25
- Quyết toán thu BHXH thường vào cuối năm nhưng trong năm đó số
người tham gia và số đơn vị tham gia BHXH luôn biến động, vì vậy khi
quyết toán phải căn cứ vào số liệu thực tế phát sinh chứ không tính vào
mức bình quân.
- Thu BHXH phải mang tính trực tiếp, hạn chế tối đa hiện tượng khoán
thu để được hưởng hoa hồng.
- Về nguyên tắc cơ quan BHXH phải quyết toán từng tháng, từng quý,
từng năm nhưng đến cuối năm quyết toán, tất cả các số thu phải ăn khớp
với nhau và phải thực sự cân đối: giữa người lao động, người sử dụng lao
động, loại hình doanh nghiệp, loại hình thu.
Ngoài việc thu đúng của người lao động và người sử dụng lao động,
BHXH phải lập kế hoạch và lập dự toán trước phần ngân sách Nhà nước
cấp bù vào đầu tháng, đầu quý, đầu năm sau đó mới được quyết toán.
Lãi đầu tư quỹ nhàn rỗi BHXH, về nguyên tắc phải được bù đắp vào
quỹ để bảo toàn và tăng trưởng nguồn quỹ, phần trích ra chi cho các mục
đích khác như chi cho khen thưởng, chi quản lý và những khoản chi khác
phải tuân thủ theo đúng những quy định của pháp luật. Các khoản tài trợ
của các tổ chức, các quỹ từ thiện, đặc biệt là các khoản nợ của người tham
gia phải được hạch toán riêng, các khoản nợ đòi được phải tính tới lãi suất.

4 - Tổ chức quản lý thu BHXH
4.1) Quản lý đối tượng tham gia BHXH
Quản lý đối tượng tham gia BHXH là một phần quan trọng trong công
tác thu của BHXH, đặc biệt là nguồn thu từ người lao động và người sử
dụng lao động (kể cả những người đang được cử đi học, đi thực tập, công
tác và điều dưỡng ở trong và ngoài nước mà vẫn hưởng tiền lương hoặc

26
tiền công của cơ quan đơn vị đó) làm việc trong các cơ quan, đơn vị, tổ

- Thực hiện phân cấp quản lý, phân công cụ thể từng đơn vị, từng bộ
phận và cá nhân để quản lý, theo dõi đôn đốc thu BHXH đến từng cá nhân
tham gia BHXH. Việc phân cấp, phân công cụ thể công tác quản lý sẽ làm
cho việc thu BHXH được dễ dàng, thu triệt để, tránh hiện tượng thu thiếu,
bỏ qua không thu Việc phân cấp, phân công quản lý đối tượng tham gia
BHXH phải đạt được yêu cầu của công tác thu BHXH đề ra; ví dụ như
BHXH của Việt Nam thực hiện công tác quản lý đối với BHXH các tỉnh,
thành phố.
- Tiến hành ghi sổ BHXH cho những người lao động để theo dõi, ghi
chép kịp thời toàn bộ diễn biến quá trình đóng BHXH của họ theo từng
thời gian (tháng, quý, năm), mức đóng và đơn vị đóng, ngành nghề công
tác để sau này làm căn cứ xét hưởng các chế độ BHXH cho họ.
4.2) Quản lý tiền lương làm căn cứ đóng BHXH
Căn cứ cơ bản để tiến hành hoạt động thu BHXH của người lao động
là tiền lương tháng, đối với người sử dụng lao động là tổng quỹ lương của
những người lao động tham gia BHXH trong các doanh nghiệp tổ chức.
Chính vì vậy, để tiến hành tốt công tác thu BHXH một phần quan trọng
không thể thiếu được là phải quản lý tốt quỹ tiền lương làm căn cứ đóng
BHXH của tổ chức, doanh nghiệp.
Mức thu BHXH đối với người tham gia BHXH được quy định tại điều
36, Điều lệ BHXH Việt Nam hành kèm theo Nghị định 12/CP ngày
26/01/1995 của Chính phủ, theo đó người sử dụng lao động đóng 15% (nay
là 17%) tổng quỹ tiền lương tháng của người lao động trong đơn vị tham
gia BHXH, người lao động đóng bằng 5% (nay là 6%) tiền lương tháng.

