Bài 5
CÁC CÔNG CỤ PHÂN TÍCH HỆ
THỐNG MÔI TRƯỜNG
Phương pháp đánh giá chu trình sản phẩm
1. Tổng quan về các công cụ phân tích hệ thống môi
trường
2. Tóm tắt về công cụđánh giátác động môi trường
(EIA hay ĐTM)
3. Phân tích chu trình sống sản phẩm (LCA)
4. Đánh giárủi ro môi trường (ERA)
5. Phân tích luồng vật liệu (MFA)
6. Phân tích biến vào –biến ra (IOA)
Mục tiêu học tập
1. TỔNG QUAN VỀ CÁC CÔNG CỤ PT HT MT
TT Công cụ Tên tiếng Anh
1 Đánh giátác động môi trường Environmental Impact Assessment (EIA)
2 Đánh giáchu trình sống Life Cycle Assessment (LCA)
3 Đánh giá rủi ro môi trường Environmental Risk Assessment (ERA)
4 Kiểm toán luồng vật liệu Material Flow Analysis (MFA)
5 Phân tích đầu vào đầu ra Input-Output Analysis (IOA)
6 Phân tích chi phílợi ích Cost Benefit Analysis (CBA)
7 Phân tích nhu cầu năng lượng tích lũy Cumulative Energy Requirement
Analysis (CERA)
8 Phân tích cường độ vật chất Material Intensity Analysis (MIA)
9 Phân tích đa tiêu chuẩn Multi-criteria Analysis (MCA)
TĩnhTổng quát và địa
điểm không xác
định
Sản phẩm hay
dịch vụ
Nhu cầu năng lượng

SFA
Mô hình hóa
trạng thái tỉnh
Địa phương / cấp
vùng và địa điểm
xác định
Các hóa chấtRủi ro môi trường từ
các hóa chất đến con
người vàhệsinh thái
Quản lý rủi roERA
Tỉnh hay trạng
thái tỉnh
Tổng quát hay
cấp vùng, không
có địa điển xác
định
Các SP (hàng hóa
vàdịch vụ) vàcác
kiểu khác của đơn
vị
Đo vật liệu đầu vào
của mỗi đơn vị sp ở
tất cả các cấp độ sx.
Gia tăng “sức
sản xuất tài
nguyên của các
HT chức năng
MIPS
(MateriaL
input per unit

con ngư
ờ
i m
ộ
t
Rất chi tiếtMức can thiệpPhương tiện
mang năng
lư
ợ
ng ban đ
ầ
u
CERA
(Cumulative
Energy
Trọng số
tuyệt đối
trên cơ sở kg
Sử dụng bởi
các chính phủ
Sức khõe con
người, hệ sinh
thái vàcác tài
nguyên
Cóthể được xác
định ở mức vật
liệu khối lượng
lớn đến từng hóa
chất riêng rẽ.
Mức can thiệp ,

trên cơ sở
khối lượng
Wuppertal
institute
Sức khõe con
người, hệ sinh
thái
Từ phun trào
đến kế tóan chi
tiết luồng vật
liệu (từ nguồn
đến nơi chôn vùi
Mức can thiệpSinh học, Các
nguyên liệu
sinh học thô,
nước, đất và
không khí
MIPS
(MateriaL
input per unit
of service
Khỏang các
đến mục
tiêu, tính
thành tiến và
các phương
pháp panel
ISO, UNEP va
SETAC
Sức khõe con

Vị trítrong
chuỗi nhân
quả
Can thiệp
đến môi
trường
Công cụ
2. ĐÁNH GIÁTÁC
ĐỘNG MÔI TRƯỜNG
(EIA HAY ĐTM)
2.1) KHÁI NIỆM VỀ ĐÁNH GIÁTÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG (EIA HAY ĐTM)
ĐTM (đánh giátác động môi trường) hay EIA (Environment
impacts assessment) làquátrình thực hiện báo cáo đánh giátác
động môi trường về một công trình, dự án để giúp cho các nhà
lãnh đạo quyết định cónên hay không nên phê duyệt dự án vílý
do bảo vệ môi trường.
Đánh giátác động môi trường làviệc thực hiện một báo cáo về
những tác động môi trường của một họat động kinh doanh, sản
xuất hay xây dựng cơ sở hạ tầng (khu dân cư, xây dựng cầu, đập
thủy lợi, thủy điện. …)
Ý nghĩa của ĐTM làgiúp cho việc triển khai dự án không làm ảnh
hưởng xấu đến môi trường, nếu có ảnh hưởng thìcác tác động đó
được quan tâm xử lý để giảm thiểu. Ý nghĩa sâu xa của ĐTM là
đảm bảo phát triển bền vững, phát triển họat động kinh tế nhưng
không làm tổn hại đến môi trường.
KHÁI NIỆM VỀ ĐÁNH GIÁTÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG (EIA HAY ĐTM)
Hình 5: Mối quan hệ giữa các bước vàbậc đánh giá môi trường.
(Nguồn ([2])
2.1.1/ Phân tích môi trường Chiến lược (SEAN) (Strategic
Environment Analysis)

