PHỤC HỒI CHỨC NĂNG GÃY CỔ PHẪU
THUẬT XƯƠNG CÁNH TAY
PHÂN LOẠI GÃY CỔ PHẪU THUẬT
XƯƠNG CÁNH TAY THEO NEER:
gãy cỗ phẫu thuật được chia làm 2
loại:
1. Không di lệch:
2. Loại di lệch:
a. Loại gãy liên quan đến cổ giải phẫu;
loại này chia ra hai nhóm:gãy và gãy trật
khớp vai.
b. Loại gãy liên quan đến cổ phẫu thuật:
Loại này di lệch ít gồm:
A: cài nhau(gãy lồng )
B: Không cài
C: Gãy nát nhiều nhiều mảnh
c. Loại gãy liên quan đến mấu động lớn.
- gãy 2 mảnh
- gãy 3 mảnh
- gãy 4 mảnh
d. Loại gãy liên quan đến mấu động nhỏ
- gãy 2 mảnh
- gãy 3 mảnh
- gãy 4 mảnh
e. Loại gãy kèm theo trật:
+ Trật ra trước:
- gãy 2 mảnh
- gãy 3 mảnh
- gãy 4 mảnh
+ Trật ra sau:
- Cơ ngực lớn sẻ kéo thân xương vào
trong.
- Chóp xoay bị rách ở khoảng giữa cơ
trên gai, cơ dưới vai và cơ dưới gai.
@. ĐIỀU TRỊ BẢO TỒN VÀ PHCN
GÃY CỔ PHẪU THUẬT XƯƠNG
CÁNH TAY
1. gãy gài:
Là loại gãy vững chỉ cần bất động
khớp vai bằng băng thun, đai vải Desault
hoặc nẹp vải cánh tay, giữ vai khép mục
đích để giảm đau, tránh di lệch thứ phát ổ
gãy.Băng hoặc nẹp vải giữ trong vòng 15 -
20 ngàyrồi dùng băng treo tay và tập vật lý
trị liệu.
2. gãy không gài:
Kéo nắn để 2 đầu gãy gài nhau và
trục cổ thân cánh tay được 135-140
0
rồi bó
bột ngực - vai - cánh tay dạng vai hoặc
không dạng vai. giữ bột 3 tuần. XQ kiểm
tra sau khi bỏ bột và cho tập cử động khớp
vai nếu cal non đã hình thành. Dưới màng
tăng sáng XQ nắn xương như trên và xuyên
kim qua da ổn định ổ gãy chỉ cần băng treo
tay 3 tuần. Sau đó tập cử động khép vai.
Khi cal đã vững, tháo kim và cho tập cử
giảm bớt tình trạng phù nề sau chấn
thương.
- Hướng dẫn cho bệnh nhân tập chủ động
khớp bàn ngón tay và khớp cổ tay như: Xoè
nắm bàn tay, gập - duỗi cổ tay … giúp cho
tuần hoàn lưu thông tốt, tránh phù do bất
động.
- Tập gồng cơ trong bột: Cơ vùng đai vai,
cơ nhị đầu, cơ tam đầu cánh tay ngừa teo
cơ do bất động.
Khuyến khích bệnh nhân làm nhiều
lần: Cứ mỗi giờ 1 lần mỗi lần 5 - 10 phút.
Các cử động được tiếp tục chậm rãi, ra lực
suốt thời gian bất động
* Tuần thứ 2:
tập vận động chủ động cử động
khớp cổ - bàn - ngón tay. tập co cơ tỉnh
trong bột.
- Trường hợp đeo băng thun hoặc nẹp vải
có thể tháo băng 3 - 4 lần để tập gập - duỗi
khuỷu. Tập 10 phút/ giờ và vệ sinh da.
*Tuần thứ 3:
Tập cử động nhẹ nhàng khớp vai
bằng cử động đong đưa rộng hơn các cử
động trên.
- Loại IB, IIIA,B, IVA,B cân nắn lại xương
mới bất động hoặc băng bột hoặc xuyên
kim qua da. Nếu có xê dịch thứ phát phải
nắn laị xương và xuyên kim qua da bất
* Tuần thứ 7, 8:
Tập đề kháng để tăng sức mạnh cơ.
Khi lực cơ đã khá ( cơ 4-5 ) cho
bệnh nhân hoạt động để PHCN
chi.Thường bệnh nhân PHCN phải mất 3 -
4 tháng tập luyện sau thời gian trên./