28
Theo quy định hiện hành, tiền lương và quỹ lương của những người
tham gia BHXH là căn cứ để đóng BHXH, tuỳ theo từng khu vực công tác,
lĩnh vực công tác mà có những mức đóng khác nhau, cụ thể:
- Đối với các đơn vị hành chính sự nghiệp, tổ chức chính trị – xã hội,

- Mức thu đối với cán bộ xã, phường, thị trấn đóng 5% mức sinh hoạt
phí hàng tháng; Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn đóng bằng 10% mức
sinh hoạt phí hàng tháng tính trên tổng mức sinh hoạt phí của những người
tham gia BHXH.
4.3) Quản lý tiền thu BHXH
Quỹ BHXH là quỹ tài chính độc lập với Ngân sách Nhà nước, được
quản lý thống nhất theo chế độ tài chính của Nhà nước, quỹ BHXH có thể
nói là hạt nhân của hoạt động BHXH. Do đó, cần phải quản lý chặt chẽ
những nguồn thu của BHXH, bên cạnh đó cũng phải tăng cường quản lý
đối với số tiền BHXH thu được để hình thành quỹ.
Quỹ BHXH cần được quản lý thống nhất ở BHXH Việt Nam, vì vậy
tất cả sự đóng góp của người tham gia BHXH đều phải tiến hành chuyển về
BHXH Việt Nam để hình thành quỹ BHXH tập trung. Để thực hiện nguyên
tắc trên các đơn vị BHXH các tỉnh (thành phố), huyện được mở các tài
khoản chuyên thu BHXH ở hệ thống Ngân hàng và Kho bạc Nhà nước, các
đơn vị sử dụng tài khoản này chỉ để thu tiền nộp BHXH ở khu vực quản lý
của mình và định kỳ chuyển số tiền thu được lên cấp trên, từ đó tiền thu
BHXH được tập trung thống nhất tại một cơ quan cao nhất là BHXH Việt
Nam. Trong quá trình thu BHXH và lưu chuyển số tiền thu BHXH từ đơn
vị cơ sở lên BHXH Việt Nam, các đơn vị không được phép sử dụng tiền
thu BHXH cho bất cứ một nội dung nào khác, việc quy định như vậy nhằm

30
tránh những thất thoát tiền thu BHXH của các đơn vị, thống nhất nguyên
tắc quan trong quá trình hình thành, quản lý quỹ BHXH.
4.4) Mô hình tổ chức quản lý thu BHXH tại cơ quan BHXH huyện Giao Thuỷ
BHXH huyện Văn Giang thực hiện công tác thu BHXH dựa theo
nguyên tắc chung của BHXH Việt Nam và thông qua một số biểu mẫu sau:
- Danh sách lao động và quỹ lương trích nộp BHXH – mẫu C45-BH
- Các đơn vị nộp danh sách lên BHXH huyện sau đó chuyển tiền thu lên

ớ
c
T
ổ
ng s
ố

phải thu
trong k
ỳ

S
ố
ph
ả
i thu
trong kỳ
Ch
ứ
ng t
ừ

nộp

C48-BH
C46
-
BH

Đ


- Báo cáo công tác thu theo quý.
BHXH huyện Giao Thuỷ tổ chức công tác thu bằng cách tại mỗi cơ sở
có một ban chuyên thu BHXH sau đó số thu sẽ chuyển vào tài khoản riêng
của BHXH huyện Giao Thuỷ qua hệ thống Ngân hàng. Nếu các cơ sở có sự
thay đổi của các yếu tố làm ảnh hưởng tới mức thu thì ban này sẽ báo cáo
với BHXH huyện Giao Thuỷ.

II . Tình hình chi BHXH
1 - Những vấn đề chung về chi BHXH
Chi BHXH là một mặt hoạt động thường xuyên và liên tục của các cơ
quan BHXH , chi BHXH là một hoạt động dạng phức tạp. Có thể hiểu hoạt
động chi quỹ BHXH như sau: chi BHXH là các khoản chi phí cần thiết để
thực hiện hoạt động của BHXH và các hoạt động khác có liên quan tới
công tác BHXH. Chi BHXH là hoạt động quan trọng trong công tác
BHXH, là một hoạt động không thể thiếu của công tác thực hiện chế độ
BHXH bởi vì:
- Chi BHXH là một trong những khâu quan trọng để đánh giá sự thành
công của công tác BHXH, là nhằm đảm bảo đời sống của người lao động
khi không may người lao động gặp phải những rủi ro, những tổn thất cả về
vật chất và tinh thần. Nó là khâu chủ yếu quyết định tới sự thành công của

32
công tác BHXH, nó liên quan trực tiếp đến quyền lợi của những đối tượng