phần
Bước 7: Thu thập các thuận lợi so
sánh vàcác cơ hội phùhợp với môi
trường
Xác định các giả thiết bất lợi (các yếu tố cơ bản
ưu tiên không thể giải quyết được) (2) Các giả
thiết khác (Các các yếu tố cơ bản ưu tiên liên
quan đến người khác) (3) Cákết quả dự kiến
(Các các yếu tố cơ bản ưu tiên với các cơ hội cho
dự án giải quyết) Xác định cac tác nhân tham gia.
Bước 6: Phân tích các vấn đề môi
trường: xác định các họat động là
nguyên nhân, các tác nhân vàcác yếu
tố cơ bản.
Đề ra các mục tiêu tổng thể vàmục đích cụ thể.Bước 5: Xác định các vấn đề môi
trường
Thể hiện các rủi ro môi trường vàcác thách thức
như các giả thiết đối với mục tiêu tổng thể và
mục tiêu cụ thể của dự án ; Các tiêu chuẩn vàchỉ
tiêu cho các chỉ thị kinh tế xã hội.
Bước 4: Thiết lập các ngưỡng vàtiêu
chuẩn cho các chiếu hướng biến đổi
môi trường
Các thành tố của khung luận lýCác bước phương pháp luận SEAN
Xác định các chỉ thị phùhợp và phương
pháp thẩm định.
Bước 10: Chiến lược để thực
hiện chính sách phát triển bền
vững
Xác định tầm nhìn vàcác mục tiêu tổng

Mở rộng dự án được định hướng EIA theo hướng mở rộng
khung thời gian vànhận dạng các giải pháp.
Đánh giácác hậu quả môi trường của các giải pháp chính
sách, kế hoạch hoặc được đề nghị.
Như làmột phần của khung xác định chính sách toàn
diện.
Chu trình döïaùn
2.1.3/ Đánh giátác động môi trường (EIA, ĐTM)
Hình5.2: Các văn bản qui định có liên quan đến ĐTM ở Việt nam
class="bi x0 y0 w1 h1"
Quátrình EIA bao gồm nhiều bước:
1) Sàng lọc:
Xác định sự cần thiết của ĐTM. Nếu dự án nhỏ, cơ quan cấp
quyền sử dụng đất không yêu cầu thìkhông cần thực hiện ĐTM.
2) Xác định phạm vi:
Cần xem xét: Vấn đề vàtác động nào sẽ được xem xét?
Mô tả phạm vi, các hành động triển khai của dự án (san lấp, tôn
tạo, mở đường, đào kênh làm cầu, làm rào. . .) vàhoạt động triển
khai khi dự án DLST đi vào họat động.
Xác định các tác động chủ yếu của các họat động trong dự án
3) Lập Báo cáo ĐTM chi tiết
Dự đoán các tác động
Đánh giáý nghĩa của các tác động
Xác định các độ giảm nhẹ
Diễn đạt kết quả trong phần đánh giátác động
4) Thẩm định và(5) phê duyệt
Làcông việc của cơ quan quản lý Môi trường vàTài nguyên ở Tỉnh
Thành, nơi triển khai dự án hoặc của Bộ Tài nguyên Môi trường
nếu dự án qui mô vùng, quốc gia. . .
6) Thiết kế, thực hiện

- Khóphân biệt các tác động trực
tiếp vàgián tiếp
- Cóthể tính toán tác động hai lần
- Liên kết giữa hành động trong
dự án vàtác động
- Là phương pháp tốt để trình
bày kết quả EIA
Các ma trận
Matrices
- Không phân biệt giữa tác động trực
tiếp vàgián tiếp
- Không liên kết giữa hành động
trong dự án vàtác động
- Tiến trình tích hợp các giátrị cóthể
gay tranh cải
- Dễ hiểu vàdễsửdụng
- Hữ dụng khi chọn địa điểm và
xác định ưu tiên
- Xếp hạng và can đối trọng số
đơn giản
Danh mục kiểm
tra (Checklists)
Điểm yếuĐiểm mạnhPhương pháp EIA
3. ĐÁNH GIÁ CHU
TRÌNH
SẢN PHẨM
(LCA)
3.1) KHÁI NiỆM ĐÁNH GIÁ CHU TRÌNH SẢN PHẨM (LCA)
LCA làmột phương pháp đánh giá định lượng về tác động của một
sản phẩm đối với môi trường ở mỗi giai đọan của đời sống hữu