bạn, việc sử dụng tranh
trong trường hợp này đã phù hợp chưa ? Có giúp HS hiểu rõ hơn về tình huống không ?
Nếu là bạn thì bạn sẽ làm nh
ư thế nào ?
b) Hoạt động dạy từ (mã thời gian : trong khoảng 02' 00'' − 03' 07'').
GV giới thiệu từ, cung cấp nghĩa và cho HS luyện nói từ. Cách cung cấp nghĩa và
hướng dẫn luyện nói từ đã phù hợp với đối tượng HS chưa ? Vì sao ?
c) Hoạt động dạy nói câu (mã thời gian : trong khoảng 03' 07'' − 09' 45'').
Bạn hãy nêu ý kiến của mình cho từng mục sau :
− Các bước dạy nói câu.
− Khâu nói mẫu của GV.
− Các hình thức tổ chức cho HS luyện nói.
− Việc sửa lỗi phát âm cho HS ; lưu ý HS cách dùng từ xưng hô phù hợp (đặc biệt
khi hướng dẫn HS luyện nói mẫu câu thứ ba).
d) Hoạt động thực hành (mã thời gian : trong khoảng 09' 46'' − 12' 44'').
− Theo bạn, cách tổ chức HS luyện nói theo nhóm như vậy có đem lại kết quả không
?
− Bạn hãy trình bày ý kiến của bạn về cách tổ chức hoạt động theo nhóm.
− Bạn có thể đưa ra cách làm của mình.
3. Các hoạt động sau khi xem băng hình
3.1. Thảo luận
− Sau khi xem băng hình, bạn có thể thảo luận với đồng nghiệp về các điểm a và b
của mục 1.
như thế nào để giờ dạy của bạn vẫn đảm bảo mục tiêu như trên ?
Trích đoạn băng hình dạy Kể chuyện lớp 2 cho HSDT
Trích đoạn băng hình này gắn với chủ đề 13, thuộc Tiểu môđun 3, trong tài liệu in
"Phương pháp dạy TV cho HSDT". Do vậy, trước khi học theo băng hình này, bạn cần
thực hiện những nội dung của bài học trong tài liệu in nêu trên.
Trích đoạn băng hình này quay về một bài học của phân môn Kể chuyện lớp 2 (Bài
"Bác sĩ Sói", SGK TV 2, tập 2, trang 42, NXB GD 2002). Tuy nhiên, đây không phải là
toàn bộ tiết học Kể chuyện mà chỉ là trích đoạ
n thể hiện GV sử dụng tranh để hướng
dẫn HSDT thực hiện yêu cầu bài tập kể lại từng đoạn câu chuyện đã được học.
Trích đoạn băng hình không có lời bình mà chỉ là phần ghi lại các hoạt động dạy học
diễn ra trên lớp tại một lớp học bình thường của trường Tiểu học Tu Lý, huyện Đà Bắc,
tỉnh Hoà Bình, với chủ y
ếu là HS dân tộc Mường và dân tộc Dao. Những hướng dẫn
của tài liệu này sẽ giúp các bạn đưa ra những lời nhận xét, phân tích, bình luận để có thể
tự rút ra kinh nghiệm cho bản thân.
2. Những hoạt động trong quá trình xem băng hình
a) Xem lần 1
Sau khi xem toàn bộ trích đoạn băng hình, có thể thảo luận chung về các nội dung ở
mục a, b ở phần 1 theo gợi ý sau :
− Mục tiêu dạy − học có đạt được không ? Đạt ở mức độ nào ?
− Thực tế điều kiện dạy − học ở lớp bạn so với lớp học trong băng hình như thế nào
? Trong điều kiện ấy bạn đã thực hiện dạy kể chuyện theo tranh như thế nào ?
Chia thành các nhóm để định hướng nhiệm vụ của mỗi nhóm sau khi xem băng lần
2, mỗi nhóm sẽ thảo luận chuyên sâu về một nội dung sau :
− Cách GV giúp HS nhớ l
ại câu chuyện đã học.
− Cách thức tổ chức hoạt động nhóm (thảo luận về nội dung từng bức tranh).
− Cách GV gợi mở để HS phát hiện các sự kiện, chi tiết trong mỗi tranh.
− Cách GV tổ chức và hỗ trợ HS kể lại từng đoạn câu chuyện.
(Thái độ cởi mở, tăng cường động viên khuyến khích).
* Những mục tiêu về kết quả học tập :
− HS có nắm được các từ ngữ trong bài hay không ?
− HS có hào hứng tiếp thu bài hay không ?
− GV có nắm chắc được đặc điểm học TV của HS lớp mình không ?
− GV có khai thác được vốn hiểu biết của HS để tiếp thu kiến thức ?
− Chất lượng đọc của HS có được nâng lên hay không ?
