1
Chương 1
CÁC HỆ THỨC
VÀ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
2
Các khái niệm cơ bản
Giá trị trung bình của đại lượng i:
0
1
( )
p
T
AV
p
I i t dt
T


Hoặc:
2
0
1
( ) ( )
2
AV
I i t d t






p
T
RMS
p
I I i t dt i t d t
T



  
 
4
Mạch một pha với dòng, áp dạng sin
5
Mạch một pha với dòng, áp dạng sin
0
2 cos
2 cos
j
j
v V t
i I t
Ve
Ie


 




PF
S VI
   
6
Mạch ba pha cân bằng (dòng, áp dạng sin)
Mạch 3 pha với dòng, áp dạng sin và ở chế độ xác lập
7
Mạch ba pha cân bằng (dòng, áp dạng sin)
Thứ tự pha: a-b-c:
0
2 3 ( 2 3)
2 3 ( 2 3)
j
j j
a
a
j
j j
b a
j j
c a
Ve V
e Ie
Ze Z
e Ie
e Ie
 
 
   


P P VI V I


  
    
9
Cuộn dây L – Tụ điện C
10
Chế độ xác lập
với dòng, áp không sin
Dạng sóng điển hình của một bộ biến tần 3 pha
a. Điện áp (pha) ngõ ra của bộ biến tần
b. Điện áp và dòng ngõ vào của bộ biến tần
Ví dụ: Dạng sóng
điện áp ngõ ra và
dạng sóng dòng-áp
ngõ vào của một bộ
biến tần 3-pha kiểu
điều rông xung
(PWM) điển hình.
11
Phân tích Fourier
• Phân tích Fourier
• Hệ số méo dạng (%THD)
• Hệ số công suất
n
i

12
Phân tích Fourier

F f t d t
A f t n t d t n
B f t n t d t n





 

 


 
 



13
Phân tích Fourier
Thành phần sóng hài bậc n:
( ) sin( ) cos( )
n n n
f t A n t B n t
 
 
Sóng hài bậc n có thể biểu diễn qua giá trị hiệu dụng và dưới dạng:
2 2
2
arctan

RMS AV n
F F F F

  

14
Méo dạng do sóng hài
n
i

15
Méo dạng do sóng hài
Dòng ngõ vào i
s
(t) qua phân tích Fourier:
1
1
( )
s n
n
i t i i


 

Hệ số méo dạng (distortion factor - DF):
1
I
DF
I

 Máy tính và các thiết bị văn phòng
 UPS (Uninterruptible Power Supply)
 Thang máy
3. Công nghiệp
 Bơm
 Máy nén
 Quạt gió
 Máy công cụ
 Lò nấu hồ quang, Lò nấu cảm ứng
 Gia nhiệt cảm ứng (tôi cao tần…)
 Máy hàn điện
4. Giao thông vận tải
 Điều khiển động cơ xe hơi điện
 Nạp acquy xe hơi điện
 Các hệ thống tàu điện, tàu điện ngầm
5. Hệ thống điện
 Truyền tải điện DC cao áp (HVDC)
 Bộ bù tĩnh
 Hệ thống máy phát dùng nguồn năng
lượng tái sinh (renewable energy):
năng lượng mặt trời, năng lượng
gió…
 Các hệ thống tích trữ năng lượng
(energy storage systems)
6. Hàng không
 Hệ thống điện tàu con thoi
 Hệ thống điện của các vệ tinh
 Hệ thống điện máy bay
7. Viễn thông
 Bộ nạp bình acquy

Transistor hoạt động như một khóa đóng ngắt  hiệu suất cao
Biến áp, mạch lọc hoạt động ở tần số cao  kích thước nhỏ
Điện áp ngõ ra thay đổi bằng cách điều khiển độ rộng xung (tỉ lệ t
on
/T
s
)
23
Chế độ hoạt động của BBĐ
24
Giới thiệu các linh kiện ĐTCS thông dụng
25
Diode
Miền
khóa
ngược
a. Ký hiệu
b. Đặc tuyến c. Đặc tuyến lý tưởng
V
đm
Điện áp
khóa
ngược