Quy định về Phong cách lập trình
Lê Sỹ Quang - Lê Sỹ Vinh
Phần I: Trình bày tên hằng tên biến và tổng quan chươngtrình.
I. Giới thiệu
Phong cách lập trình của một lậptrình viên cũng giống như phong cách sống của một con
người. Có lẽ song song với việc học các kiến thứcphục vụ cho công việc lập trình bạn phải
học và rèn luyện cho bản thân mình mộtphong cách lập trình tốt. Việc học và rèn luyện
một phong cách lập trình tốtnên tiến hành ngay từ khi bạn mới bắt tay vào học lập trình.
Một phong cách lậptrình tốt sẽ giúp bạn tạo ra một chương trình dễ đọc, dễ hiểu, dễ tìm và
sửalỗi, dễ nhận thấy cấu trúc bậc cao của chương trình. Những điều này sẽ thuậnlợi cho cả
người viết chương trình, người đánh giá chương trình, và người bảotrì chương trình. Sau
đây là một số những quy định về một phong cách lập trìnhtốt được đúc kết từ kinh nghiệm
của các chuyên gia trên thế giới về lập trình.
II. Cách đặt tên biến và tên hằng
Khi mới học lập trình, chúng tathường cảm thấy việc đặt tên biến và tên hằng rất dễ dàng,
bởi vì những chươngtrình đầu tiên thường ngắn, đơn giản, dễ hiểu và được lập trình trong
mộtkhoảng thời gian ngắn liên tục. Nhưng sau khi lượng kiến thức đã nhiều, cácchương
trình bắt đầu dài ra, phức tạp hơn, số lượng biến và hằng cần dùng ngày càngnhiều, đặc
biệt là một chương trình có thể được lập trình trong một khoảng thờigian dài, có thể là vài
ngày, hoặc vài tháng. Thậm chí một chương trình donhiều người lập trình, mỗi người làm
một phần nào đó. Khi đó việc đặt tên biếnvà tên hằng sẽ trở lên khó khăn hơn nhiều. Bạn
phải biết cách đặt tên biến vàtên hằng sao cho chúng mang ý nghĩa rõ dàng vàcó tính gợi
cảm (lập trình viên có thể nhìn vào tên biến và tên hằng vàhiểu được chức năng và tác
dụng của chúng).Sau đây là một số quy định về cách đặt tên biến và tên hằng:
1. Tên biến, tên hằng phải đượcđặt bởi một dãy kí tự có nghĩa
Ví dụ:
- var pp: char; Cách đặt tên biến như vậy là không tốt, biến pp khôngmang ý nghĩa và
không gợi nhớ cho lập trình viên.
- var persion_position: char;Cách đặt tên biến như vậy là tốt, tên
biến mang ý nghĩa rõ ràng đồngthời gợi nhớ cho lập trình viên.
2. Tên biến không nên đặt bằng toàn kí tự in hoa
- function search_table;
- function is_person;
III. Trình bày tổng quan củachương trình
1. Tổng quan chương trình
Chương trình phải được lùi đầudòng một cách thích hợp. Các câu lệnh �bên trong� các
vòng lặp (ví dụ: for,while, repeate), các lệnh điều kiện rẽ nhánh (ví dụ: if, case) và trong
cặp�begin... end� phải được lùi thêm một bậc. Bên cạnh đó các câu lện khai báobiến
cũng nên lùi vào một bậc. Việc lùi vào một bậc có thể được thực hiện bằngmột số dấu cách
(space) hoặc dấu tab.Việc lùi vào một cách thích hợp các dòng lệnh sẽ cho lập trình viên
thấyđược cấu trúc khối của chương trình, điều đó giúp cho việc tìm lỗi và sửa lỗidễ dàng
hơn.
Vídụ1: Chương trình viết có cấu trúc tốt.
function do_example;
var i:integer;
Begin
for i:=1 to n do
begin
if (i mod 2 = 0) then write(�số chẵn�)
else write(�số lẻ�);
end;
End;
Ví dụ 2: Chương trình viết có cấutrúc không tốt
functiondo_another_example;
var i: integer;
begin
fori:=1 to n do
begin
if (i mod 2 = 0) then write(�số chẵn�)
else write(�sốlẻ�);
end;
2 số nguyênnhận vào}
functiontinh_tong_2_so(giatri1, giatri2 : integer) : integer;
begin
tinh_tong_2_so:=giatri1 + giatri2;
end;
Chú thích sai: mô tả hoạt động của hàm
{hàm tinh_tong_2_solấy giatri1 cộng với giatri2}
functiontinh_tong_2_so(giatri1, giatri2 : integer) : integer;
begin
tinh_tong_2_so:=giatri1 + giatri2;
end;
3. Đốivới các cấu trúc dữ liệu quan trọng phải có chú thích và về mục đích của cấutrúc đó
và mỗi liên hệ của nó với các phần dữ liệu khác. Vấn đề chú thích chonhững cấu trúc dữ
liệu đặc biệt cần thiết cho lập trình hướng chức năng.
Vídụ:
tuoi: array[1..max]of integer; { mang day_so lưu tuổi của tất cả các sinh viên trong
trường).
4. Mỗichương trình con cần có chú thích về ý nghĩa cho từng tham số của chương trình.
Vídụ:
{ diem1: chua toa do dinh thunhat cua tam giac,