Thông qua hoạt
động đọc mẫu của GV, HS nắm được các ý chính trong bài, hiểu
đúng các từ chủ điểm, các từ ngữ khó như : thành ngữ Có công mài sắt có ngày nên
kim, động từ mài, động từ ngáp ngắn ngáp dài
Qua hoạt động giảng giải của GV, các em biết huy động vốn đã có trong ngôn ngữ
mẹ đẻ của mình để hiểu sâu nghĩa của từ, đồng thời thêm yêu tiếng mẹ đẻ, thêm hứng
thú khi h
ọc TV.
Qua động tác minh hoạ của GV và của bạn, HS hiểu thêm nghĩa của từ một cách dễ
dàng không phải thông qua một ngôn ngữ mà HS chưa làm chủ được.
Ghi nhớ các mục tiêu đó, bạn cần theo dõi kĩ các hoạt động của GV và HS trên lớp
để đánh giá xem mục tiêu đặt ra có đạt hay không ?
Băng hình cần xem nhiều lần và ghi chép tỉ mỉ cách dạy của GV và hiệu quả đạt
được.
b) Liên hệ các điều ki
ện học ở lớp trong băng hình với lớp học của bạn. Nếu điều
kiện của lớp bạn không giống lớp học trong băng hình bạn sẽ điều chỉnh ra sao để giờ
dạy của bạn cũng thành công tương tự như giờ học trong băng ?
Trích đoạn băng hình phương pháp dạy từ ngữ cho HS trong giờ Tập đọc
Trích đoạn băng hình này gắn với chủ đề 16, Tiểu môđun 4, trong tài liệu in
"Phương pháp dạy TV cho HSDT". Do vậy, trước khi học theo băng hình này, bạn cần
thực hiện những nội dung của bài học trong tài liệu in.
Trích đoạn băng hình này được quay ở một lớp bình thường xã Tu Lý, huyện Đà Bắc
được GV nhấn
giọng?không ?
− Tốc độ, cường độ đọc có phù hợp không ?
− Nét mặt và cử chỉ của GV có làm cho bài đọc thêm hấp dẫn không ? Có gây ức chế
cho người nghe không ?
− Thời gian dành cho đọc mẫu có phù hợp không ?
* Cảnh 3 (1 phút tiếp theo) : GV nắm các từ HS chưa hiểu (nhận thông tin, nhu cầu
tìm hiểu của HS).
− Hoạt động này có cần thiết không ?
− Nếu cần thiết thì thời gian dành cho hoạt động này có h
ợp lí không ?
− Còn có cách nào giúp GV lấy thông tin về phía HS ?
*Cảnh 4 (11 phút) : GV giúp HS tìm hiểu nghĩa từ.
− Các từ HS cần tìm hiểu theo các bạn có thể phân loại như thế nào (danh từ, động
từ, từ trừu tượng, từ cụ thể ) ?
− Trong khi giảng, các từ cụ thể GV dùng phương pháp gì để giải nghĩa ?
− Trong khi giảng các từ trừu tượng GV dùng phương pháp gì giải nghĩa ?
− Ngôn ngữ giảng giải của GV đã gọn ghẽ chưa, có gì không chính xác ?
− Động tác của GV trên lớp đã phù hợp chưa ?
− Tại sao có những từ trong bài GV lại sử dụng phương pháp tận dụng tiếng mẹ đẻ ?
− Các ngôn ngữ dân tộc của HS có được GV đồng đều khai thác không ? Sự khai
thác ấy có phù hợp không ? Có biến giờ dạy TV thành giờ
dạy tiếng dân tộc không ? Có
gây cho HS tâm lí tự ti hay khó chịu khi GV sử dụng ngôn ngữ mẹ đẻ của mình không ?
− HS thể hiện cử chỉ ngáp ngắn ngáp dài có tác dụng tốt không ?
− Sự động viên và khuyến khích của GV khi HS tham gia tìm hiểu từ ngữ khó có cần
thiết không, có vừa đủ không ?
− Có cần thiết phải chia lớp thành nhiều nhóm học tập để tham gia vào hoạt động tìm
hiểu từ ngữ khó không ?
N THỊ PHƯƠNG THẢO
9. NGUYỄN TRẠI
Chuyên gia thẩm định :
1. NGUYỄN THỊ HẠNH
2. TRẦN THỊ KIM THUẬN
3. ĐÀO ĐÌNH NGỌC
Biên tập nội dung :
CAO HOÀ BÌNH
Thiết kế sách :
KIỀU NGUYỆT VIÊN
Trình bày bìa :
PHAN HƯƠNG
Sửa bản in :
CAO HOÀ BÌNH
Chế bản :
PHÒNG CHẾ BẢN (NXB GIÁO DỤC TẠI HÀ NỘI)
Phương pháp dạy tiếng việt
cho học sinh dân tộc cấp Tiểu học
Mã số : PGK14B6
In bản, khổ 20 × 29,5 tại Số
XB : 68 − 2006 / CXB / 15 - 60 / GD. Số in : In xong và nộp lưu chiểu tháng năm
2006.